محمدرضا تابش:
تمدن کهن ایران سابقه 3 هزار ساله در حفظ محیط زیست دارد
شانزدهمین اجلاس مجمع عمومی نمایندگان مجالس آسیا – اقیانوسیه پیرامون "محیط زیست و توسعه در نپال با حضور بیش از 46 کشور از جمله نماینده پارلمان جمهوری اسلامی ایران محمدرضا تابش، رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس برگزار شد.
ایلنا - یزد: شانزدهمین اجلاس مجمع عمومی نمایندگان مجالس آسیا – اقیانوسیه پیرامون "محیط زیست و توسعه"امروز در " نپال" با حضور بیش از 46 کشور از جمله نماینده پارلمان جمهوری اسلامی ایران محمدرضا تابش (رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس) برگزار شد.
به گزارش ایلنا محمدرضا تابش به عنوان تنها نماینده کشورمان در این نشست؛ سخنرانی ای را از طرف جمهوری اسلامی ایران ایراد كرد.
پیشنهاد نماینده کشورمان برای ایجاد پل محلی سبز یا پل درون منطقه ای برای تبادل ازاطلاعات در منطقه آسیا و اقیانوسیه و همچنین برنامه ای واکنش اضطراری برای این منطقه مورد استقبال این اجلاس قرار گرفت.
رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی کشورمان هدف از این گردهمایی را حمایت حفاظت از ارتباط محیط زیست و توسعه به عنوان اولویت بسیار مهم منطقه آسیا و اقیانوسیه عنوان کرد و گفت: این حمایت منجر خواهد شد تا ارزش های والای هستی انسان و وابستگی آن به طبیعت که امروزه به گونه فزاینده ای در معرض خطر قرار دارد، برای نسلهای حاضر و آتی تضمین كنیم.
وی با تاکید بر حفظ استانداردهای زیست محیطی و تلاش جهت كاستن تخریب محیط زیست در اثر رشد اقتصادی، به عنوان یكی از اجزای تفکیکناپذیر توسعه پایدار، اظهار داشت: توسعه پایدار را میتوان به صورت توسعه اقتصادی روبه رشد و متعادل، گسترش برابری و مساوات اجتماعی و پایداری زیست محیطی در كنار هم توصیف كرد.
وی تصریح کرد: توسعه پایدار منشوری از رشد اقتصادی، گسترش عدالت و كاهش فقر و بیسوادی و توسعه هرچه بیشتر آزادیهای اجتماعی و فردی و استقرار حكمرانی مطلوب و تصویب قوانین مناسب حقوق شهروندی با حضور و مشاركت كلیه اقشار جامعه است.
تابش با اشاره به سابقه طولانی و تاریخی تمدن کهن ایران در جهت توجه به حفاظت محیط زیست و توسعه پایدار، یادآور شد: سنگ نوشته های موجود در آثار تاریخی مربوط به قبل از میلاد مسیح در كشورمان از جمله پاسارگاد و تخت جمشید در شیراز و... از جمله مدارك معتبر برای تایید این ادعاست.
وی افزود: در دوران ایران باستان آلودگی آبها ممنوع و مشمول پرداخت جریمه بوده است. روز جهانی درخت كاری كه از طرف FAO نام گذاری شده است از دوران زرتشت (بیش از 3000 سال) در ایران پهناور برای حفظ و توسعه فضای سبز و جنگل شروع شده است. در حال حاضر نیز یكی از اصول قانون اساسی كشورمان (اصل پنجاهم) به عنوان یك اصل و سند بالا دستی به حفاظت از محیط زیست و توسعه پایدار، حتی 13 سال قبل از اجلاس ریو به تعریف توسعه پایدار اختصاص داده شده است و بر این اساس اسناد چشم انداز توسعه بلند، میان و كوتاه مدت كشورمان با رعایت حفاظت محیط زیست و توسعه پایدار تنظیم و اجرا می گردد.
تابش در بخش دیگری از سخنان خود با تاکید بر اینکه بهبود مدیریت منابع آبی در بحث منابع آب سطحی و زیرزمینی در حوضه های آبریز یكی دیگر از اهداف اساسی توسعه پایدار می باشد، دو معضل اساسی در این زمینه را اینگونه بیان کرد: 1- عدم توجه به حقابه های زیست محیطی،2-عدم كنترل منابع آلاینده در بالا دست و بروز اثرات مخرب آن در حوضه پایین دست كه برای این معضل ضروری است طرح جامع كنترل و كاهش آلودگی منابع آبی مشترك با همكاری كلیه كشورهای واقع در حوزه آبریز مشترك تهیه شود.
