سفیر تاجیکستان در ایران:
درصدد افزایش پروازهای مستقیم ایران و تاجیکستان هستیم/ تجارت ایران و تاجیکستان در ۵ سال بیش از ۹ برابر رشد کرد
سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران با اشاره به توسعه روابط تهران و دوشنبه گفت: در حال حاضر چهار پرواز در هفته میان دو کشور انجام میشود و تاجیکستان درصدد افزایش تعداد پروازهای مستقیم است. وی همچنین از رشد بیش از ۹ برابری تجارت ایران و تاجیکستان طی پنج سال اخیر خبر داد و گفت دو کشور هدفگذاری کردهاند حجم تجارت دوجانبه را در سالهای نزدیک به یک میلیارد دلار برسانند.
به گزارش خبرنگار ایلنا، نظامالدین زاهدی، سفیر جمهوری تاجیکستان در ایران، در نشست خبری خود که صبح امروز برگزار شد، با مروری بر روابط میان تاجیکستان و ایران گفت: روابط این دو کشور در طول این سالها، با وجود فراز و نشیبهایی که در مسیر روابط وجود داشته، همواره توانستهاند مناسبات دوستی، برادری، همکاری و همیاری خود را بهطور مستقیم توسعه بخشند.
وی ادامه داد: تحولات خوشایند در روابط تاجیکستان و ایران در سالهای اخیر، در شکلگیری یک مشارکت راهبردی میان این دو کشور مؤثر بوده است. روابط دوجانبه ما بدون شک عوامل و مؤلفههای خود را دارد که به آنها اشاره میکنم. یکی از مهمترین عوامل در روابط ما، ارزشهای مشترکی است که از قدیمالایام ملتهای ما را به هم پیوند داده و امروز کشورهای ما را در یک حوزه تمدنی واحد قرار داده است. این حوزه تمدنی واحد، خود بستر مناسبی برای توسعه همکاریهای سودمند و متقابل میان تاجیکستان و ایران است.
سفیر تاجیکستان در ایران گفت: عامل دیگر در این روند، گسستناپذیر بودن گفتوگوی سازنده سیاسی در سطح عالی میان دو طرف است که در طول ۳۵ سال گذشته به روابط تاجیکستان و ایران امتیاز بخشیده است. در ارتباط با این موضوع باید تأکید کرد که رئیسجمهور تاجیکستان، امامعلی رحمان، در طول بیش از سه دهه، ۲۲ بار به جمهوری اسلامی ایران سفرهای رسمی و کاری انجام دادهاند. رؤسای جمهوری اسلامی ایران نیز در طول این سالها ۱۶ بار در قالب سفرهای رسمی و کاری به تاجیکستان سفر کردهاند.
زاهدی گفت: این ۳۵ سال روابط، نهتنها شهادتی بر گفتوگوهای سیاسی در سطح عالی میان تاجیکستان و ایران است، بلکه حالت طبیعی مناسبات دو کشور دارای منافع مشترک را منعکس میکند. این حالت طبیعی میان کشورهای همزبان و همفرهنگ، مانند تاجیکستان و ایران، وجود دارد.
وی افزود: در میان عوامل بسترساز برای توسعه روابط، باید علاقهمندی دو کشور به تقویت همکاریهای اقتصادی و تجاری را نیز ذکر کرد.
وی ادامه داد: این علاقهمندی باعث شده است که حجم تجارت دوجانبه تاجیکستان و ایران افزایش پیدا کند. در طول پنج سال اخیر، تجارت میان دو کشور بیش از ۹ برابر رشد داشته است. هر دو کشور تصمیم گرفتهاند حجم تجارت را در سالهای نزدیک به یک میلیارد دلار برسانند که برای رسیدن به این هدف، ظرفیتهای لازم وجود دارد.
زاهدی گفت: همکاریهای فرهنگی نیز بخش مؤثری از همکاری و همزیستی کشورهای همفرهنگ تاجیکستان و ایران است. چون همزبان و همفرهنگ هستیم، راه دیگری جز رشد و توسعه همکاریهای دوجانبه، بهویژه همکاریهای دو کشور، نداریم.
وی ادامه داد: از جمله عواملی که در ۳۵ سال گذشته به رشد همکاریهای تاجیکستان و ایران در عرصههای مختلف کمک کرده، همکاری دو کشور در زمینه امنیت، ثبات و توسعه پایدار است.
وی افزود: مبارزه با تهدیدهایی همچون تروریسم، افراطگرایی، جرایم سازمانیافته و قاچاق مواد مخدر نیز در چارچوب مناسبات میان دو کشور مورد توجه قرار گرفته است.
زاهدی تصریح کرد: عوامل مذکور باعث شدند که روابط جمهوری تاجیکستان و جمهوری اسلامی ایران در سالهای اخیر وارد مرحله جدیدی شود و به سمت شکلگیری یک مشارکت راهبردی حرکت کند.
