دومین رویداد «جمعه‌های تئاترشهر» برگزار شد/آسیب‌شناسی میزبانی تماشاخانه‌ها

به گزارش ایلنا به نقل از  روابط عمومی مجموعه تئاتر شهر، دومین رویداد «جمعه‌های تئاترشهر» با برپایی یک نشست نقد و بررسی پیرامون عملکرد تماشاخانه‌های دولتی و خصوصی در مواجهه با مخاطبان، قدردانی از دو تماشاگر وفادار تئاتر و زنده یاد شیرین یزدان بازیگر سینما و از تماشاگران وفادار حوزه تئاتر در سال‌های اخیر صر روز جمعه اول خرداد ماه به میزبانی تالار مشاهیرمجموعه تئاتر شهربرگزار شد. 

دراین ویژه برنامه که با حضوربرخی از تماشاگران فعال عرصه تئاتر، بازیگران و کارگردانان حوزه تئاتر، مدیران تماشاخانه‌های خصوصی و دولتی، مدیران اداره کل هنرهای نمایشی وزارت فرهنگ، مدیران و کارکنان واحدهای مختلف مجموعه تئاتر شهر برگزارشد، آسیب‌شناسی مسائل مرتبط با نحوه میزبانی تالارهای نمایشی و تماشاخانه‌های مختلف در حوزه‌های دولتی و بخش خصوصی و موارد مشابه به بحث و تبادل نظر گذاشته شد. 

قدردانی از داود رحمتی تماشاگر «توان یاب» و برادر همراهش امیررحمتی با اهدای یک اثر ساخته شده از سوی فریدون نصیری نژاد هنرمند خوشنویس و مدیر واحد نقاشی مجموعه تئاتر شهر، قدردانی از  سیدنادر هاشمی از دیگر تماشاگران این سالهای تئاتر ایران به عنوان «تماشاگران وفادار» عرصه تئاتر در حضور کورش سلیمانی رئیس مجموعه تئاتر شهر، داود نامور رئیس عمارت نوفل لوشاتو، مهرداد ضیایی بازیگر و کارگردان تئاتر بخش دیگری از دومین ویژه برنامه «جمعه‌های تئاترشهر» را تشکیل می‌داد. 

در بخش سوم برنامه هم یاد و خاطره زنده یاد شیرین یزدان بخش بازیگرفقید سینما که طی سال‌های متمادی به عنوان یکی از وفادارترین تماشاگران حوزه تئاتر شهرت داشت، با پخش دو کلیپ و قرائت متنی به نویسندگی ندا آل طیب گرامی داشته شد. 

برای تئاتر «پرتماشاگر» تلاش می‌کنیم نه «پرفروش» 

کورش سلیمانی بازیگر، کارگردان و رئیس مجموعه تئاتر شهر در دومین ویژه برنامه «جمعه‌های تئاترشهر» که به طرح مسائل مرتبط با تماشاگران اثارنمایشی اختصاص داشت، ضمن خوش آمدگویی و ابراز خوشحالی از استقبال حاضران از این برنامه نوپا در دو برنامه نخست، توضیح داد: قبل از اینکه به تئاتر شهر بیایم، در تمام سال‌های تحصیل در دانشگاه و بعد که کارگردانی کردم، موضوع تماشاگر برایم مهم بوده و همچنان تا همیشه مهم است؛ چون احساس می‌کنم هنری که بدون در نظر گرفتن مخاطب خلق می‌شود، یک هنر در خلأ هست، هنری ست که کامل نمی‌شود. متاسفانه هنوز بعضی هستند که معتقد به اهمیت تماشاگر و تأثیرگذاری‌اش در خلق اثر نیستند. 

وی افزود: بعد از اینکه به تئاتر شهر آمدم، از اولین برنامه‌هایی که به ذهنم رسید چون چندباری بعد از اجراهای تئاتر، مهمان جمع گروه «من یک تماشاگرم» بودم و از صحبت با دوستان بهره‌مند شده بودم این بود که این مسیر و برنامه را مقداری گسترش بدهیم. چون معتقدم همانطور که تئاتر ما نیاز به تئاتر با کیفیت دارد، از سوی دیگر نیاز به تماشاگر با کیفیت دارد تا بتواند در حد خود جهت دهی کرده وبر کیفیت تولید تئاتر اثرگذار باشد. کما اینکه گفتگوهایی که در کامنت‌های مخاطبان سامانه‌های فروش بلیت شکل می‌گیرند، دربرگیرنده مولفه‌هایی است که می‌تواند خیلی کمک‌کننده باشد. 