نماینده کشورمان در شانزدهمین اجلاس مجمع عمومی نمایندگان مجالس آسیا – اقیانوسیه ادامه داد: اقدامات پیشنهادی جمهوری اسلامی ایران جهت بهبود مدیریت منابع آبی برای توسعه پایدار بر مبنای چهار سیاست افزایش بهره وری، توسعه حفاظت و پایداری كمی و كیفی منابع آب، گسترش آگاهی های عمومی و توسعه فناوری و تحقیقات علمی می باشد.بازار كربن و افزایش راندمان انرژی در واقع یك سیاست تشویقی می باشد كه با ارایه انگیزههای اقتصادی و پرهیز از اعمال فشارهای قانونی، كارخانه های آلوده كننده را به سمت كاهش و كنترل آلودگی سوق می دهد.
تابش برای نیل به این هدف این پیشهادات را ارائه کرد: 1-تدوین راهبرد مناسب جامع و هدفدار در مدیریت عرضه و مصرف انرژی، 2- بالا بردن سطح پوشش رسانه ها در كشورها به منظور آگاهسازی مردم از اهمیت صرفه جویی در مصرف انرژی،3-تدوین نظام ممیزی انرژی در بخش های مصرف كننده انرژی، 4-بازسازی و نوسازی سیستم های حمل و نقل كشورها.
رئیس فراکسیون محیط زیست مجلس شورای اسلامی در پایان خاطر نشان کرد:از طرف مجلس شورای اسلامی ایران مفتخرم که پیشنهاد میزبانی هفدهمین اجلاس مجمع عمومی مجالس آسیا و اقیانوسیه پیرامون محیط زیست و توسعه را در کشورم ایران اعلام نمایم. انتطار دارد این پیشنهادها در بیانیه نهایی اجلاس در پشتیبانی از مردم عزیز منطقه مان منعکس شود.
شایان ذكر است متن کامل سخنرانی محمد رضا تابش نماینده محترم مجلس شورای اسلامی ایران در شانزدهمین اجلاس مجمع عمومی نمایندگان مجالس آسیا – اقیانوسیه پیرامون محیط زیست و توسعه " نپال"28-25 دی، 1391بدین شرح است:
بسم الله الرحمن الرحیم
عالی جنابان، هیات های محترم
در ابتـدا لازم مـی دانم از دولـت و مردم نپال و دبیـرخـانه مجمع عمومی "شانزدهمین کنفرانس مجالس آسیا و اقیانوسیه پیرامون محیط زیست و توسعه" برای میزبانی، تلاش و زحمات بی وقفه شان درجهت موفقیت برپایی این اجلاس صمیمانه قدردانی نـمایم. مـا در این نشست گردهم آمده ایم تا از ارتباط حـفاظت از محیط زیست و توسعه به عنوان اولویت بسیار مهم منطقه آسیا و اقیانوسیه حمایت کرده تا ارزش های والای هستی انسان و وابستگی آن به طبیعت که امروزه به گونه فزاینده ای در معرض خطر قرار دارد، برای نسلهای حاضر و آتی تضمین نماییم.
از دهه 1980 بهدنبال بروز كاستیهای مدل كلاسیك توسعه با پیامدهای فقر فزاینده، بیكاری، فجایع زیست محیطی، عدم مشاركت افراد جامعه در تصمیمگیریهای توسعهای و بیتوجهی به رفع این پیامدها، مفهوم توسعه پایدار از سوی كارشناسان و نظریهپردازان توسعه در سطح جهانی مطرح گردید. توسعه به همراه صفت پایداری در برگیرنده ابعاد «اقتصادی»، «اجتماعی» و «زیست محیطی» است. به طوریکه جنبههای مذكور با همة زیر مجموعههای مربوط به خود با یكدیگر مرتبط هستند و درك ارتباط متقابل آنها برای دوری از جزیی نگری و تك بعدی اندیشی هنگام مفهوم سازی، نهادسازی، تدوین برنامهها و اجرای آنها اهمیت بهسزایی دارد.
