در گفتوگو با ایلنا مطرح شد؛
معضلات «عنوان شغلی» در لیستهای بیمه/ متخصصانی که به غلط «کارگر ساده» ثبت میشوند
انتخاب اشتباه عنوان شغلی غلط در لیستهای بیمه، موضوعی است که شاید در نگاه اول یک خطای سهوی و اداری به نظر برسد، اما در عمل میتواند به تضییع حق بازنشستگی کارگران یا تحمیل جرایم سنگین به کارفرمایان منجر شود.
به گزارش خبرنگار ایلنا، لیستهای ماهانه بیمه تامین اجتماعی، شناسنامه هویتی و حقوقی نیروی کار است. با این حال، بیدقتی در تنظیم همین لیستهای ماهانه، بارها کارگران را در بزنگاههای مهمی چون بازنشستگی یا حوادث ناشی از کار، با بنبستهای قانونی مواجه کرده است.
محمدرضا فرزعلیان (فعال کارگری) در گفتوگو با ایلنا، با تاکید بر اینکه تبعات ثبت اشتباه عناوین شغلی دوسویه است و هم کارگر و هم کارفرما را درگیر میکند، میگوید: «انتخاب اشتباه عنوان شغلی، بسیار فراتر از یک خطای سادهی اداری است. اولین و مهمترین اصل در این زمینه، اصل تطابق با گزارش بازرسی است. عنوان شغلی در لیست ارسالی باید دقیقاً همان چیزی باشد که در آخرین بازرسی تامین اجتماعی ثبت شده است.»
وی به کارفرمایان توصیه میکند: «برای اطمینان خاطر، کارفرمایان میتوانند پیش از ارسال لیست، از منوی «بازرسیهای کارگاه» در سامانه es. tamin. ir گزارشها را چک کنند تا بعدها با خطای «عدم مغایرت» و مشکلات پس از آن مواجه نشوند. »
حساسیتهای مشاغل سخت و یک «فوت کوزهگری»
این فعال کارگری در ادامه به حساسیتهای موجود در مشاغل سخت و زیانآور اشاره کرده و تصریح میکند: «اگر شغلی مشمول سختی کار است، عنوان آن باید مو به مو مطابق مصوبه اداره کار باشد. مزیت این دقت برای کارگر این است که هر یک سال سابقه او، یک و نیم سال محاسبه میشود؛ در مقابل، تکلیف کارفرما نیز پرداخت ۴ درصد حق بیمه اضافی است.»
فرزعلیان یک فوت کوزهگری هم برای تشخیص این مشاغل ارائه میدهد: «مشاغل سخت معمولاً در کد ۶ رقمی خود دارای «حروف» هستند. بنابراین اگر شغل یک کارگر سخت و زیانآور نیست، باید عنوانی انتخاب شود که کد آن فقط شامل عدد باشد تا دردسرهای بعدی ایجاد نشود. »
تله «افزایش حقوق غیرمتعارف» در سالهای پایانی
یکی از چالشهای مهم در سالهای پایانی خدمت، بحث افزایش حقوق برای ارتقای مستمری است. فرزعلیان درباره تلهای به نام افزایش حقوق غیرمتعارف هشدار میدهد: «برخی کارفرمایان با هدف افزایش مستمری بازنشستگی، حقوق پرسنل را در سالهای آخر بالا میبرند. اما نکته حیاتی اینجاست که حتماً باید «عنوان شغلی» فرد نیز متناسب با این افزایش، ارتقا یابد. در غیر این صورت، سازمان تامین اجتماعی این افزایش را غیرواقعی تشخیص داده و در محاسبه مستمری بازنشستگی لحاظ نخواهد کرد. »
خسارتهای میلیاردی در حوادث ناشی از کار
وی همچنین به تبعات جبرانناپذیر مغایرت شغلی در زمان وقوع حادثه ناشی از کار اشاره میکند: «تصور کنید حادثهای در کارگاه رخ دهد و عنوان شغلی ثبت شده فرد با فعالیت واقعیاش تفاوت داشته باشد؛ مثلاً برای یک «تراشکار»، عنوان «کارگر ساده» رد شده باشد. در این شرایط، سازمان تامین اجتماعی تمام هزینههای درمان و مستمری فرد آسیبدیده را مستقیماً از کارفرما مطالبه خواهد کرد که خسارت بسیار سنگینی است. »
فرزعلیان در بخشی دیگر از صحبتهای خود، به ملاحظات خاص برخی گروهها میپردازد و میافزاید: «کارگرانی که قصد مهاجرت دارند، باید از کارفرما بخواهند که از درج عناوین کلی مثل «کارمند» پرهیز کرده و حتماً عنوان تخصصی آنها (مثلاً برنامهنویس) را ثبت کند. از سوی دیگر، در مورد مدیران، عنوان شغلی مدیرعامل و اعضای هیئت مدیره باید دقیقاً منطبق بر «آخرین آگهی تغییرات» شرکت باشد. »
به گفته وی، در کارگاههای بزرگ شرایط کمی متفاوت است و عناوین حتماً باید بر اساس آییننامه «طرح طبقهبندی مشاغل» همان واحد تولیدی یا خدماتی تعیین شوند.
این فعال کارگری در پایان، یک پیشنهاد کلیدی برای جلوگیری از تضییع حقوق نیروی کار ارائه میدهد: «توصیه اکید ما به تمام بیمهشدگان این است که منتظر کارفرما نمانند؛ هر ۶ ماه یکبار با مراجعه به سامانه تامین اجتماعی، سوابق و عناوین شغلی خود را بررسی کنند تا در صورت بروز هرگونه اشتباه، پیش از آنکه دیر شود، برای اصلاح آن اقدام نمایند.»
