عضو هیئت علمی دانشگاه در گفتوگو با ایلنا:
رفتار حرفهای پزشک مطلقا نباید مجرمانه تلقی شود
عضو هیات علمی حقوق بینالملل دانشگاه اصفهان گفت: رفتار حرفهای پزشک تحت هیچ شرایطی و مطلقا نباید مجرمانه تلقی شود.
«امیر مقامی» عضو هیات علمی دانشگاه اصفهان و متخصص حقوق بینالملل در گفتگو با خبرنگار ایلنا درباره اسناد بینالمللی مرتبط با پزشکان گفت: برخی از اسناد و گزارشها وظایفی را به عنوان اخلاق حرفهای برای پزشکان در نظر گرفتهاند که کاملا مرتبط با موازین حقوق بشری بینالمللی است. از جمله این وظایف میتوان به تعهد به درمان بدون تبعیض افراد به لحاظ مذهب، جنسیت و نژاد اشاره کرد. از منظر حقوق بینالملل بشر «اصلعدم تبعیض» اصلی بنیادین است. همچنین تعهد پزشکان به رازداری از دیگر بخشهای این تعهدات اخلاقی است، به بیان دیگر پزشک باید رازدار بیمار باشد و جز در موارد بسیار خاص مانند بیماریهای مسری، پزشکان نباید اطلاعات بیماران را افشا کنند که این روند هم در راستای حمایت از حق حریم خصوصی افراد است.
او به یک اصل دیگر هم اشاره کرد: اصل کلی دیگری وجود دارد با عنوان «حمایت از پزشکان در برابر تهدیدها» این اصل در راستای حمایت از پزشکان برای انجام وظایف شغلیشان است. همه این موازین، اصول اخلاقی و قوانین در هم تنیده هستند اما به معنای مصونیت مطلق پزشکان نیستند اما نتیجه همه این موارد آن است که رفتار حرفهای پزشک تحت هیچ شرایطی و مطلقا نباید مجرمانه تلقی شود.
مقامی از اعلامیه مجمع عمومی سازمان ملل راجع به «حق و مسئولیت افراد، گروهها و نهادهای جامعه برای ترویج و حمایت از حقوق بشر» هم گفت: این اعلامیه به اعلامیه «حمایت از مدافعان حقوق بشر» است که در سال ۱۹۹۹ تدوین و تصویب شده است. ماده ۱۱ این اعلامیه میتواند درباره پزشکان هم مورد استفاده قرار بگیرد. بر اساس این ماده «هرکس به واسطه حرفه خود میتواند بر کرامت انسانی، حقوق بشر و آزادیهای اساسی دیگران تاثیر بگذارد باید در انجام حرفه خود به این حقوق و آزادیها احترام بگذارد و از استانداردهای ملی و بینالمللی مربوط به رفتار و اخلاق حرفهای و شغلی پیروی کند» با در نظر گرفتن این ماده، پزشکان موظفند براساس معیارهای بینالمللی، خدمات پزشکی خود را ارائه دهند.
او اضافه کرد: «اصول اخلاق پزشکی در حمایت از زندانیان و بازداشتشدگان» مصوب ۱۹۸۲ هم سند دیگری است که وظایفی را برای پزشکان مشخص کرده است. این اصول بهویژه برای پزشکانی که با ماموران اجرای قانون همکاری میکنند مانند پزشک زندان، حائز اهمیت بسیاری است، از جمله این اصول میتوان به وظایف پزشکان برای درمان و بهبود زندانیان و بازداشتشدگان اشاره کرد.
به باور این عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان پزشکان و کادر درمان از یک حقوق حرفهای برخوردارند برای اینکه بتوانند وظایف انسانی خود را از منظر تعهدات حقوق بشری انجام دهند: در قوانین داخلی ما هم مصادیقی از این موضوع وجود دارد به عنوان مثال در ماده ۶۴۸ قانون مجازات اسلامی پزشک موظف به رازداری و عدم افشای اسرار بیمار است که این موضوع هم ناشی از حق حریم خصوصی بیمار است. از طرف دیگر در قانون آئیندادرسی کیفری هم بازداشت شدگان و زندانیان از حق مداوا برخوردارند که این موضوع هم در رابطه با حرفه پزشکان است که باید بدون توجه به اینکه فرد مرتکب چه جرمی شده و چه مجازاتی در انتظار او است، تکالیف خود را به عنوان پزشک انجام داده و این افراد را مداوا کنند.
وی تاکید کرد: پزشک به عنوان بازوی جامعه برای حفاظت از حقوق فردی افراد عمل میکند و احترام به حقوق حرفهای پزشک در حقیقت وظیفه دولتها برای تضمین حقوق بشر است. زیرا دولتها متعهد به تضمین این حقوق هستند باید پزشکان فرصت و امکان کافی برای انجام وظایف حرفهای خود را داشته باشند. بنابراین اعلامیههای مذکور بازتابی از جزئیات و پرتوی از تعهدات الزامآور دولتها درخصوص حق حیات و حق سلامت است.
