در گفتوگو با ایلنا تاکید شد:
ضرورت هماهنگی سازمانها با یکدیگر در زمان حادثه / به قانون عمل کنیم، هیچ مشکلی در کشور نخواهیم داشت
رئیس پیشین سازمان مدیریت بحران کشور تاکید کرد: همه سازمانها باید با هماهنگی و سیاستگذاریهایی که سازمان مدیریت بحران کشور انجام میدهد، همراه باشند نه اینکه هر دستگاهی اعلام کند که به وظایف خودم عمل میکنم و کاری به سایر مسائل ندارم. مهم است که همه دستگاههای اجرایی اینگونه فکر کنند که درطول رسیدگی به یک حادثه باید در مسیر سیاستگذاریهای این سازمان عمل کنند.
اسماعیل نجار که ۸ سال سکاندار سازمان مدیریت بحران کشور بوده است، درباره نقاط قوت و ضعف مدیریت بحران در کشور به خبرنگار ایلنا گفت: قانون سازمان مدیریت بحران، با وجود ایرادات اساسی که بر آن وارد است و باید رفع شوند اما به عنوان یک نقشه راه از جایگاهی مناسب برخوردار است. سازمان مدیریت بحران کشور، سازمان سیاستگذار، هماهنگکننده و نظارتکننده است و همه دستگاههای اجرایی کشور موظفند که در حوزه ماموریت و مسئولیت خود به وظایفشان عمل کنند.
او توضیح داد: کار مداوای مجروحان یک حادثه به صورت طبیعی بر عهده وزارت بهداشت است نه سازمان مدیریت بحران یا بازسازی خسارات وارده به واحدهای مسکونی هم برعهده سازمان مدیریت بحران نیست. به عنوان مثال در زلزله سرپلذهاب بیش از ۱۶۰ هزار واحد مسکونی تخریب شدند و نیازمند تعمیر بودند. اقدامات لازم در این زمینه هم برعهده وزارت راه و بنیاد مسکن بود ولی براساس سیاستگذاریهای دستگاههای متولی از جمله سازمان مدیریت بحران کشور. در همه حوادث و ماموریتها هم اوضاع به همین شکل است.
ضرورت هماهنگی سازمانها با یکدیگر در زمان حادثه
رئیس پیشین سازمان مدیریت بحران کشور تاکید کرد که همه سازمانها باید با هماهنگی و سیاستگذاریهایی که سازمان مدیریت بحران کشور انجام میدهد همراه باشند نه اینکه هر دستگاهی اعلام کند که به وظایف خودم عمل میکنم و کاری به سایر مسائل ندارم. مهم است که همه دستگاههای اجرایی اینگونه فکر کنند که در طول رسیدگی به یک حادثه باید در مسیر سیاستگذاریهای این سازمان عمل کنند. فرمانده لایق کشور «موسوی» که روحش شاد باشد، در زلزله سرپلذهاب صبح اول وقت در منطقه حاضر شد و به من اعلام کرد که اینجا فرمانده شما هستید، ما با تمام قدرت در کنار مردم هستیم و براساس هماهنگیهای شما عمل میکنیم.
به گفته نجار قانون هم همین مسیر هماهنگی را مورد تاکید قرار داده است. اگر امور براساس هماهنگیها انجام شود هیچ مشکلی در کشور نخواهیم داشت. استفاده از ظرفیتهای مردم، دولت و نیروهای مسلح در زمان حوادث باید در اختیار رسیدگی به حادثه قرار گیرد. رهبر شهید انقلاب هم در سیاستهای ابلاغی مربوط به حوادث غیرمترقبه این موارد را تشریح کرده بودند و حتی در ارتباط با نیروهای مسلح هم مواردی را وضع کرده بودند. ضمن اینکه آئیننامهای در خصوص این هماهنگیها نوشته شده است و به تصویب مقامات ذیربط از جمله مقام معظم رهبری رسیده بود.
او گفت: در زمان حادثه همه سازمانها باید با یکدیگر هماهنگ باشند و واژه «باید» را از یاد نبرند. اگر هر دستگاه ساز خود را بزند و هر فردی در هر جایگاهی بخواهد نظرات خود را اعمال کند بدون اینکه هماهنگیهای لازم انجام شود، پیشبرد امور و رسیدگی به حادثه میسر نمیشود.