بنابراین، حفظ استانداردهای زیست محیطی و تلاش جهت كاستن تخریب محیط زیست در اثر رشد اقتصادی، یكی از اجزای تفکیکناپذیر توسعه پایدار است. توسعه پایدار را میتوان به صورت «توسعه اقتصادی روبه رشد و متعادل، گسترش برابری و مساوات اجتماعی و پایداری زیست محیطی در كنار هم توصیف كرد». لذا توسعه پایدار منشوری از رشد اقتصادی، گسترش عدالت و كاهش فقر و بیسوادی و توسعه هرچه بیشتر آزادیهای اجتماعی و فردی و استقرار حكمرانی مطلوب و تصویب قوانین مناسب حقوق شهروندی با حضور و مشاركت كلیه اقشار جامعه است. بر این اساس است که طرفداران توسعه پایدار بر این باورند که رشد اقتصادی و حفظ محیط زیست، لازم و ملزوم یکدیگر بوده و نباید رشد اقتصادی و حفظ محیط زیست فدای یکدیگر شوند.
در این راستا كشورم ایران با تمدن كهن دارای سابقه طولانی و تاریخی به جهت توجه به حفاظت محیط زیست و توسعه پایدار می باشد. سنگ نوشته های موجود در آثار تاریخی مربوط به قبل از میلاد مسیح در كشورمان از جمله پاسارگاد و تخت جمشید در شیراز و... از جمله مدارك معتبر برای تایید این ادعا می باشد. در دوران ایران باستان آلودگی آبها ممنوع و مشمول پرداخت جریمه بوده است. روز جهانی درخت كاری كه از طرف FAO نام گذاری شده است از دوران زرتشت (بیش از 3000 سال) در ایران پهناور برای حفظ و توسعه فضای سبز و جنگل شروع شده است. در حال حاضر نیز یكی از اصول قانون اساسی كشورمان (اصل پنجاهم) به عنوان یك اصل و سند بالا دستی به حفاظت از محیط زیست و توسعه پایدار، حتی 13 سال قبل از اجلاس ریو به تعریف توسعه پایدار اختصاص داده شده است و بر این اساس اسناد چشم انداز توسعه بلند، میان و كوتاه مدت كشورمان با رعایت حفاظت محیط زیست و توسعه پایدار تنظیم و اجرا می گردد.
با توجه به اینكه اصل ²مسئولیت های مشترک اما متفاوت² زیر بنای اخلاقی دستور کار21 توسعه پایدار قلمداد می گردد، همه اعضای جامعه جهانی در انتظار عمل به دیدگاه های توسعه پایدار و حفظ محیط زیست هستند و انتظارات زیادی جهت تحقق این دیدگاه در مرحله عمل دارند. این آشکارترین شاخص آمادگی جامعه جهانی برای بدوش گرفتن مسئولیتش در قبال نسل های حاضر و آینده است.در این خصوص به نگاهی فراتر از اجلاس های ریو و اهداف هزاره و ارایه تفسیر عمیق تر از اصل مزبور نیازمندیم. امید است بیانیه نهایی این اجلاس به سرعت زندگی مردم منطقه را مطابق با واقعیت ها، آرمانها و استانداردهای كیفیت بهتر زندگی، در سطح منطقه آسیا و اقیانوسیه متحول سازد. این اجلاس فرصتی برای ایجاد و تحکیم نظم جهانی عادلانه و تاکیدی مجدد بر تعهدات قبلی ماست.
آقای رییس، عالی جنابان
اولین محور مورد بحث ظرفیت برد اكولوژیكی در بهره برداری از منابع و ذخایر می باشد كه با شكل گیری مفهوم توسعه پایدار اقتصادی و محیط زیستی در سال 1992 كه سه ركن اصلی توسعه اقتصادی، توسعه اجتماعی و حفاظت ازمحیط زیست را به عنوان اركان اصلی توسعه پایدار مطرح نمود. به منظور دستیابی به مدیریت منابع و تعیین ظرفیت برد اكولوژیكی در نظر گرفتن موارد زیر حایز اهمیت می باشد:
1. حفاظت و بهره برداری پایدار از منابع و تعیین آستانه عمر اكولوژیكی آن،
2. تعیین سطوح قابل قبول آلودگیهای صوتی، آب و هوا در منابع قابل بهره برداری،
3. در نظر گرفتن بخشی از عرصه دریا، اقیانوس و منابع طبیعی به عنوان مناطق تحت حفاظت برای حفظ ذخایر ژنتیكی و اكولوژیكی برای نسلهای آینده. بطور مثال اختصاص نیم درصد از درآمد سالیانه صنایع برای بهبود و توسعه جنگلها با توجه به اهمیت نقش جنگلها در ترسیب كربن و گازهای گلخانهای و همچنین نگهداری تنوع زیستی كه در كنگره جهانی جنگل در تابستان 2010 در كشور كره جنوبی مطرح شد یكی از این موارد میباشد.
