در گفتوگو با ایلنا مطرح شد:
زنگ خطر بیماریهای خودایمنی در سایه تنگناهای اقتصادی
مطالعات نشان میدهند که استرس مزمن ناشی از تورم افسارگسیخته که موجب موج گسترده اعتراض مردمی شده همراه با ناامنی شغلی، نابرابریها و کمبود حمایتهای اجتماعی، میتواند موجب التهاب مزمن در بدن باشد.
به گزارش ایلنا، بسیاری از کارشناسان پزشکی و روان پزشکی معتقدند وقتی جامعه بیمار میشود، بدن هم تسلیم میشود. در قلب هر جامعهای که با آشفتگیهای اقتصادی و فشارهای اجتماعی دست و پنجه نرم میکند، نه تنها سفرهها خالی میشوند، بلکه ساختار دفاعی بدن انسان نیز به چالش کشیده میشود. این روزها در محافل پزشکی، زمزمههایی از افزایش نگرانکننده شیوع بیماریهای خودایمنی به گوش میرسد؛ پدیدهای که دیگر نمیتوان آن را صرفاً یک ناهنجاری فردی دانست.
«شقایق صغایی» روماتولوژیست در این باره می گوید: تا دیروز، تمرکز اصلی پژوهشها بر ژنتیک و عوامل بیولوژیک بیماریهایی مانند لوپوس، روماتیسم، شوگرن یا اماس بود اما اکنون شواهد علمی، انگشت اتهام را به سوی محیط پیرامون ما نشانه رفته است.
وی می افزاید: مطالعات نشان میدهند که استرس مزمن ناشی از تورم افسارگسیخته که موجب موج گسترده اعتراض مردمی شده همراه با ناامنی شغلی، نابرابریها و کمبود حمایتهای اجتماعی، میتواند موجب التهاب مزمن در بدن باشد.
به گفته این پزشک این التهاب همان شاهراهی است که سیستم ایمنی را به اشتباه وادار میکند تا به جای دشمنان خارجی همانند ویروس ها و باکتری ها، به بافتهای سالم خودی حمله کند.
صفایی درباره علت به وجود آمدن این بیماری می گوید: بیماریهای خودایمنی، محصولی تلخ از تلاقی رنج اقتصادی و فرسایش اجتماعی هستند. متاسفانه فشار معیشت، کیفیت تغذیه نادرست و دسترسی به محیط سالم چنان کاهش یافته که اکنون مردم در حال پرداختن بهای سنگین آن با سلامت خود هستند.
وی می افزاید: عوامل ژنتیکی، عفونت ها ویروسی و باکتریایی، حشره کش ها، تغییرات هورمونی در زنان و استرس های مزمن از مهمترین علت های به وجود آمدن بیماری های خودایمنی است.
این پزشک درباه درمان این بیماری ها تصریح می کند: با توجه به انواع بیماری های خودایمنی درمان هر کدام متفاوت است مثلا " روماتیسم یا آرتریت روماتوئید" یک بیماری التهابی مزمن است که عمدتاً مفاصل کوچک را هدف قرار میدهد که برای درمان آن از داروهای متوترکسات، داروهای بیولوژیک، داروهای مهارکننده فاکتور نکروز تومور آلفا همچنین داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی و کورتون استفاده می شود.
به گفته صفایی فیزیوتراپی و کاردرمانی برای حفظ دامنه حرکتی مفاضل و تقویت عضلات هم کمک کننده است ضمن اینکه در موارد پیشرفته برای ترمیم یا تعویض مفاصل آسیبدیده مثلاً تعویض مفصل زانو یا لگن از جراحی کمک می گیریم.
وی ادامه می دهد " شوگرن " یک بیماری خود ایمنی مزمن است که عمدتاً غدد تولیدکننده رطوبت را در بدن هدف قرار میدهد به همین دلیل باید درمان در رفع علائم خشکی های چشم و دهان صورت گیرد.
به گفته این پزشک بیماری " لوپوس " زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن که وظیفهاش مبارزه با مهاجمان خارجی مانند ویروسها و باکتریها است، به اشتباه به بافتهای سالم بدن خود حمله میکند و باعث التهاب و آسیب در اندامهای مختلف میشود که برای درمان آن از داروهای تعدیلکننده سیستم ایمنی، داروهای ضد التهاب و تسکیندهنده علائم خفیف، داروهای ضد مالاریا و کورتون استفاده می شود.
وی با بیان اینکه بیماری "ام اس" نیز یک بیماری مزمن و پیشرونده سیستم عصبی مرکزی است می گوید: این بیماری زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن به اشتباه به پوشش محافظتی فیبرهای عصبی به نام میلین حمله کرده و به آن آسیب میزند در واقع میلین مانند عایق سیم برق عمل میکند و انتقال سریع و صحیح سیگنالهای عصبی بین مغز و سایر قسمتهای بدن را تضمین میکند.
صفایی درباره درمان این بیماری معتقد است: در حال حاضر درمان قطعی برای اماس وجود ندارد، اما پیشرفتهای چشمگیری در زمینه مدیریت بیماری، کاهش شدت عود بیماری و کند کردن پیشرفت آن حاصل شده است. درمانها معمولاً ترکیبی از دارو، توانبخشی و تغییرات سبک زندگی هستند.
وی تاکید می کند: در روزگاری که خوردن آرامِ یک وعده نان تبدیل به دغدغهای پر اضطراب شده، بدن انسان هم گاهی حس میکند دیگر نمیتواند دوام بیاورد.
این پزشک هشدار می دهد: اگر التهاب های اجتماعی و اقتصادی جامعه به همین شکل ادامه پیدا کند در آینده ای نزدیک با موجی از بیماران خودایمن مواجعه می شویم که هم در درمان دارویی آنها به مشکل خواهیم خورد هم این بیماران کارایی بهینه خود را در مشاغل از دست خواهند داد که این امر در دراز مدت ضرری جبران ناپذیر به جامعه خواهد زد.
به گفته صفایی نظام سلامت کشور نتوانسته میان حوزه روان و جسم پیوند موثری ایجاد کند اضطراب اجتماعی را نمی توان با دارو درمان کرد.