رئیس پیشین سازمان مدیریت بحران کشور عبارت «وجود بحران در مدیریت بحران کشور» را رد میکند: به نظر من اصلا چنین مسالهای وجود ندارد. اگر به همین قانون سازمان مدیریت بحران کشور با وجود ایرادات آن، عمل شود هیچ مشکلی وجود ندارد. سازمان مدیریت بحران کشور در حوادث متولی کار است.
او ناهماهنگی و موازیکاری را مهمترین مانع بر سر تحقق مناسب مدیریت بحران در کشور میداند و در این زمینه خاطرهای تعریف کرد: در زمان مسئولیت من در این سازمان سیل عظیم استان سیستان و بلوچستان رخ داد. برحسب وظیفه جهت هماهنگی امور در این استان حاضر شدم. در حال انجام وظیفه بودم که متوجه شدم «نوبخت» رئیس وقت سازمان برنامه و بودجه، حکمی را به همراه مبلغ ۱۰۰میلیارد تومان در اختیار مرحوم آقای «تابش» قرار داده است تا حادثه سیل را مدیریت کند.
نجار ادامه داد: آن زمان با «رحمانی فضلی» وزیر وقت کشور تماس گرفتم و اعلام کردم که از استان برمیگردم زیرا این کار متولی ثانی پیدا کرده است. وقتی پول را در اختیار این فرد که مسئولیتی ندارد قرار دادهاند کسی حرف رئیس سازمان مدیریت بحران کشور را نمیخواند. شاید نوبخت مطلع نبود که این اقدام او خلاف قانون است زیرا موضوع متولی مشخصی داشت. تا وقتی امور بدون هماهنگی و بدون توجه به قانون انجام شود، مشکلات رفع نمیشوند. به عنوان مثال متولی امداد و نجات در کشور هلالاحمر است حالا اگر نیاز بود میتوان با صورت دادن هماهنگیها لازم، به سازمانهای اجرایی دیگر هم در این زمینه ماموریت داده شود.
رسانهها آموزش در حوزه مدیریت بحران را مطالبه کنند
او با یادآوری دوران ۸ساله ریاست خود بر سازمان مدیریت بحران کشور و تجربه استانداری خود در دو استان پرحادثه کردستان و کرمان، اضافه میکند: استاندار، فرماندار و بخشدار مسئول بحران منطقه محل ماموریت خود است. ۴۲ سال خدمات من معمولا در شرایط بحران بوده است. ناهماهنگی و عملکرد بر خلاف نقشه راه باعث به بیراهه رفتن و ایجاد مشکل میشود.
نجار افزود: تنها حادثهای که در زمان مسئولیت من رخ نداد، آتشفشان بود، سیل، زلزله، ساقط شدن دو هواپیما در جغرافیای کشور ما همه مواردی بودند که با آنها مواجه شدیم: همه مشکلات در کمترین زمان ممکن حل و فصل شد و با گذشت مدتی مردم دوباره زندگی عادی خود را از سر گرفتند.
به باور رئیس پیشین سازمان مدیریت بحران کشور، رسانهها باید در زمان بحران، آرامش را برای مسئولان، مردم حادثه دیده و هموطنان مهربان و نوعدوستمان فراهم کنند: آموزش هم موضوع مهم دیگری است که کمتر مورد توجه قرار میگیرد. در زمان نبود بحران هیچکس به فکر آموزش نیست. زمانی به فکر آموزش می افتند که بحران رخ داده است که آموزش در آن زمان هیچ تاثیری نخواهد داشت.
او به زلزله ۵ ریشتری در گیلانغرب اشاره کرد که روز ۱۶ اردیبهشت رخ داد: این عدد نزدیک به تخریب است و قدرتی قابل توجه و حتی وحشتناک است. با توجه به زلزلههایی که در این مدت به وقوع پیوسته آیا آموزشهایی در خصوص مقابله با بحران زلزله یا جلوگیری از سیلابها داده شده است؟ آیا رسانهها و صدا و سیما در این زمینه مطالبهگری میکنند. اگر در زمانه جنگ با زلزلهای ۶ ریشتری مواجه شویم، مردم و نظام به شدت درگیر خواهند شد. به نظر من بسیار مهم است که رسانهها در زمان نبود حادثه نسبت به این مطالبهگری برای آموزش اقدام کنند.
