قتل، گاز، خیانت و جنون؛
۱۰ رسوایی که جام جهانی را از فوتبال بزرگتر کرد
تاریخ جام جهانی فقط با قهرمانان نوشته نشده است. گاهی یک گاز گرفتن، یک ضربه سر، یک گل با دست یا حتی یک قتل، بیشتر از تمام جامهای طلایی در حافظه فوتبال باقی ماندهاند. مرور جنجالیترین اتفاقات تاریخ جام جهانی نشان میدهد بزرگترین تورنمنت جهان، بارها از یک مسابقه ورزشی فراتر رفته و به صحنهای برای تراژدی، رسوایی و جنون تبدیل شده است.
به گزارش ایلنا، هر چهار سال یک بار، میلیاردها نفر پای تلویزیون مینشینند تا بهترین فوتبالیستهای جهان را تماشا کنند؛ ستارههایی که قرار است قهرمان شوند، جام را بالای سر ببرند و نامشان را در تاریخ ثبت کنند. اما واقعیت تلخ و جذاب جام جهانی این است که بسیاری از مشهورترین لحظات آن نه به قهرمانیها، بلکه به شکستها، اشتباهات، درگیریها و رسواییها تعلق دارد.
اگر از یک هوادار فوتبال بپرسید قهرمان جام جهانی ۱۹۹۰ چه تیمی بود، شاید برای پاسخ دادن چند ثانیه زمان نیاز داشته باشد؛ اما اگر درباره اشکهای گاسکوئین سوال کنید، تصویر آن هنوز در ذهن میلیونها نفر زنده است. این همان تفاوت جام جهانی با هر رویداد ورزشی دیگری است؛ جایی که احساسات، گاهی از نتایج مهمتر میشوند.
در صدر این فهرست، بدون تردید نام زینالدین زیدان دیده میشود. اسطورهای که میتوانست با جام جهانی دوم از فوتبال خداحافظی کند، اما در عوض با مشهورترین ضربه سر تاریخ ورزش زمین را ترک کرد. اتفاقی که هنوز پس از دو دهه، بیشتر از قهرمانی ایتالیا درباره آن صحبت میشود.
اما اگر زیدان قربانی یک لحظه عصبانیت شد، دیهگو مارادونا با آگاهی کامل دست به کاری زد که هنوز هم بحثبرانگیزترین صحنه تاریخ فوتبال محسوب میشود. دست خدا فقط یک گل نبود؛ یک زخم تاریخی برای انگلیس و نقطه آغاز یکی از بزرگترین مناقشات تاریخ ورزش بود. عجیبتر اینکه همان مارادونا تنها چند دقیقه بعد گلی به ثمر رساند که بسیاری آن را بهترین گل تاریخ جام جهانی میدانند. گویی نابغه آرژانتینی تصمیم گرفته بود در فاصله چند دقیقه، هم متهم شود و هم جاودانه.
اما هیچکدام از این اتفاقات به اندازه ماجرای آندرس اسکوبار تلخ نیست. مدافع کلمبیا پس از یک گل به خودی در جام جهانی ۱۹۹۴، به نماد ناکامی کشورش تبدیل شد و چند روز بعد با گلوله کشته شد. فوتبال در آن لحظه دیگر یک بازی نبود؛ به مسئلهای مرگبار تبدیل شده بود. هنوز هم هیچ تراژدی فوتبالی در تاریخ جام جهانی به اندازه پرونده اسکوبار تکاندهنده نیست.
در این میان، لوئیس سوارز شاید عجیبترین شخصیت تاریخ جام جهانی باشد. بازیکنی که یک بار با دندانهایش به شهرت رسید و یک بار با دستانش. گاز گرفتن جورجیو کیلینی و نجات دروازه اروگوئه با هند عمدی مقابل غنا، او را به نماد بازیکنی تبدیل کرد که برای پیروزی حاضر بود هر خط قرمزی را زیر پا بگذارد.
بررسی این ۲۰ اتفاق نشان میدهد جام جهانی فقط محل تولد قهرمانان نیست؛ بلکه کارخانه تولید ضدقهرمانها هم هست. از بکام که پس از اخراج مقابل آرژانتین به منفورترین چهره انگلیس تبدیل شد تا رونالدوی برزیلی که ساعاتی قبل از فینال جهان با تشنج دست و پنجه نرم میکرد و در زمین شبیه سایهای از خودش بود.
جالبتر آنکه برخی از این رسواییها مسیر فوتبال را برای همیشه تغییر دادند. گل مردود فرانک لمپارد مقابل آلمان، فیفا را به سمت استفاده از فناوری خط دروازه سوق داد. اشتباهات داوری جامهای مختلف نیز در نهایت زمینه ورود VAR را فراهم کرد. به بیان دیگر، بخشی از فوتبال مدرن محصول همان جنجالهایی است که روزی دنیا را شوکه کردند.
شاید بزرگترین نتیجهای که از مرور این لحظات میتوان گرفت این باشد که جام جهانی هرگز فقط درباره فوتبال نبوده است. این تورنمنت آینهای از احساسات انسانی است؛ از غرور و جاهطلبی گرفته تا خشم، ترس، اشتباه، انتقام و حتی جنون.
به همین دلیل است که وقتی تاریخ جام جهانی روایت میشود، بسیاری از مردم شاید نام همه قهرمانان را به خاطر نداشته باشند، اما دست خدا، ضربه سر زیدان، گاز سوارز، فاجعه ۷ بر ۱ برزیل و قتل اسکوبار را هرگز فراموش نمیکنند. چون گاهی در بزرگترین صحنه فوتبال جهان، رسواییها از قهرمانیها ماندگارتر میشوند.
