یادداشت خبرنگار؛
«ایران جان» در هرمزگان؛ روایت گرمای جنوب در روزهای سرد زمستانی
سمیه احمدی خبرنگار و کارشناس رسانه در یادداشتی به رویداد «ایران جان» صداوسیما پرداخته که این روزها به استان هرمزگان اختصاص دارد.
این روزها وقتی تلویزیون را روشن میکنیم، صدای خلیج فارس روح آدم را جلا میدهد. زنان با لباسهای بندریِ رنگارنگ، در حال پخت غذاهای محلی جنوبی یا روایت جاذبههای گردشگری هرمزگان، گرمای جنوب را مهمان روزهای سرد کشور میکنند. قاب تلویزیون، این روزها فقط تصویر نیست؛ روایت زندگی است، روایت مردمی که با دریا نفس میکشند و فرهنگشان را بیواسطه به مخاطب منتقل میکنند.هرمزگان از آن استانهایی است که نمیشود با چند قاب کلیشهای معرفیاش کرد. اینجا زندگی در پیوندی دائمی با طبیعت جریان دارد؛ با موجهایی که ریتم روزمره را تنظیم میکنند، با آفتابی که سخت اما زندگیبخش است و با نسیمی که حتی در گرما هم نشانهای از آرامش دارد. جزیرههایی چون قشم، هرمز، هنگام و لارک هرکدام هویتی مستقل دارند و در کنار سواحل گسترده و بنادر پرتردد، تصویری کامل از جنوب ایران میسازند.
تضادها در هرمزگان به چشم میآید؛ بیابانهای گرم و کوههای خشک در کنار آبهای آرام خلیج فارس، صخرههای سرخ در مقابل دریای نیلگون و غروبهایی که هر بار شبیه یک قاب نقاشیاند. همین تضادهاست که زندگی در این استان را معنا میدهد و حس مقاومت، تلاش و پویایی را به مخاطب منتقل میکند.
در کنار طبیعت، فرهنگ هرمزگان نیز چهرهای زنده و متکثر دارد. بندریها، جزیرهنشینها، صیادان و بازاریان هرکدام بخشی از این روایتاند. آیینها و موسیقی محلی، لهجههای متنوع، بازارهای سنتی و مهارتهای دریانوردی، نه بهعنوان میراثی ایستا، بلکه بهعنوان بخشی از زندگی روزمره مردم جریان دارند.
در چنین بستری، پروژه ملی «ایران جان»رسانه ملی را میتوان نمونهای شاخص از یک سیاستگذاری رسانهای دانست؛ پروژهای که هدف آن بازنمایی جامع ظرفیتهای اقتصادی، فرهنگی، گردشگری و اجتماعی ایران است. این طرح که کار خود را از استان خوزستان آغاز کرد، تلاش دارد فراتر از تبلیغات معمول، تصویری واقعی و چندبعدی از توانمندیهای هر استان ارائه دهد؛ تصویری که بر پایه زندگی مردم، مسائل واقعی و ظرفیتهای بالفعل و بالقوه شکل میگیرد. برگزاری رویداد ملی «ایران جان» از ۴ تا ۱۰ بهمن ۱۴۰۴ با محوریت استان هرمزگان و با شعار «هرمزگان، سرزمین فرصتهای دریامحور»، دقیقاً در همین چهارچوب است. بر اساس اعلام معاونت امور استانهای رسانه ملی، یکی از معیارهای اصلی این رویداد، شناسایی و برجستهسازی ویژگیهای منحصربهفرد هر استان در آنتن ملی است؛ رویکردی که میتواند به ارتقای هویت بومی و تقویت پیوندهای فرهنگی در سطح کشور منجر شود.
«ایران جان» حاصل دورهای تازه در رسانه ملی است؛ دورهای که تلاش میکند روایت ایران را از تمرکز صرف بر پایتخت خارج کند و استانها را بهعنوان بازیگران اصلی این روایت به رسمیت بشناسد. به گفته معاون امور استانها، میزان مشارکت مراکز استانی و همراهی مردم در این مسیر فراتر از انتظار بوده و بیش از ۸۲ درصد مخاطبان از اجرای این طرح ابراز رضایت کردهاند؛ آماری که نشان میدهد این نوع روایتپردازی، با خواست و انتظار مخاطب همراستاست.
نکته مهم آن است که «ایران جان» صرفاً یک طرح گردشگری یا نمایش جاذبهها نیست. این رویداد بستری برای طرح مسائل و پیگیری مطالبات واقعی استانها در رسانه ملی فراهم کرده است. تجربه برگزاری «ایران جان» در استان فارس نشان داد که موضوعات زیرساختی و توسعهای نیز میتوانند به محور گفتوگوهای رسانهای تبدیل شوند؛ از اتصال آزادراههای شیراز ـ اصفهان و شیراز ـ بوشهر گرفته تا اجرای طرح انتقال آب خلیج فارس و توسعه مناطق ویژهای مانند شهر سلامت و بندر خشک.
در این فرایند، رسانه نقشی فراتر از اطلاعرسانی صرف ایفا میکند و بواسطهای میان مردم، مدیران و تصمیمگیران تبدیل میشود؛ نقشی که میتواند مطالبات محلی را از سطح گفتگوهای محدود استانی به سطح ملی منتقل کند. از همین رو، «ایران جان » نه فقط یک رویداد رسانهای، بلکه نقطه شروعی برای دیده شدن کاملتر استان های کشور در رسانه ملی است. با این استدلال که ایران فقط تهران نیست و باید به سایر مناطق کشور نیز توجه ویژه شود؛ گویی رسانه ملی تریبون همه اقشار و فرهنگ ها و استان های کشور است.
رویداد ملی «ایران جان» که از خوزستان آغاز شد و در ایستگاه هفتم به هرمزگان رسید، حالا در مسیر پختگی قرار گرفته است. این رویداد رسانهای چند وجهی، با کارکردهای متنوع، توانسته طیف گستردهای از مخاطبان و گروههای اجتماعی را درگیر کند؛ تا جایی که امروز بسیاری از استانها خواستار میزبانی آن هستند و حتی شهردار تهران نیز درخواست برگزاری «ایران جان» در پایتخت را مطرح کرده است. در مجموع میتوان گفت «ایران جان» گامی عملی در جهت تحقق عدالت رسانهای و تقویت اعتماد عمومی به رسانه ملی است؛ حرکتی که اگر استمرار یابد، میتواند چهره ای واقعیتر، متوازنتر و امیدبخشتر از ایران در قاب تلویزیون ترسیم کند. در همین راستا، ایجاد دبیرخانه دائمی «ایران جان» در معاونت امور استان های رسانه ملی میتواند به پیگیری مطالبات مطرحشده در طول این رویدادها کمک کند و ارتباط میان مراکز استانی، شبکههای سراسری و مخاطبان را تداوم ببخشد. ارتباطی که ظرفیتهای شناساییشده هر استان را به سیاستهای تولید رسانهای گره میزند.
هرمزگان، با تمام تضادها و زیباییهایش، حالا بیش از گذشته دیده میشود؛ استانی که هر موج، هر آفتاب و هر صدای محلی آن، بخشی از روایت ایران زنده و متکثر است.