در گفتوگو با ایلنا مطرح شد:
چرا شربت اوپیوم به کلینیکها نمیرسد اما در عطاریها با قیمت ۶ میلیون تومان فروخته میشود؟
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس گفت: یکی از گلایههای اصلی کلینیکهای ترک اعتیاد این است که اگر شربت اوپیوم تولید نمیشود، چرا از طریق عطاریها به فروش میرسد، اما به کلینیکها تحویل داده نمیشود.
محمد جمالیان، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس، در خصوص بحران در مراکز ترک اعتیاد به خبرنگار ایلنا گفت: سال گذشته، به دنبال کاهش اکتشافات تریاک، تولید دارو در کشور با بحران مواجه شد. کمیسیون بهداشت و درمان نیز در همین راستا چندین جلسه با رئیس سازمان غذا و دارو و دبیرخانه شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر برگزار کرد. هدف ما این بود که درمان بیماران با تنتور اوپیوم قطع نشود، اما با اتفاقاتی که رخ داد و با توجه به کاهش اکتشافات، دیگر تریاکی برای تولید دارو و شربت اوپیوم وجود نداشت. این آماری بود که وزارت بهداشت و دبیرخانه ارائه میدادند.
وی افزود: در هیچ جای دنیا شربت تنتور اوپیوم جزو درمان ترک اعتیاد محسوب نمیشود. علت اضافه شدن شربت اوپیوم به درمانهای ما از سال ۹۸، آلودگی تریاکها به سرب بود که موجب جان باختن تعدای از هموطنان و بروز عوارض جدی برای آنان شد. بر همین اساس، تصمیم گرفتیم با توجه به اینکه تعدادی مصرفکننده تریاک در کشور وجود دارند، به جای ادامه مصرف تریاک، شربت اوپیوم در اختیار آنها قرار دهیم تا سلامتشان در معرض خطر قرار نگیرد.
جمالیان ادامه داد: در آن زمان، اکتشافات تریاک زیاد بود و شربت نیز به میزان کافی تولید میشد و مصرفکنندگان از آن استفاده میکردند. بنابراین، باید توجه داشت که شربت اوپیوم اساساً جزو درمان ترک اعتیاد محسوب نمیشود. کلینیکهای ما سالهاست با داروهایی مانند بوپرنورفین و متادون به درمان اعتیاد میپردازند. با ورود تنتور و شربت اوپیوم، استقبال زیادی از آنها شد. همچنین تعداد زیادی از سالمندان و بیماران مبتلا به سرطان یا دردهای مزمن از این شربت استفاده کردند و مورد استقبال قرار گرفت.
این نماینده مجلس اظهار کرد: کمیسیون بهداشت و درمان نیز معتقد بود با توجه به استقبالی که از این دارو شده، باید همچنان در دسترس باشد تا دوباره به شرایط ناایمن گذشته بازنگردیم. متأسفانه، توان تولید در شرکتها دیگر وجود نداشت. به همین دلیل، با توجه به میزان اکتشافات، تصمیم گرفته شد داروهای مهم، از جمله داروهای مورد استفاده در بیهوشی، تأمین شود و همچنین مقدار محدودی شربت برای سالمندان بالای ۶۰ سال و بیماران مزمن تولید و توزیع شود. این شربت همچنان به میزان بسیار محدودی در کلینیکها توزیع میشود.
به گفته وی، هیچکس تمایلی نداشت که خط تولید کاهش یابد یا متوقف شود. در همان زمان نیز مصوب شد داروهایی مانند بوپرنورفین و متادون که در کلینیکها استفاده میشوند، با شقایق ایرانی تولید شوند، اما شربت اوپیوم دیگر قابلیت تولید از این گیاه را نداشت. هیچکس نمیخواست این خط تولید متوقف شود، اما علت اصلی آن کاهش اکتشافات بود.
جمالیان افزود: برخی میگویند چرا واردات انجام نشد، اما اگر قرار بود واردات صورت گیرد، قیمت آن به شدت افزایش مییافت و تقریباً ۷۰ برابر میشد که قطعاً از توان پرداخت بسیاری از بیماران خارج بود.
عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس خاطرنشان کرد: ما همچنان در حال پیگیری هستیم تا مزارعی که خشخاش کشت میکنند، بتوانند محصولات خود را به کارخانهها تحویل دهند و کارخانهها نیز با فناوریهای موجود شربت تولید کرده و از طریق کلینیکها توزیع کنند. یکی از گلایههای اصلی کلینیکها این است که اگر شربت تولید نمیشود، چرا از طریق عطاریها به فروش میرسد اما به کلینیکها تحویل داده نمیشود. متأسفانه، در حال حاضر شربت اوپیوم به عطاریها منتقل میشود و قیمت آن به بیش از ۶ میلیون تومان رسیده است که بهوضوح برای بسیاری از بیماران غیرقابل پرداخت است.
جمالیان ادامه داد: به نظر میرسد این موضوع نیازمند توضیحات بیشتری از سوی دبیرخانه مواد مخدر است. اگر دارویی در کشور تولید نمیشود و مسیر توزیع آن باید از طریق کلینیکها باشد، منطقی نیست که عطاریها آن را به فروش برسانند. متأسفانه، هیچ نظارتی بر عطاریها وجود ندارد و این موضوع میتواند مشکلات جدی برای سلامت عمومی ایجاد کند.
وی تصریح کرد: در کمیسیون بهداشت مصوب شده است که فروش داروهای مخدر جرم محسوب میشود و باید با فروشندگان آن برخورد قانونی صورت گیرد. با این حال، اگر افرادی که اقدام به خرید و فروش این داروها میکنند مجازات نشوند و محل کسب آنها پلمب نشود، این موضوع به بینظمی و افزایش خطرات برای جامعه منجر خواهد شد.
جمالیان با بیان اینکه واقعیت این است که تولید این دارو فعلاً بعید به نظر میرسد، گفت: باید توجه داشت که درمان اعتیاد پیش از ورود شربت اوپیوم نیز با استفاده از داروهای دیگر انجام میشد. کلینیکها از سال ۸۸ با داروهای دیگر به درمان اعتیاد پرداختهاند و شربت اوپیوم تنها به عنوان یک گزینه تکمیلی وارد فرآیند درمان شد.
وی در پایان تأکید کرد: حذف شربت اوپیوم میتواند منجر به کاهش تعداد بیماران شود، زیرا بیماران باید به داروهای دیگر منتقل شوند یا شیفتهای درمانی خود را تنظیم کنند. همچنین، شربت اوپیوم بهطور کلی جزو درمانهای اصلی نبوده و به عنوان یک گزینه کمکی مورد استفاده قرار میگرفته است. این تغییرات میتواند فشار بیشتری بر کلینیکها و بیماران وارد کند و نیاز به برنامهریزی دقیقتری برای مدیریت این انتقال وجود دارد.