ظهور خیرهکننده سرمربی موقت و گمنام چلسی در قامت یک ستاره
صعود خیرهکننده کالوم مکفارلین مسیری باورنکردنی را طی کرده است که خود او نیز آن را به یک «گردباد» تشبیه میکند.
به گزارش ایلنا، او هرگز یک فوتبالیست حرفهای نبود و پیش از این نیز سابقه سرمربیگری دائم در کارنامهاش دیده نمیشد. با این حال، او با پشتکار فراوان مسیر خود را از فوتبال پایه تا سطوح نخبگان طی کرد و اکنون، بار دیگر در پی اخراج لیام روزنیور در روز چهارشنبه، به عنوان سرمربی موقت چلسی انتخاب شده است.
این مربی ۳۸ ساله دومین دوره حضور موقت خود روی نیمکت آبیها را در باشکوهترین فضای ممکن آغاز خواهد کرد: ورزشگاه ومبلی. جالب اینجاست که مکفارلین پیش از این تنها به عنوان تماشاگر در این ورزشگاه حضور یافته بود. او در اولین دوره دو مسابقهای خود در ژانویه، جانشین انزو مارسکا شد. نخستین تجربه او در سطح بزرگسالان، تساوی یک بر یک مقابل منچسترسیتی و پپ گواردیولا بود؛ مربی بزرگی که در آن شب برای هزار و دوازدهمین بار روی نیمکت مینشست.
او در شرایطی دوباره سکان هدایت تیم را بر عهده میگیرد که چلسی تحت فشار شدیدی قرار دارد؛ پنج شکست پیاپی در لیگ باعث شده تا آنها از کورس سهمیه لیگ قهرمانان خارج شوند. در حاشیه تیم نیز اعتراضات هواداران ادامه دارد؛ تنشی که حتی دامنگیر یکی از باشگاههای سابق مکفارلین در سطح پایه نیز شده و پس از انتصاب او، با توهینهای کاربران در فضای مجازی روبرو شدهاند.
مکفارلین که از سرمربیگری تیم زیر ۲۱ سال به کادر فنی تیم اصلی در زمان روزنیور منتقل شده بود، اعلام کرد که از اتفاقات این هفته «بسیار ناراحت» است. او حالا در صورتی که تیم به فینال جام حذفی برسد، ممکن است برای ۶ بازی هدایت آبیها را بر عهده داشته باشد. او در این باره میگوید:
«این یک گردباد است، اما هر اتفاقی که باید بیفتد، میافتد. میدانم که شرایط اخیراً سخت بوده، اما استعدادهای زیادی در اینجا وجود دارد. برخی از این بازیکنان، بهترینهای جهان در پست خود هستند. ما هنوز به خودمان ایمان داریم؛ میتوانیم ورق را برگردانیم و فصل را به مسیر درست بازگردانیم.»

یک ملاقات تصادفی و ماجراجویی در مدار قطب شمال
مکفارلین که با لحنی آرام صحبت میکند، شخصیتی مرموز دارد. او حضور بسیار کمرنگی در شبکههای اجتماعی دارد و مسیر موفقیت خود در مربیگری را به دور از هیاهو و نورافکنها ساخته است. او در «فارست هیل» جنوب لندن بزرگ شد و به گفته خودش، یک «فوتبالیست شکستخورده» بود که به سمت مربیگری جوانان رفت. او در کنار نقشهای پارهوقتی که در آکادمیهای کریستال پالاس و فولام داشت، مربیگری تیم «لمبث تایگرز» را آغاز کرد.
در آنجا، یک ملاقات تصادفی آینده او را رقم زد. دو پسر نروژی در آن باشگاه حضور داشتند که از قضا فرزندان توماس هافستاد، بازیکن سابق ترومسو بودند. هافستاد که ۲۶۰ بازی برای شمالیترین باشگاه فوتبال جهان انجام داده، به بیبیسی اسپورت میگوید:
«در سال ۲۰۱۲، یک سال را در لندن صرف بررسی آکادمی باشگاههای مختلف انگلیسی کردم. فوراً متوجه شدم که کالوم مربی بسیار خوبی است. او به حرف بازیکنانش که پسران ۱۱ و ۱۲ ساله بودند گوش میداد و واقعاً میدانست چگونه با آنها کار کند.»
هافستاد که اکنون مدیر فنی ترومسو است، میگوید به سادگی میشد فهمید که مکفارلین «یک دارایی بزرگ» خواهد بود. او میافزاید: «حتی در آن زمان هم دانش فوتبالی بالایی داشت، اما آنچه بیش از همه به چشم میآمد، توانایی او در مدیریت نیروی انسانی بود.» هافستاد، مکفارلین را به ترومسو برد تا کارش را با تیم زیر ۱۴ سال آغاز کند. هافستاد ادامه میدهد:
«او در طول دو سال حضورش در کنار ما بسیار عالی عمل کرد. به مربیگری زیر ۱۹ سال ارتقا یافت و حتی جلسات تمرینی تیم اصلی را برگزار میکرد. در آن زمان ما در رقابتهای اروپایی حضور داشتیم و دوران قدرتمندی برای باشگاه بود. ما همچنان با هم در تماس هستیم. من نوامبر سال گذشته چند روزی را در آکادمی چلسی گذراندم، بنابراین هنوز ارتباط نزدیکی داریم. اصلاً برایم سخت نیست باور کنم که او در آیندهای نزدیک به یک مربی تراز اول تبدیل شود.»
