شیخ حسین انصاریان تأکید کرد؛
ضرورت بهرهگیری از دانش روز در تفسیر، شرح و ترجمه آثار دینی
شیخ حسین انصاریان با تأکید بر ضرورت بهروزرسانی تفسیرها، شرحها و ترجمههای علوم دینی متناسب با پیشرفتهای علمی و مقتضیات روزگار، گفت: باید یافتهها و کشفیات جدید درباره مخلوقات، آسمانها، زمین و جهان هستی در تفاسیر و ترجمهها مورد توجه قرار گیرد تا فهم، درک و یقین مردم نسبت به معارف الهی افزایش یابد.
به گزارش ایلنا، حجت الاسلام والمسلمین استاد حسین انصاریان، استاد اخلاق حوزه علمیه امروز چهارشنبه چهارم شهریورماه در آیین رونمایی از نرم افزار«دانشنامه صحیفه سجادیه» که در مدرسه میرزاجعفر دانشگاه علوم اسلامی رضوی برگزار شد، اظهارکرد: عصر حاضر و در این عصر انفجار اطلاعات ضرورت دارد شروح، تفسیرها و ترجمههای مربوط به علوم دینی به روز بوده و با زبان روز دنیا به مخاطبان عرضه شود.
خطیب حوزه علمیه افزود: در قرآن کریم حدود ۷۰۰ آیه درباره آفرینش و خلقت وجود دارد و با توجه به پیشرفت علوم و دانش روز بشر و نیز مقتضیات، مشهودات و مکشوفات انجامشده، باید این پیشرفتها در شناخت موجودات و مخلوقات، آسمانها، زمین و دیگر پدیدهها، در تفاسیر و ترجمهها به اطلاع مردم رسانده شود تا درک، فهم و یقین آنان در این زمینه هر روز بالاتر رفته و افزون شود.
وی ادامه داد: با توجه به پیشرفت دانش و علوم روز و کشف برخی حقایق و اسرار توسط بشر در روزگار فعلی، امروز آرزو میکنم ای کاش نسبت به ترجمه و شرح کتاب شریف صحیفه سجادیه که در سالهای گذشته انجام دادهام، در زمان حاضر اقدام میکردم. امروزه علوم مختلف بشری با دانش و امکانات پیشرفته جدید، در حال رشد و پیشرفت چشمگیر است و ما نیاز داریم با استفاده از این دانش، فناوریها و کشف حقایق علمی و پژوهشی جدید، در ارائه تفاسیر، شرحها و ترجمههای علوم و آثار دینی بیش از پیش بهره ببریم.
استاد انصاریان با گرامیداشت یاد و خاطره رهبر شهید انقلاب، حضرت آیتالله العظمی خامنهای(ره)، تصریح کرد: خداوند بر درجات این عالم فرزانه و رهبر کمنظیر جهان اسلام در عصر حاضر بیفزاید که از سالها پیش و با رهنمود و هدایت ایشان، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی «نور» در شهر قم با هدف استفاده از فناوریهای رایانهای برای ارائه آثار گرانقدر در علوم دینی و اسلامی راهاندازی شد.
وی ادامه داد: به نظر من، وجود نسخهها و سیدیهای صوتی و الکترونیکی، ارائه نرمافزارهای رایانهای و دیگر آثار مرتبط با هزاران کتاب و نوشته در حوزه علوم دینی توسط این مرکز و مؤسسه، از یادگارها و بلکه یکی از عظیمترین یادگارها و اقداماتی است که یک عالم و روحانی شیعه در عصر حاضر، در خدمت به علوم اسلامی و دینی توانسته است انجام دهد.
مفسر قرآن کریم در بخش دیگری از سخنان خود و در خطاب به مترجمان و پژوهشگران علم ترجمه در آثار و علوم دینی، خاطرنشان کرد: همه کسانی که میخواهند وارد عرصه ترجمه، شرح و تفسیر علوم و آثار دینی شوند، باید به چند موضوع تسلط و مهارت داشته و دانش خود را در این زمینه ارتقا دهند که یکی از این موارد، «شناخت لغت عربی و زبانشناسی» است.
وی بیان کرد: یک واژه عربی ممکن است تا ۱۶ معنای مختلف داشته باشد و یک شارح و مترجم باید بداند در این روزگار و در زمان فعلی، کدام معنا را بر اساس علم زبانشناسی روز باید به کار گیرد و از استفاده از واژهها، ترجمهها و معانی نامأنوس و قدیمی پرهیز کند.
استاد انصاریان تأکید کرد: یک مترجم باید «مجتهد ادبیات و زبان عرب» نیز باشد. متأسفانه برخی ترجمههای ارائهشده در حوزه علوم و آثار دینی دارای اشتباهات فاحشی است؛ در حالی که مترجم علوم دینی باید در دانش معانی و بیان در زبان و ادبیات عرب نیز متخصص باشد.