رئیس مجموعه تئاتر شهر تصریح کرد: چنین رویکردی به معنای کاهش دادن سطح هنر به سطح سلیقه‌ی مخاطب نیست؛ چون خودتان می‌دانید هر پدیده‌ای به اندازه‌ی تعداد آدم‌ها می‌تواند دربرگیرنده‌ی سلیقه و نظر باشد، بلکه موضوع اهمیت دادن به نوع نگاه مخاطب حرفه‌ای و بهره مندی از پیشنهادهای درست است. به هر حال امروز ما اینجاییم که صحبت‌ها را بشنویم و از آن‌ها بهره‌مند شویم. حتی عبارت «احترام به تماشاگر»، تیتر دیگر این برنامه بود اما ما عنوان «حالا نوبت شماست» را برای آن انتخاب کردیم. دلیل هم این است که ما همیشه روی صحنه بازی کردیم و شما در سکوت، بعد از مشغله‌ی کاری، راه تئاتر شهر و دیگر تماشاخانه‌ها را گرفتید و آمدید و نشستید و با احترام رفتید. اما حالا به نظرمان آمد این بار شما بیایید و حرف‌هایتان را بزنید و ما بشنویم که چطور می‌توانیم کارهای با کیفیت‌تری ارائه کنیم؛ اینکه تماشاخانه‌ها بتوانند از نظرات شما بهره‌مند شوند و کیفیت تئاتر دیدن را هم در سالن‌ها در حد امکان بالاتر ببریم. 

این بازیگر و کارگردان تئاتر ادامه داد: ما هم باید آدم‌های خیال‌پردازی باشیم و هم نباشیم. باشیم چون هر حرکتی نیازمند رویاپردازی برای بهتر شدن و پویایی است؛ و نباید باشیم چون شرایط را می‌فهمیم؛ مثل شرایط فعلی جامعه که همه چیز بر اساس یک سری فاکتورها متغیر است. اما باید زندگی کرد؛ من نیز همیشه تأکید کردم باید در هر شرایطی تئاتر روی صحنه باشد؛ چون تئاتر چراغ است و اگر خاموش شود، به ظلمت کمک کرده ایم. البته در این مدتی که بر ما گذشت و بعد از آتش‌بس نمایش‌هایی در تئاتر شهر و دیگر تماشاخانه دولتی و خصوصی روی صحنه رفت، تماشاگران با حضور مؤثرشان در تئاتر شهر و همه‌ی تماشاخانه‌ها به ما انرژی دادند. شما وظیفه‌ی فرهنگی خودتان را به خوبی انجام دادید. سلیمانی اظهار کرد: در بین تئاتری‌ها و همکاران من هنوز کسانی هستند که به شما فکر می‌کنند. فکر آن‌ها اصلاً کاسبی نیست. من این را همیشه گفتم که هیچ کس منکر مسئله‌ی معیشت و توجه به اقتصاد تئاتر نیست، من هم نیستم، اما معیشت همه چیز در تئاتر نیست. تجارت همه چیز نیست. بر این اساس هیچ‌گاه از کلمه‌ی «پرفروش» استفاده نکردم و به جای آن از عبارت نمایش «پرتماشاگر» استفاده کردم. 

وی در بخش پایانی صحبت‌های خود گفت: براین باورم از یک جایی، رابطه‌ی بین مدیران تماشاخانه‌های دولتی و خصوصی و کارگردان‌ها و تهیه کننده‌ها با مخاطبان باید فراتر از خرید بلیت و آن لحظاتی باشد که در لابی‌ها و سالن‌های انتظار تماشاگران جمع می‌شوند و بعد به خانه می‌روند. این برنامه، قدم اول همراهی با تماشاگران است و امیدوارم که نگاه جدیدی به مقوله‌ی تماشاگر که یکی از ارکان اصلی تئاتر ست، پدید آید. من شخصاً نگاه ویژه‌ای به این موضوع دارم و در مجموعه‌ی تئاتر شهر هم تلاشم را با همراهی همکارانم انجام دادم تا جایی که ممکن است شرایطی را پدید بیاوریم تا تماشاگران در یک وضعیت مطلوب بیایند و کارها را ببینند. ما از این چیزها نمی‌گذریم و خیلی کارها داریم که باید آن‌ها را به اجرا بگذاریم؛ کارهایی که ایده‌آلیستی نیست و می‌تواند به اجرا برسد. 

