در گفتوگو با ایلنا تشریح شد:
راهکارهای تقویت تابآوری شهروندان در شرایط جنگ
رئیس انجمن روانپزشکان توضیح داد که در اضطرابهای شدید، گاهی حس بیگانگی رخ میدهد؛ یعنی فرد احساس میکند که انگار همه چیز جور دیگری شده، شرایط کاملاً تفاوت کرده یا حتی ممکن است فرد حس کند خودش نیست یا دنیا تغییر کرده است. در چنین شرایطی ممکن است حالتهای «مسخ شخصیت» یا «مسخ واقعیت» رخ دهد که چنین موضوعی نشاندهنده شدت بسیار زیاد و به نوعی ناتوانکننده بودن اضطراب است.
وحید شریعت؛ رئیس انجمن روانپزشکان درباره راهکارهای افزایش تابآوری شهروندان در برابر شرایط ناشی از جنگ به خبرنگار ایلنا گفت: یکی از توصیههای مهم در این زمینه موضوعی است که بارها بر آن تاکید شده یعنی «خود مراقبتی» در شرایط بحران. یکی از موارد خودمراقبتی محدود کردن میزان پیگیری اخبار است، نه به این معنا که افراد به طور کلی اخبار را پیگیری نکنند، بلکه به صورت محدود پیگیر اخبار باشند. محدود آن را دنبال کنند. همچنین تکنیکهای آرامسازی مانند تمرینهای تنفسی، استراحت، خواب کافی و تغذیه مناسب از جمله مواردی هستند که باید انجام شود.
او ادامه داد: بخشی از استرس، واکنش طبیعی بدن ناشی از شرایط جنگ است که باید مورد پذیرش قرار بگیرند. در مرحله اول افراد باید نکات ایمنی را رعایت کرده و امنیت خود را بالا ببرند به این معنا که مراقب باشند که کمتر در معرض خطر قرار بگیرند. مورد بعدی پذیرش این موضوع است که این احساسات طبیعی هستند و در چنین شرایطی ممکن است اتفاق بیفتند، بنابراین باید تا حدودی آنها را قبول و تحمل کرد.
به گفته شریعت سومین روش خودمراقبتی استفاده از تکنیکهای «آرامسازی» است. مواردی مانند پرداختن به روال عادی زندگی در حد امکان، حفظ خواب کافی و تغذیه مناسب به میزان معمول. همچنین انجام تمرینهای تنفسی میتواند به حفظ آرامش کمک کند.
او همچنین انجام تمرینهای «ذهنآگاهی» را یکی از روشهای مفید برای کاهش استرسهای ناشی از جنگ توصیف کرد و توضیح داد: فرد چند لحظه در همان جایی که نشسته است، باید توجه خود را به اطراف معطوف کند. برای مثال به فشاری که دستهایش به دسته صندلی وارد میکند یا با پاهایش کمی فشار به زمین بیاورد و آنها را حس کند. به چنین روشهایی تمرین «در لحظهبودن» میگویند. فرد سعی میکند در همان لحظه و همان جایی که هست، توجه را به خودش و محیط پیرامونش جلب کند یعنی به هوایی که تنفس میکند، به دم و بازدم توجه کند. همچنین فراد میتوانند از روش تنفس آرام استفاده کنند یعنی چند ثانیه دم را نگه دارند و چند ثانیه بازدم را.
شریعت تاکید کرد که چنین اقدامهایی میتواند تا حدی شدت اضطرابی را که فرد در آن لحظه تجربه میکند را کاهش داده و باعث میشود فرد از آن فضای ذهنی بسیار نگرانکننده تا حدودی خارج شده و به دنیای واقعی خود، یعنی چیزهایی که در همان لحظه در جریان است و فرد تجربه میکند، نزدیکتر شود.
رئیس انجمن روانپزشکان توضیح داد که در اضطرابهای شدید، گاهی حس بیگانگی رخ میدهد؛ یعنی فرد احساس میکند که انگار همه چیز جور دیگری شده، شرایط کاملاً تفاوت کرده یا حتی ممکن است، فرد حس کند خودش نیست یا دنیا تغییر کرده است. در چنین شرایطی ممکن است حالتهای «مسخ شخصیت» یا «مسخ واقعیت» رخ دهد که چنین موضوعی نشاندهنده شدت بسیار زیاد و به نوعی ناتوانکننده بودن اضطراب است.
او حملات «پانیک» یا حملات «هراس» را نوع دیگری از شدیدترین انواع اضطراب توصیف کرد که در زمانهای احساس خطر ممکن است رخ دهد: اگر کسی به این میزان از اضطراب برسد، لازم است که متخصص روانپزشکی مراجعه کرده و در حوزه سلامت روان خدمات تخصصی دریافت کند. انجام تمرینات خودمراقبتی و آرامسازی که به آنها اشاره شد راهکاری برای کنار آمدن با اضطرابهای خفیفتر هستند. اکثر افراد موفق میشوند با استفاده از این روشها، ترشح هورمونهای استرسی در بدنشان را تا حدودی کنترل کرده و خود را با شرایط پرتنش تطبیق دهند.
این روانپزشک همچنین درباره خبرنگاران که به صورت شبانهروزی با اخبار جنگ در ارتباط هستند هم گفت: طبیعتا این گروه نمیتوانند خود را بهسادگی از اخبار بد دور نگه دارند، زیرا مدام با اخبار و اضطراب ناشی از آن در تماس هستند، به ویژه خبرنگارانی که باید در محیط حاضر شده و خبر جمعآوری کنند و حتی ممکن است آسیبهای فیزیکی نیز به آنها وارد شود. بنابراین، آنها مجبورند بیشتر از تکنیکهای آرامسازی استفاده کنند و یا روزهای مرخصی داشته باشند.
او به مدیران رسانهها توصیه کرد: در زمانهای پرفشار مانند جنگ وجود زمانهای استراحت و تعطیلی ضروری است. وقتی فرد یک یا دو روز در فضای پرتنش کار میکند، لازم است برای او ۲۴ یا ۴۸ ساعت استراحت در نظر گرفته شود تا بتواند از آن محیط فاصله بگیرد. در غیر این صورت، فرسودگی شغلی بسیار محتمل است که عوارض و خطرات خود را به همراه دارد.
شریعت در نهایت توصیه کرد شهروندان در صورت دسترسی به اینترنت از بستههای سلامت روانی که وزارت بهداشت تدارک دیده استفاده کند.
