داروسازان چگونه ایمنی داروها در دوران شیردهی را ارزیابی میکنند؟
عضو هیأت علمی گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با اشاره به حساسیت دوران شیردهی، بر ضرورت ارزیابی علمی ایمنی داروها پیش از مصرف مادران تأکید کرد و گفت: تصمیمگیری درباره مصرف یک دارو در دوران شیردهی، تنها بر اساس میزان انتقال آن به شیر مادر انجام نمیشود، بلکه مجموعهای از عوامل دارویی و شرایط مادر و نوزاد باید مورد توجه قرار گیرد.
به گزارش ایلنا از وبدا، دنا فیروزآبادی عضو هیأت علمی گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، با بیان اینکه بسیاری از مادران در دوران شیردهی ممکن است به مصرف دارو نیاز داشته باشند، اظهار کرد: نگرانی درباره ورود دارو به شیر مادر و احتمال تأثیر آن بر نوزاد، از دغدغههای شایع مادران است؛ اما ارزیابی ایمنی دارو در این دوران، یک فرآیند علمی و تخصصی است و نباید صرفاً بر اساس وجود یا نبود دارو در شیر تصمیمگیری کرد.
وی افزود: ویژگیهای فارماکولوژیک دارو از جمله وزن مولکولی، میزان اتصال به پروتئینهای خون، حلالیت در چربی و مدت زمان ماندگاری دارو در بدن، از عوامل مؤثر بر میزان انتقال دارو به شیر مادر هستند و در هنگام بررسی ایمنی دارو مورد توجه قرار میگیرند.
عضو هیأت علمی گروه داروسازی بالینی دانشکده داروسازی دانشگاه علوم پزشکی شیراز ادامه داد: ارزیابی ایمنی دارو تنها به ویژگیهای خود دارو محدود نمیشود و سن نوزاد، وضعیت سلامت او و میزان شیر دریافتی نیز در تصمیمگیری اهمیت دارد.
فیروزآبادی با اشاره به حساسیت بیشتر برخی نوزادان، بیان کرد: نوزادان نارس یا شیرخوارانی که به برخی بیماریها مبتلا هستند، ممکن است نسبت به مقادیر اندک بعضی داروها حساسیت بیشتری داشته باشند؛ بنابراین نمیتوان برای تمام مادران شیرده یک توصیه دارویی یکسان ارائه کرد.
وی خاطرنشان کرد: متخصصان داروسازی برای ارزیابی ایمنی داروها از مطالعات بالینی، دادههای فارماکوکینتیکی و منابع علمی معتبر استفاده میکنند تا میزان خطر و منفعت مصرف دارو را بررسی کرده و مناسبترین گزینه درمانی را انتخاب کنند.
این متخصص داروسازی بالینی با تأکید بر اینکه قطع خودسرانه دارو یا توقف شیردهی میتواند پیامدهای نامطلوبی داشته باشد، گفت: در بسیاری از موارد، داروها با رعایت اصول علمی و تحت نظر پزشک و داروساز، قابلیت مصرف در دوران شیردهی را دارند و تصمیمگیری باید متناسب با شرایط هر مادر و نوزاد انجام شود. وی افزود: هدف از ارزیابی دارویی در این دوران، انتخاب درمانی است که ضمن حفظ سلامت مادر، کمترین احتمال بروز عوارض ناخواسته برای نوزاد را داشته باشد.
فیروزآبادی در پایان با اشاره به نقش داروسازان در مراقبت از مادران شیرده، گفت: نقش داروساز تنها به تأمین و تحویل دارو محدود نمیشود، بلکه متخصصان این حوزه با بهرهگیری از دانش فارماکولوژی و داروسازی بالینی، میتوانند در بررسی شرایط بیمار، ارزیابی خطر و منفعت دارو و انتخاب ایمنترین روش درمانی برای مادر و نوزاد نقش مؤثری داشته باشند.
وی توصیه کرد: مادران شیرده پیش از مصرف هرگونه دارو، حتی داروهای بدون نسخه، مکملها و فرآوردههای گیاهی، با پزشک یا داروساز مشورت کنند و از قطع یا تغییر خودسرانه داروهای تجویزشده خودداری کنند.