وی «اصطلاحشناسی» را از دیگر ضروریات علم ترجمه دانست و یادآور شد: باید با شناخت صحیح اصطلاحشناسی در علوم دینی و اسلامی، ترجمههایی متناسب با این دوره و روزگار فعلی ارائه شود تا مخاطبان و خوانندگان، معنا و مفهوم مورد نظر از آن تفسیر یا ترجمه را به درستی درک کنند.
مفسر قرآن کریم افزود: مترجمان و مفسران در عصر حاضر باید بیش از پیش به دانشها و موضوعاتی همچون تاریخ، تفسیر، رجال، فقه و دیگر علوم مرتبط نیز توجه داشته و در آنها صاحب تسلط باشند.
هنوز نسبت به جایگاه صحیفه سجادیه آگاه نیستیم
استاد انصاریان با اشاره به اینکه این کتاب یادگار عظیمی از وجود مقدس امام سجاد(ع) است، گفت: حقایق، اسرار و نکات دقیق بسیاری در صحیفه سجادیه نهفته است که هنوز برای ما و امثال ما مشهود و مکشوف نشده است؛ از این رو، مترجمان، مفسران و پژوهشگران همچنان باید درباره این کتاب ارزشمند، تحقیقات و پژوهشهای ژرف انجام دهند.
وی با اشاره به اینکه حضرات معصومین(ع) دارای علم الهی و لدنی هستند و چیزی از اسرار بر آنان پوشیده نیست، ادامه داد: علم مبارک امام سجاد(ع) و سخنان ایشان نیز مشمول همین موضوع است. من خودم در طرحی جامع، اقدام به جمعآوری همه آثار امام سجاد(ع) کردهام که هنوز به اتمام نرسیده و ادامه دارد و امیدوارم در دوران حیاتم موفق به اتمام این کار شوم.
استاد انصاریان اظهار کرد: این آثار و مجموعه در حدود ۱۰۰ جلد است و هر جلد قطور آن حدود ۷۰۰ صفحه میشود. کتاب شریف صحیفه سجادیه و سخنان، کلام و آثار مربوط به امام سجاد(ع)، همچون موسوعهای، یعنی مجموعهای از اطلاعات و دانشها، و سرشار از مطالب و معارف مهم در زمینههای علمی، اخلاقی، دینی، خانوادگی، اجتماعی، علوم طبیعی، سیاسی و دیگر عرصههاست.
استاد اخلاق حوزه علمیه افزود: در بیان، شرح و تفسیری که از کتاب شریف صحیفه سجادیه ارائه کردم، نزدیک به دو هزار نسخه خطی از پنج قاره مختلف جهان را تهیه و بررسی کردم که قدمت برخی از آنها به قرن سوم هجری قمری میرسد.
وی ادامه داد: حتی از سیدیهای تهیهشده از ۱۴ نسخه کتاب صحیفه سجادیه که از کتابخانه کنگره آمریکا، از طریق واسطهها و میانجیگری برخی افراد، به دستم رسید، بهره بردم. برخی از این نسخههای صحیفه سجادیه دارای حاشیهنویسیهای عجیبی از افراد و علمای سرشناس همچون شیخ بهایی و فرزندش، ملاصدرا، علامه مجلسی ـ پدر و پسر ـ، میرداماد و دیگران بودند که این موضوع نشان میدهد معارف، قدر و منزلت این کتاب شریف هنوز برای ما مجهول باقی مانده است.
استاد انصاریان با اشاره به نفرینی از امام سجاد(ع) که در آن حضرت از خداوند درخواست کرده است آب مورد استفاده دشمنان اسلام را با «وبا» مخلوط کند، اظهار کرد: ۱۵۰۰ سال پیش، جهان و جهانیان با علوم طبیعی و زیستی و مفهوم میکروب و بیماری وبا آشنا نبودند؛ اما آن حضرت در نفرین دشمنان به این بیماری اشاره میکند. این امر نشان میدهد تمام جهان و حقایق طبیعی، دنیوی و ماورای دنیوی آن برای ائمه اطهار(ع) مکشوف بوده و چیزی بر این بزرگواران پوشیده نیست.
این استاد اخلاق در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به دعایی از امام سجاد(ع) با این مضمون که تاریکی نیز مطابق فرمایش امام چهارم(ع) بر خداوند سجده میکند، گفت: مطابق این سخن امام زینالعابدین(ع)، معلوم میشود تاریکی تنها یک پدیده نیست، بلکه وجود دارد، شعور دارد، رب و پروردگار خود را میشناسد و بر اساس آیات سورههای اسراء و نور در قرآن کریم، چیزی در این عالم نیست مگر آنکه پروردگار خود را از هر عیب و نقصی پاک و منزه دانسته و ثناگوی او باشد.
وی ادامه داد: از این آیات استفاده میشود که تمام موجودات، حتی جمادات، دارای درک، شعور و نطق هستند و خداشناساند؛ همه موجودات خدا را میشناسند و مطابق آیات سوره نور، پرندگان، آسمانها، زمین و دیگر موجودات، خداوند را تسبیح میکنند و حمد آنان فراتر از این است؛ حتی در آیات آمده است که این موجودات، نماز مخصوص به خود را نیز دارند.
