جزئیات حمایت بهزیستی از افراد مبتلا به اتیسم؛ بهرهمندی ۵۵۰۰ کودک از مراکز تخصصی اتیسم
معاون توانبخشی سازمان بهزیستی با تشریح خدمات حمایتی ارائه شده به افراد مبتلا به اتیسم گفت: مراکز اقامت موقت در دو رده سنی ۲ تا ۱۴ سال و بالای ۱۴ سال فعالیت میکنند و خدمات توانبخشی، توانمندسازی حرفهای و آموزشی را در محیطی امن و حمایتکننده به توانخواهان ارائه میدهند.
به گزارش ایلنا، فاطمه عباسی همزمان با روز جهانی آگاهسازی اتیسم ضمن تبیین ویژگیهای این اختلال عصبی-رشدی بر اهمیت شناسایی زودهنگام و مداخلات تخصصی در زمان طلایی رشد تأکید کرد.
وی با اشاره به تعریف اختلال طیف اتیسم گفت: اتیسم نوعی اختلال عصبی-رشدی است که با نقص در تعاملات اجتماعی، چالش در پردازش ادراکی و رفتارهای تکراری شناخته میشود. واژه طیف نشاندهنده پیوستاری از شدت علائم است که میتواند در طول زمان و در بازههای مختلف زندگی فرد، با نیازهای حمایتی متفاوتی بروز کند.
معاون توانبخشی سازمان بهزیستی کشور با استناد به گزارشهای سازمان جهانی بهداشت (WHO) افزود: طبق آمارهای جهانی از هر ۱۰۰ کودک تقریباً یک نفر با اختلال طیف اتیسم شناسایی میشود. افزایش موارد تشخیص از دهه ۹۰ میلادی تاکنون، نتیجه ارتقای آگاهی جامعه، استانداردسازی آزمونهای تشخیصی و حساسیت بالای ابزارهای نوین است بهطوریکه کودکانی که پیشتر با عناوین دیگر از جمله ناتوانی عقلانی شناسایی میشدند اکنون با دقت بیشتری در طیف اتیسم قرار میگیرند.
عباسی تشخیص بهموقع را کلیدیترین گام در بهبود کیفیت زندگی این افراد دانست و تصریح کرد: شناسایی و مداخله در زمان طلایی رشد بهویژه سنین ۲ تا ۵ سالگی اهمیت حیاتی دارد. در همین راستا، سازمان بهزیستی از سال ۱۳۹۸ سامانه ملی غربالگری اختلال طیف اتیسم را به آدرس autism. behzisti. net راهاندازی کرده است که امکان اجرای آنلاین آزمون غربالگری را برای خانوادهها فراهم میآورد.
وی با دعوت از خانوادهها برای استفاده از این سامانه گفت: والدین و مربیان کودکان ۲ تا ۵ سال میتوانند با مراجعه به این سایت، وضعیت کودک خود را ارزیابی کنند. در صورت مشاهده علائم مشکوک، فرآیند تشخیص قطعی توسط پزشکان متخصص و مراکز جامع رشد و تکامل تحت نظارت وزارت بهداشت انجام میشود. پس از تأیید قطعی، خانوادهها با تشکیل پرونده در بهزیستی و تعیین نوع و شدت معلولیت، وارد چرخه خدمات حمایتی و مداخلات تخصصی میشوند.
وی با اشاره سابقه فعالیتهای سازمان بهزیستی در این حوزه از سال ۱۳۸۰ به تشریح وضعیت فعلی مراکز پرداخت و گفت: در حال حاضر ۱۵۴ مرکز تخصصی در سراسر کشور فعال هستند که شامل ۱۲۲ مرکز روزانه آموزشی و توانبخشی اختصاصی اتیسم و ۳۲ مرکز چندمعلولیتی با کاربری اتیسم در مناطق محروم میشود.
عباسی خاطرنشان کرد: بیش از ۵۵۰۰ کودک در این مراکز تحت پوشش هستند و از خدمات ۱۶۵۵ نفر پرسنل تخصصی و آموزشدیده بهرهمند میشوند. به منظور کاهش فشار اقتصادی بر خانوادهها، سازمان بهزیستی بخش عمده هزینهها را در قالب یارانه به مراکز پرداخت میکند تا سهم پرداختی خانوادهها به حداقل برسد.
وی تأکید کرد: کادر تخصصی این مراکز شامل روانشناسان بالینی، کاردرمانگران و گفتاردرمانگران پس از گذراندن دورههای گسترده تئوری و عملی، آماده ارائه باکیفیتترین مداخلات مرکزمحور و خانوادهمحور به جامعه هدف هستند.
عباسی با تأکید بر ضرورت بازگشت افراد دارای معلولیت به جامعه گفت: در حال حاضر ۴۰۸ مرکز حرفهآموزی و ۱۳۸ کارگاه آموزشی تولیدی حمایتی تحت نظارت سازمان بهزیستی فعال هستند. این مراکز بهصورت تلفیقی به افراد دارای معلولیت از جمله نزدیک به ۶۰۰ توانخواه با اختلال طیف اتیسم بالای ۱۴ سال، خدمات تخصصی ارائه میدهند.
وی افزود: در این مراکز متناسب با سطح توانمندی هر فرد، علاوه بر آموزشهای پایه حرفهای بر ارتقای مهارتهای ارتباطی، تقویت تواناییهای شناختی و انجام فعالیتهای روزمره زندگی تمرکز میشود تا بستر لازم برای دستیابی به شغل پایدار فراهم شود. همچنین کارگاههای تولیدی حمایتی با هدف ایجاد فضایی امن برای افرادی که امکان فعالیت در محیطهای واقعی کار را ندارند، شرایط آموزش همراه با تولید را در مراحل کارآموزی و کارورزی فراهم کردهاند.
معاون توانبخشی سازمان بهزیستی در ادامه به یکی از نیازهای ضروری خانوادههای دارای فرد اتیسم اشاره کرد و گفت: با هدف فراهم آوردن فرصتی برای تجدید قوا و کاهش فشارهای روانی مراقبان و خانوادهها، مراکز اقامت موقت زیر نظر سازمان راهاندازی شده است. این مراکز خدمات مراقبتی را از یک روز تا چند ماه بسته به نیاز خانواده و تایید کمیته توانبخشی ارائه میدهند.
عباسی با تأکید بر اینکه پذیرش در این مراکز به معنای جدایی دائم از خانواده نیست، تصریح کرد: مراکز اقامت موقت در دو رده سنی ۲ تا ۱۴ سال و بالای ۱۴ سال فعالیت میکنند و خدماتی شامل مراقبتهای پزشکی، پرستاری، توانبخشی، توانمندسازی حرفهای و آموزشی را در محیطی امن و حمایتکننده به توانخواهان ارائه میدهند.
به گزارش روابط عمومی و امور بینالملل سازمان بهزیستی کشور، وی در پایان خاطرنشان کرد: در حال حاضر این مراکز در ۹ استان شامل آذربایجان شر قی، اصفهان، کرمان، کرمانشاه، تهران، خراسان رضوی، خراسان شمالی، لرستان و یزد راهاندازی شده و به بیش از ۱۱۰ نفر از واجدین شرایط خدماترسانی میکنند. هدف نهایی این طرح، تقویت نقش خانواده در مراقبت و همزمان تداوم خدمات تخصصی برای توانخواه در طول مدت اقامت است.
