تاب آوری در گروی تبدیل جامعه «قربانی» به جامعه «بازیگر» است

به گزارش ایلنا، علی ربیعی، دستیار اجتماعی رییس جمهور در نشست تخصصی «افزایش در نشست «تاب‌آوری اجتماعی در دوران جنگ»، تاب‌آوری اجتماعی را به سطح «معیشتی»، «اجتماعی» و «ادراکی-ذهنی»، تفکیک کرد.

نشست «مفاهیم، نظریه‌ها و شاخص‌های تاب‌آوری اجتماعی»، شب گذشته در محل ستاد وزارت کار و با حضور «احمد میدری»، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی و «علی ربیعی»، دستیار اجتماعی رئیس جمهور و جمعی از اساتید دانشگاه برگزار شد.

 در این نشست ربیعی طی سخنرانی خود در این باره توضیح داد: در حوزه معیشتی، دولت و جامعه به واسطه تجربیات زیسته و سازوکارهای خودترمیمی (مانند صندوق‌های خرد خانگی و همیاری‌های محلی) به سطحی از انطباق رسیده‌اند؛ اما چالش اصلی ، در قلمرو «تاب‌آوری ادراکی» نهفته است.

وی افزود: تاب‌آوری ذهنی، الگوی جنسیتی، سنی و طبقاتی نمی‌شناسد، بلکه شاخصی برای سنجش جهت‌گیری جامعه به‌سوی «سازگاری و امید» یا «درماندگی و فروپاشی روانی» است.

وزیر پیشین کار خاطرنشان کرد: یکی از آفات بزرگ تاب‌آوری ذهنی، «سیاست‌زدگی در روایت‌ها» است که جامعه میانه (ثبات‌خواه و زندگی‌خواه) را دچار بی‌تابی و ناامنی روانی کرده و قطبی‌سازی‌های اجتماعی نیز بر این فرسایش دامن می‌زند.

دستیار اجتماعی رییس جمهور در ادامه این نشست، برای خروج از وضعیت کنونی و بازسازی تاب‌آوری ادراکی، پنج رکن کلیدی را پیشنهاد کرد.

وی گفت: این ارکان شامل «بازسازی اعتماد» (گذار از روایت‌های تحمیلی به روایت‌های صادقانه و مورد اعتقاد خودِ نهادهای حاکمیتی)، «معناسازی» ( ترسیم چشم‌انداز روشن از «آینده مطلوب» برای درک بهتر جامعه از چرایی مقاومت و کنشگری)، «افزایش سواد ادراکی» (توانمندسازی جامعه توسط نهادهای علمی برای تشخیص دستکاری‌های روانی و تحلیل صحیح اطلاعات)، تغییر نقش از «قربانی» به «بازیگر» (به رسمیت شناختن عاملیت جمعی مردم و ممانعت از سیاست‌های بسته‌کننده که مشارکت فعال جامعه را نادیده می‌گیرد و «تقویت شبکه‌های انسانی» (بهره‌گیری از پیوندهای اجتماعی به عنوان اصلی‌ترین منبع حمایت‌های روانی)  است.

ربیعی با اشاره به نقش مهم رسانه اظهارکرد: نقش رسانه را بسیار جدی می دانم و این مهم جز از طریق گفت وگوی صادقانه و مشارکت‌طلبانه با تمام اقشار جامعه میسر نخواهد بود؛ جامعه‌ای که شامل طیف گسترده‌ای از مردم، از کوچه و بازار تا دیدگاه‌های مختلف است که با وجود فراخوان‌های آشوب‌طلبانه، با عقلانیت و هوشمندی به آرامش کشور وفادار مانده‌اند.

در ادامه این نشست، جامعه شناسان حاضر بر ضرورت بازتعریف تاب‌آوری در ایران تاکید کردند و  تاب‌آوری را فرایندی چندسطحی و چندبعدی دانستند که از ظرفیت کنش جمعی و شبکه‌های اجتماعی تا فرهنگ ایمنی، سازمان‌یافتگی اقتصادی و توان نوآوری جامعه را دربرمی‌گیرد.