خیریهای که او را ساخت
پس از ترومسو، مکفارلین تا سال ۲۰۲۰ به مدت ۶ سال به عنوان مربی در موسسه «کینتیک» فعالیت کرد. این خیریه آموزشی و فوتبالی که در جنوب لندن مستقر است، از پسران و دختران محروم ۱۱ تا ۱۹ ساله حمایت میکند و تاکنون بازیکنان و مربیان زیادی را پرورش داده است. برای این موسسه مایه افتخار بزرگی است که مکفارلین و دو مربی سابق دیگرشان یعنی دن هوگان و هری هادسون (یکی از بنیانگذاران موسسه)، اکنون بخشی از کادر فنی چلسی هستند.
با این حال، این خیریه با توهینهای برخی هواداران چلسی در فضای مجازی روبرو شده که از وضعیت باشگاه و ارتباطات آن با این موسسه ناراضی هستند. جیمز فادرینگهام که این خیریه را به همراه دوست دوران کودکیاش، هادسون (سرمربی کنونی زیر ۲۱ سال چلسی) تأسیس کرده، میگوید:
«انتقادات و توهینهایی وجود داشته که مایه تأسف است. ما خیریهای هستیم که برای حفظ جوانان در چرخه آموزش، حمایت از رشد آنها و ایجاد فرصتها فعالیت میکنیم. نتایج کار ما به خوبی گویای همه چیز است.»
فادرینگهام ادعاهای مربوط به ارتباط رسمی جو شیلدز، مدیر جذب بازیکن چلسی با این موسسه را رد کرد و گفت ارتباط آنها فراتر از شناسایی بازیکنان آکادمی در نقشهای قبلی نبوده است. بازیکنانی نظیر جو آریبو (لستر)، کواوو با (واتفورد)، ریس نورینگتون-دیویس (کیوپیآر)، جاش مایا (وستبروم) و ارول موندل-اسمیت (نوریچ) از آکادمی کینتیک رشد کردهاند. وظیفه مکفارلین در آنجا، فرستادن این پسران به آکادمیهای بزرگ بود. فادرینگهام میگوید:
«کالوم میخواست به خانه برگردد؛ او اهل فارست هیل است و در سال ۲۰۱۴ پس از کار در نروژ به ما پیوست. ما در نهایت نتوانستیم او را از نظر مالی حفظ کنیم و حضور ۶ ساله او در کینتیک در سال ۲۰۲۰ به پایان رسید؛ چرا که فرصتهای جدیدی به سراغش آمدند، چون کیفیت کارش خودش را نشان داده بود.»

پیمودن مسیر سخت؛ درست مثل واردی
مکفارلین پس از دورانی در منچسترسیتی (تا سطح زیر ۱۸ سال) و آکادمی ساوتهمپتون، در ابتدای این فصل برای هدایت تیم زیر ۲۱ سال به چلسی پیوست. دستیاران فعلی او، هادسون و هوگان نیز تابستان امسال به آکادمی چلسی در ردههای سنی پایینتر ملحق شده بودند.
انتقاداتی درباره کمبود مدارک رسمی آنها وجود داشته است؛ مکفارلین مدرک A یوفا را دارد اما فاقد مدرک Pro (حرفهای) است، هرچند تجربه مربیگری حرفهای و تماموقت او اکنون به مرز ۱۵ سال میرسد. نداشتن مدرک حرفهای به این معناست که او تنها میتواند حداکثر ۱۲ هفته به عنوان سرمربی موقت فعالیت کند و برای تبدیل شدن به سرمربی دائم در لیگ برتر، باید این مدرک را داشته باشد یا در حال گذراندن دوره آن باشد.
خانوادهها و ایجنتهای بازیکنان آکادمی مستقیماً به بیبیسی اسپورت گفتهاند که عملکرد مکفارلین در نقش خود چقدر تاثیرگذار بوده است. همچنین گفته میشود مقامات چلسی از اولین دوره حضور موقت او به عنوان سرمربی، به ویژه از رفتار حرفهای و تسلط او در برخورد با رسانهها رضایت داشتند. او در ژانویه واقعاً به سیم آخر زد؛ در روز اول سال نو، او قصد داشت به همراه خانوادهاش به تماشای یک نمایش نور برود، اما تماسی از مدیران ورزشی دریافت کرد که مسیر او را تغییر داد تا در آن هفته تیم را مقابل گواردیولا و منچسترسیتی هدایت کند. فادرینگهام در پایان میگوید:
«این یک تصور اشتباه است که او و دیگران فاقد تجربه هستند. او یک مدیر فوقالعاده در کار با بازیکنان است که در آکادمیهای متعددی مربیگری کرده و اگر در ساوتهمپتون میماند، شاید همان فرصتی را پیدا میکرد که توندا اکرت هنگام ارتقا از تیم زیر ۲۱ سال به تیم اصلی به دست آورد. ما بازیکنانی را که از لیگهای پایینتر میآیند، مثل جیمی واردی، ستایش میکنیم؛ پس چرا برای مربیان این کار را نکنیم؟ در واقعیت، آنها سالها در آکادمیها، فوتبال پایه و محیطهای چالشبرانگیز تلاش کردهاند. آنها این مسیر سخت را پله به پله پیمودهاند.»