4. تدوین و اجرایی نمودن كنوانسیونهای زیست محیطی منطقهای و پروتكلهای الحاقی آن نظیر كنوانسیونهای تهران و كویت.
عالی جنابان،
دستیابی به ارتقای راندمان اكولوژیكی ناشی از رشد اقتصادی از دیگر موضوعات مطرح در جوامع جهانی میباشد. تقویت سازوکارهای مالی بین المللی و همکاری در جهت نیل به اهداف قابل اجرا، انجام تعهد بر ضرورت افزایش پایداری کمک های رسمی توسعه ای و دیگر منابع برای ریشه کنی فقر، استفاده از سیاستهای تشویقی و تخفیف در امور مالیاتی در چارچوب زمانی مشخص میتواند به فرایند اعتمادسازی و گسترش و ترویج حاکمیت مطلوب جهانی و چند جانبهگرایی کمک کند.
با در نظر گرفتن این هدف که تا سال 2015 چنانچه در بیانیه هزاره آمده، تعداد مردم فقیر جهان به نصف تقلیل مییابد، طرح منطقه ای پنوم پن، هفت اقدام را برای پیگیری مشخص کردکه شامل: ظرفیتسازی برای توسعه پایدار، کاهش فقر در جهت توسعه پایدار، تولید پاک و انرژی پایدار، مدیریت زمین و حفاظت از تنوع زیستی، حفاظت، مدیریت و دسترسی به منابع آب شیرین، منابع اقیانوس ها، ساحلی و دریایی و توسعه پایدار کشورهای در حال توسعه جزیرهای کوچک و فعالیتهای مربوط به اتمسفر و تغییرات آب و هوایی است. در این راستا توجه جدی به سند "آینده ای كه میخواهم" بعنوان برون برد اجلاس اخیر سران زمین موسوم به "ریو +20 "در خور تعمق است.
جناب آقای رییس،
بهبود مدیریت منابع آبی در بحث منابع آب سطحی و زیرزمینی در حوضه های آبریز یكی دیگر از اهداف اساسی توسعه پایدار می باشد. در حال حاضر معضلاتی كه در این مورد وجود دارد عبارتند از:
1. عدم توجه به حقابه های زیست محیطی،
2. عدم كنترل منابع آلاینده در بالا دست و بروز اثرات مخرب آن در حوضه پایین دست كه برای این معضل ضروری است طرح جامع كنترل و كاهش آلودگی منابع آبی مشترك با همكاری كلیه كشورهای واقع در حوزه آبریز مشترك تهیه گردد.
اقدامات پیشنهادی جمهوری اسلامی ایران جهت بهبود مدیریت منابع آبی برای توسعه پایدار بر مبنای چهار سیاست افزایش بهره وری، توسعه حفاظت و پایداری كمی و كیفی منابع آب، گسترش آگاهی های عمومی و توسعه فناوری و تحقیقات علمی می باشد.
همكاران ارجمند،
بهبود مدیریت منابع انرژی برای توسعه پایدار و آلودگی های محیط زیست سالهاست كه ذهن برنامهریزان را در سراسر دنیا به خود مشغول كرده است و هر كدام به نوعی برای حل این مشكل طرح و برنامهای اندیشیدهاند. بازار كربن و افزایش راندمان انرژی در واقع یك سیاست تشویقی می باشد كه با ارایه انگیزههای اقتصادی و پرهیز از اعمال فشارهای قانونی، كارخانه های آلوده كننده را به سمت كاهش و كنترل آلودگی سوق می دهد. برای نیل به این هدف موارد زیر پیشنهاد میگردد:
1. تدوین راهبرد مناسب جامع و هدفدار در مدیریت عرضه و مصرف انرژی
2. بالا بردن سطح پوشش رسانه ها در كشورها به منظور آگاهسازی مردم از اهمیت صرفه جویی در مصرف انرژی
3. تدوین نظام ممیزی انرژی در بخش های مصرف كننده انرژی
4. بازسازی و نوسازی سیستم های حمل و نقل كشورها
به عبارتی ابتدا افزایش راندمان انرژی و سپس صرفه جویی و در انتها استفاده از گزینه های كم كربن یا تجدید پذیر انرژی كه سازگاری كامل به ملاحظات زیست محیطی دارند، توصیه پذیر است.