طرح مطالباتی که باید آن‌ها را جدی گرفت

مریم کَسایی مدرس، منتقد تئاتر، پژوهشگر و از اعضای اصلی گروه «من تماشاگرم» هم در بخش دیگری از این نشست تخصصی بود که با ارائه یک پژوهش مشروح به ارائه نقطه نظرات خود و تعدادی از دیگر اعضای این گروه تئاتری درباره نحوه حضور مخاطبان و خدمت‌رسانی مدیران تماشاخانه‌ها به آن‌ها حین تردد در سالن‌ها و اجرای نمایش پرداخت. 

به روزرسانی سامانه‌های اینترنتی سامانه‌های مرتبط با تماشاخانه‌های دولتی و خصوصی، ایجاد «باشگاه تماشاگران» در هر تالار نمایشی با ارائه تسهیلات، تعامل بیشتر با دانشگاه ها، جذب همه اقشار برای نگاه ویژه به تئاتر شهر و دیر مجموعه‌های نمایشی، برگزاری جلسات نقد و بررسی آثار نمایشی به صورت هفتگی، امکان امتیازدهی به نمایش‌های اجرا شده غیر از سامانه‌های فروش بلیت، ارائه تسهیلات خرید بلیت با تخفیف برای اقشارکم درآمد، امکان تهیه بلیت در ایام برگزاری جشنواره به اعضای باشگاه تماشاگران تالارهای نمایشی، تعامل موثر با دانشگاه و مراکز اموزش عالی، برگزاری جلسات نمایشنامه خوانی، اختصاص سالن‌های نمایش به اجراهای برتردانشجویی، جذب همه اقشار برای حضور در تالارهای نمایشی، برگزاری تورهای بازدید از تئاتر شهر از نکاتی بود که کسایی در این نشست از آن‌ها به عنوان یکی از مطالبات مخاطبان در حوزه تئاتر یاد کرد. 

اکران فیلم تئاترهای قدیمی، توجه به موضوع ممنوعیت ورود و مصرف مواد خوراکی در تالارهای نمایشی حین اجرای تئاتر، توجه به ممنوعیت ورود کودکان در تماشاخانه‌هایی که اجرای مرتبط با تئاتر کودک ندارند، تکرار برتاکید استفاده نکردن از تلفن همراه و خاموشی کامل آن حین اجرای آثار نمایشی، استفاده از نیروهای کارآزموده برای راهنمایان فرهنگی تالارهای نمایشی و آموزش ضمن خدمت آن‌ها، انتصاب یک مسئول مستقیم در ارتباط با مخاطبان برای هر تالار نمایشی، توجه بیشتر به کیفیت آثار نمایشی در تماشاخانه‌های دولتی و خصوصی هم از نکات دیگری بود که این پژوهشگر به همراه فرزاد جعفریان از دیگر اعضای فعال مجموعه «من یک تماشاگرم» به آن‌ها اشاره و از مدیران تماشاخانه‌های دولتی و خصوصی خواستند تا در این حوزه‌ها نیز فعالیت موثرتری داشته باشند. 

مدارس، دانشگاه‌ها و کالابرگ، ظرفیت‌های مغفول مانده برای توسعه تماشاگر تئاتر

محمدحسن یادگاری مدرس و استادیار رشته ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی هم که در این نشست حضور پیدا کرده بود با ارائه توضیحاتی در حوزه رسانه و تبلیغات تئاتر به ارائه نقطه نظرات خود از منظر آموزه‌های دانشگاهی پرداخت. 

توجه ویژه به تربیت سلیقه و رفتار «مخاطبان گروه سنی نوجوان» درمواجهه با آثار نمایشی  به عنوان یکی اصلی‌ترین ارکان معرفی آثار فرهنگی هنری به ویژه در حوزه‌های سینما و تئاتر طی سال‌های اخیر از مهم‌ترین نکاتی بود که یادگاری در این نشست به آن اشاره کرد و گفت: اکنون و براساس تازه‌ترین گروه‌بندی سنی که در دنیا وجود دارد، بیست و سه سالگی سن نوجوانی است که در عصرجدید «پایان نوجوانی سوم» محسوب می‌شود. بنابراین به اعتقاد من اگر هنرمندان تئاتر خواستار موفقیت در حوزه مخاطبان آثارشان هستند باید به این نکته واقف باشند که توجه به همراهی گروهی سنی نوجوان می‌تواند در حوزه اطلاع‌رسانی و تبلیغات نقش اساسی ایفا کند. 

وی با طرح مسائلی در حوزه اشتراکات فعالیت تماشاخانه‌های دولتی و خصوصی برای جذب مخاطب در کنار توجه به رکن اصلی «کیفیت» توضیح داد: به اعتقاد من مدارس و دانشگاه‌ها می‌توانند فرصت خوبی برای افزایش تماشاگر در فرآیند تولید و عرضه آثار نمایشی باشند. موضوعی که در این سال‌ها کمتر سراغ آن رفته‌ایم در حالی که مخاطبان این دو مجموعه می‌توانند یکی از بهترین و موثرترین فرصت‌ها برای معرفی هرچه بهتر آثار نمایشی با کیفیت به مردم باشند. 

