در گفتوگو با ایلنا مطرح شد؛
آغاز دور دوم کاوش در میراث الیمایی مسجد سلیمان
فصل تازه کاوشهای باستانشناسی در محوطه تاریخی کلگه زرین مسجدسلیمان آغاز شد؛ کلگه زرین طی دهههای گذشته در سایه توسعه شهری بخش قابل توجهی از عرصه خود را از دست داده اما اکنون با رویکردی حفاظتمحور و با هدف توسعه پایدار بار دیگر در کانون توجه باستانشناسان و مدیران میراث فرهنگی قرار گرفته است.
به گزارش خبرنگار ایلنا، دور دوم کاوشهای باستانشناسی در محوطه کلگه زرین از ۱۵ خردادماه آغاز شده و تا پایان تیرماه ادامه خواهد داشت.
کاوشهای کلگه زرین با سرپرستی مشترک ایوب سلطانی و علی هژبری، باستانشناس و با همکاری پایگاه میراث ملی مسجدسلیمان و شهرداری این شهر در حال اجراست.
کاوشهای اخیر تلاش دارد علاوه بر دستیابی به دادههای تازه از تمدن الیمایی، زمینه حفاظت بلندمدت و تثبیت حقوقی این اثر تاریخی را نیز فراهم کند.
علی هژبری، سرپرست این کاوش مشترک، با اشاره به وضعیت کنونی محوطه کلگه زرین به ایلنا گفت: مطالعات و مستندات تاریخی نشان میدهد این محوطه یکی از مهمترین یادمانهای دوره الیمایی در منطقه بوده است، اما متأسفانه در نتیجه دههها توسعه شهری و تعرض به عرصه اثر، بخش عمدهای از آن از میان رفته است.
وی افزود: بر اساس گزارشها و مشاهدات رومن گریشمن در سال ۱۳۵۰، وسعت این محوطه تاریخی بسیار بیشتر از وضعیت کنونی آن بوده است. با این حال، اگرچه امروزه وسعت باقیمانده محوطه به کمتر از یکهزار و ۵۰۰ متر مربع رسیده، اما خوشبختانه هسته اصلی اثر همچنان حفظ شده و قابلیت مطالعه و حفاظت را دارد.
هژبری با تأکید بر اهداف چندگانه فصل جدید کاوشها اعلام کرد: هدف ما صرفاً دستیابی به دادههای باستانشناسی و بازخوانی تاریخ الیمایی نیست، بلکه تلاش میکنیم با انجام مطالعات علمی و مستند، وضعیت عرصه باقیمانده محوطه را تعیین تکلیف و آن را برای نسلهای آینده تثبیت کنیم. این موضوع از منظر حفاظت میراث فرهنگی و مدیریت توسعه شهری اهمیت ویژهای دارد.
این باستانشناس افزود: امروزه در بسیاری از نقاط جهان، میراث فرهنگی نه به عنوان مانعی در مسیر توسعه، بلکه به عنوان بخشی از فرآیند توسعه پایدار شناخته میشود و ما نیز تلاش داریم چنین رویکردی را در کلگه زرین دنبال کنیم.
ایوب سلطانی، دیگر سرپرست پروژه، با اشاره به پیشینه مطالعات باستانشناسی در این محوطه گفت: کاوشهای کنونی در واقع ادامه مسیر پژوهشهایی است که دههها پیش توسط زندهیاد علیاکبر سرفراز آغاز شد. امیدواریم یافتههای این فصل بتواند اطلاعات تازهای درباره ساختارهای معماری و آثار سنگنگارهای این محوطه در اختیار پژوهشگران قرار دهد.
وی افزود: کشف احتمالی بقایای معماری و نگارکندهای ارزشمند میتواند به تکمیل پازل ناشناختههای تمدن الیمایی کمک کند؛ تمدنی که هنوز بخشهای مهمی از تاریخ و فرهنگ آن نیازمند مطالعه و پژوهش بیشتر است.
سرپرستان پروژه کاوشهای باستانشناسی کلگ زرین مسجد سلیمان که محوطهای متعلق به دوره الیمایی است، بر ضرورت همکاری میان دستگاههای مختلف برای حفاظت از میراث فرهنگی تأکید و موفقیت این طرح را نتیجه همافزایی نهادهای علمی، اجرایی و محلی دانستند.
سلطانی در این خصوص گفت: پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری و پژوهشکده باستانشناسی در بخشهای علمی پروژه نقش تعیینکننده داشتهاند. همچنین حمایت مسئولان محلی از جمله شهردار و اعضای شورای شهر، نماینده مردم در مجلس شورای اسلامی، مدیرکل میراث فرهنگی خوزستان، مدیرکل امور پایگاههای ملی و جهانی و فرماندار شهرستان، بستر لازم برای اجرای این پروژه فراهم کرد.
وی افزود حفاظت از میراث فرهنگی بدون مشارکت جامعه محلی امکانپذیر نیست و خوشبختانه مردم کلگه زرین، انجمنهای میراث فرهنگی و فعالان رسانهای از ابتدای آغاز پروژه همراهی ارزشمندی با گروه کاوش داشتهاند و همین مشارکت اجتماعی امید به موفقیت طرح را افزایش داده است.
سلطانی در پایان گفت: کلگه زرین سالها با مشکلات و آسیبهای متعدد روبهرو بوده است، اما امروز تلاش میکنیم این زخم تاریخی را به فرصتی برای توسعه فرهنگی، ارتقای هویت محلی و معرفی هرچه بیشتر ظرفیتهای تاریخی مسجدسلیمان تبدیل کنیم.
به گزارش ایلنا، محوطه تاریخی کلگه زرین از مهمترین آثار شناختهشده دوره الیمایی در خوزستان به شمار میرود. این محوطه در سال ۱۳۶۴ به همت زندهیادان محمد مهریار و احمد کبیری هندی با شماره ۱۷۰۸ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. همچنین در سال ۱۳۹۱ مطالعات تکمیلی آن توسط علیرضا سرداری زارچی انجام گرفت و در نهایت در سال ۱۳۹۴ طرح تعیین عرصه و حریم این اثر به سرپرستی مهدی عالیپور به انجام رسید.
اکنون با آغاز دور جدید کاوشها، امید میرود علاوه بر روشنتر شدن ابعاد تاریخی و فرهنگی این محوطه ارزشمند، گامی مؤثر برای حفاظت از آخرین بخشهای باقیمانده یکی از مهمترین یادگارهای تمدن الیمایی در قلب مسجدسلیمان برداشته شود.