خانمها و آقایان،
یكی دیگر از تهدیدات محیط زیستی ناشی از توسعه، پدیده تغییرات آب و هوا می باشد. بروز سیلابها، خشكسالیها و گرمایش بیش از حد معمول در مناطق مختلف از اثرات پدیده تغییرات جهانی آب و هوا است كه كشورهای واقع در آسیای جنوب غربی نظیر ایران، عراق و سوریه به وضوح قابل مشاهده است. تداوم بروز این پدیده ها نظیر خشكسالی، خشك شدن تالابهای واقع در جنوب غرب عراق، كاهش تراز آب دریاچه ارومیه و پدیده گرد و غبار كه ناشی از این موضوع است، نگرانی هایی را در سطح منطقه ایجاد كرده است. موضوعات مربوط به پدیده گرد و غبار به اندازهای درمنطقه آسیای جنوب غربی تاثیر گذار بوده كه كشورهای جمهوری اسلامی ایران، عراق، قطر، تركیه و سوریه را بر آن داشته تا با برگزاری اجلاسهای متعدد به دنبال راهكاری برای حل این معضل در منطقه باشند.
همچنین ضروری است كه ظرفیتسازی ملی و منطقه ای برای تدوین برنامههای توسعه اقتصادی –اجتماعی سازگار با تغییرات آب و هوا در سطح كشورهای آسیایی انجام پذیرد. این ظرفیتسازی شامل ایجاد منابع و بانكهای اطلاعاتی، تربیت نیروهای كارشناسی و مدیریتی، تقویت سیستمهای پایش تغییرات آب و هوایی در سطح ملی و منطقه و تامین نیازهای تكنولوژیكی جهت سازگاری با تغییرات آب و هوا و نیز كاهش انتشار گازهای گلخانهای است.
جناب آقای رییس، در خاتمه و جمع بندی
برای تسهیل انتقال فناوری و دستیابی سریع به اهداف رشد واقتصاد سبزمتناسب با شرایط ویژه هر کشور، جمهوری اسلامی ایران بر این باور است كه مكانیزم این انتقال میبایست ابتدا از داخل قاره شروع و سپس در سطح وسیعتر با قارههای دیگر به اشتراك گذاشته شود. لذا اولین گام را تحت عنوان پل محلی سبز یا پل درون منطقهای Local Green Bridge) / Inter- Regional Bridge) برای تبادل اطلاعات و اجرا در منطقه و زیر مناطق آسیا و اقیانوسیه پیشنهاد مینماید.
از آنجایی كه منطقه آسیا و اقیانوسیه جزو مناطق بلا خیز طبیعی میباشد، مواردی مانند زلزلههای روزانه ژاپن، سونامی و سیلهای اخیر پاكستان و فیلیپین، نیاز به وجود راهكارهای پیشگیرانه و یا آمادگی مواجهه با این بلایای غیر مترقبه را طلب مینماید. بر این اساس جمهوری اسلامی ایران دومین ابتكار خود را تحت عنوان برنامه منطقهای واكنش اضطراری (Regional Emergency Response Plans) در منطقه آسیا و اقیـانوسیه پیشنهاد مینماید. همچنین از طرف مجلس شورای اسلامی ایران مفتخرم که پیشنهاد میزبانی هفدهمین اجلاس مجمع عمومی مجالس آسیا و اقیانوسیه پیرامون محیط زیست و توسعه را در کشورم ایران اعلام نمایم. انتطار دارد این پیشنهادها در بیانیه نهایی اجلاس در پشتیبانی از مردم عزیز منطقه مان منعکس گردد.
کثرت مقامات و هیأتهای پارلمانی شرکتکننده در این اجلاس نشانه میزان امیدواری و اهمیت این رویداد است. بنابراین لازم است ما دیدگاه خود را از مرزهای زمان، مکان و متغیرهای زندگی مادی فراتر برانیم. دنیا نیازمند رهبری است که جامعه جهانی را به سوی قدردانی کامل از برکات لایتناهی خداوند رهنمون شود.جهان نیازمند به تغییرات اساسی و راه حلهای قاطع برای احیا و تقویت یک حاکمیت جهانی است که بتواند نفع همگان را در بر گرفته و تضمین کند. ما مسئولیت مشترك و متفاوت داریم بنابراین تلاش جدی و اثر گذار ما برای شهروندان منطقه ما، شادی و بهروزی به ارمغان خواهد داشت. پس كوشاتر عمل كنیم تا مورد رضایت خدا و مخلوقات خداوند باشد. از توجه و صبر همه شما عزیزان سپاسگزارم.