یادگاری ضمن ارائه نقطه نظراتش در مدیریت عرصه تئاتر و تاکید بر پرهیز از نگاه‌های جناحی و سیاسی در این حوزه، هم جواری «تئاترخصوصی» و «تئاتر دولتی» را رقیبان خوبی توصیف کرد که می‌توانند کناریکدیگر، درست و آگاهانه ثمرات خوبی را به مخاطبان حوزه تئاتر ارمغان بیاورند. به عبارتی تئاتر اساسا یک پدیده ملی است اگر در حالت متعالی قرار بگیرد قطعا در حوزه مخاطب نیز با موفقیت مواجه می‌شود. 

این مدرس علوم ارتباطات دانشگاه در بخش دیگری از صحبت‌های خود تصریح کرد: اساسا «تماشاگر» مصرف کننده مهمی است اما باید بپذیریم بهره برداری مطلوب از یک محصول نمایشی «شرایط مناسب»، شرایط مناسب هم «زیرساخت مناسب» و زیر ساخت مناسب، «هزینه مناسب» می‌خواهد و اینجاست که باید با یک اقدام مدیریتی اینها را باهم پیش ببریم. در این مسیر ما «قانون مسئولیت‌های اجتماعی» داریم که همه شرکت ها، موسسات، بانک‌ها و سازمان‌ها را ملزم به صرف یک درصد بودجه برای فعالیت‌های فرهنگی و هنری می‌کند. دقیقا مجموعه‌هایی چون تئاتر شهر و دیگر مجموعه‌ها اینجاست که می‌توانند از چنین حمایت‌هایی در بخش‌های مختلف که بحث ارتقای مخاطب هم جزوی از آن‌ها است، بهره‌مند شوند. اگر اهالی تئاتر مایل به استفاده از این بودجه‌ها نباشند و در این زمینه رایزنی نکنند این بودجه در جایی هزینه شود که اگر تئاتر هزینه می‌شد بسیار کارآمدتر بود. 

وی تصریح کرد: به اعتقاد من مجموعه‌هایی چون تئاترشهر و دیگر مجموعه‌های مرتبط با تئاتر می‌توانند با همکاری صنایع در جهت ارتقای کیفیت استفاده کنند. ما باید به اینها فکر کنیم. حتی به نظرم همین ماجرای «کالابرگ» می‌تواند در کنار توجه به معیشت و اقتصاد در حوزه «بلیت تئاتر» هم مطرح شود و خانواری که از تسهیلات کالابرگ بهره‌مند می‌شود بتواند از آن برای خرید بلیت تئاتر هم استفاده کند. مسیری که با کمک دولت می‌تواند گام موثری برای حمایت از آثار هنری هنرمندان و ارتقا سطح سلیقه مخاطب نیز نقش ایفا کند. 

تقویت تلویزیون اینترنتی تئاتر و افزایش تولید محتوای تصویری در برنامه‌های اینترنتی، نظارت کیفی بیشتر در حوزه تبلیغات آثار نمایشی، پرهیز از انتشار تبلیغات «فِیک» برای آثار نمایشی به صحنه رفته در تالارهای نمایشی که با واقعیت موضعی نمایش‌های تطابقی ندارد، توجه به حوزه تماشاگرانی که برای اولین بار به تماشای یک نمایش می‌نشینند نیز از جمله مواردی بود که در ادامه صحبت‌های یادگاری به آن اشاره شد. 

این نشست که اولین نشست تخصصی «حالا نوبت شماست…» پروژه «جمعه‌های تئاتر شهر» محسوب می‌شود، با پرسش و پاسخ حاضران در برنامه ادامه یافت. 

ویژه برنامه «جمعه‌های تئاترشهر» از جمله رویدادهای جدید مجموعه تئاترشهر در این دوره است که طی آن برنامه‌هایی چون «اکران فیلم تئاترهای موفق به صحنه رفته در تئاترشهر»، «رونمایی از کتاب‌های تخصصی حوزه تئاتر»، «نشست‌های پژوهشی و تخصصی حوزه هنرهای نمایشی»، «مراسم نکوداشت چهره‌های شاخص عرصه تئاتر در ادوار مختلف»، «کارگاه‌های آموزشی»، «جلسات نمایشنامه خوانی» و برنامه‌های متنوع دیگر پیش روی مخاطبان قرار خواهد گرفت.