وی گفت: ما امروز ابزارهای بسیار زیادی برای همکاریهای دوجانبه داریم. یکی از ابزارهای مهم همکاریهای دوجانبه، کمیسیون مشترک همکاریهای اقتصادی، تجاری، علمی، فنی و فرهنگی میان جمهوری تاجیکستان و جمهوری اسلامی ایران است که تاکنون ۱۸ نشست خود را بهطور منظم در دوشنبه و تهران برگزار کرده است. آخرین نشست این کمیسیون نیز دو ماه پیش در دوشنبه برگزار شد که هجدهمین نشست بود. این ابزار در همکاریهای دوجانبه ما بسیار مهم است، زیرا تمام ابعاد همکاری را دربر میگیرد و تصمیمات جدی برای توسعه همکاریها اتخاذ میکند.
سفیر تاجیکستان در ایران گفت: در کنار همین کمیسیون مشترک، نشستهایی که در چارچوب کمیسیون مشترک برگزار میشوند، بهطور منظم در دوشنبه و تهران برگزار میشوند.
وی ادامه داد: ما ابزار رایزنیهای سیاسی میان وزارتخانههای امور خارجه دو کشور را داریم که در توسعه همکاریهای سیاسی دو کشور نقش مهمی ایفا میکند. همچنین رایزنیهای کنسولی میان مقامات کنسولی دو کشور را داریم. علاوه بر این، بعضی از ابزارهای جدید نیز در طول پنج سال اخیر تأسیس شدهاند؛ از جمله شورای مشترک حکومتی بازرگانی و شورای مشترک سرمایهگذاری تاجیکستان و ایران.
وی افزود: همچنین کمیتههای مشترک همکاری میان وزارتخانههای مختلف دو کشور برای رشد و توسعه همکاریها تأسیس شدهاند.
زاهدی گفت: این کمیتههای مشترک بین وزارتخانهها و سایر سازوکارهای همکاری، نقش مهمی در تقویت و توسعه روابط دو کشور دارند.
وی ادامه داد: به همینگونه، این ابزارها از یک سو به توسعه روابط و تحکیم اعتماد میان دو کشور کمک میکنند و از سوی دیگر، برای بررسی مشکلات و چالشهای پیش روی دو کشور نقش مهمی ایفا میکنند.
وی گفت: این افزایش در تبادل هیئتهای دوجانبه و سفر هیئتهای دو کشور به یکدیگر نیز قابل مشاهده است. اگر سال گذشته را در نظر بگیریم، در سال گذشته ۴۶ هیئت در سطوح مختلف، از سطح عالی گرفته تا سطوح پایانی، از تاجیکستان به ایران سفر کردند و به همین مقدار نیز هیئتهایی از ایران به تاجیکستان سفر کردند.
زاهدی ادامه داد: ما تاجیکان یک ضربالمثل داریم که میگوییم: «مهر در چشم است.» وقتی شما با هم مینشینید، وقتی با هم دیدار و ملاقات میکنید، مهر و محبت میان شما پیدا میشود.
وی گفت: همچنین، ما پایه محکم حقوقی برای روابط دوجانبه داریم. در طول ۳۵ سال روابط دوجانبه، بیش از ۴۰ سند دوجانبه میان دو کشور در سطوح مختلف برای رشد و توسعه همکاریهای دوجانبه به امضا رسیده است. ما از این توافقها باید حتماً استفاده کنیم. روز گذشته رؤسای محترم دو کشور در حاشیه اجلاس سران شانگهای با یکدیگر ملاقات کردند و یکی از مسائلی که مطرح شد، همین موضوع اجرای توافقات حاصلشده بود. یعنی تأکید بر این است که از این ظرفیت به شکل بهتر و مطلوبتری برای رشد و توسعه همکاریها استفاده شود.
زاهدی گفت: از دستاوردهایی که در طول ۳۵ سال روابط دوجانبه به دست آمده، لغو روادید میان دو کشور برای یک ماه است. دوستان ما در حال تطبیق دادن این روند هستند تا قدمبهقدم و گامبهگام توسعه پیدا کند.
وی افزود: خدا را شاکریم که در روزهای نزدیک درباره ورود شهروندان دو کشور از کشور ثالث نیز توافق حاصل شده است. تاکنون سفر میان دو کشور برای شهروندان دو کشور بدون روادید صورت میگرفت، اما در روزهای نزدیک توافق حاصل شده است که سفر شهروندان دو کشور از کشورهای ثالث نیز بدون روادید صورت گیرد.
سفیر تاجیکستان در ایران تصریح کرد: این یکی از دستاوردهای مهم همکاری میان دو کشور و نشاندهنده اعتماد کامل دو کشور به یکدیگر است.
وی گفت: همچنین میتوان از پروازهای مستقیم میان دو کشور بهعنوان یکی دیگر از دستاوردهای مهم همکاریها یاد کرد. تا آغاز جنگ، پروازهایی میان تهران و دوشنبه و همچنین میان مشهد و دوشنبه انجام میشد. الان، بعد از جنگ، در مجموع پنج پرواز در هفته انجام میشود. ما درصدد افزایش تعداد پروازها هستیم، اما در حال حاضر چهار پرواز انجام میشود؛ سه پرواز از تهران و یک پرواز دیگر نیز از مشهد انجام میشود.
زاهدی ادامه داد: تاجیکستان و ایران، به نظر من بهعنوان سفیر، شاید تواضع نباشد که این مسئله را بگویم، اما اکنون بهترین دوره روابط دوجانبه خود را تجربه میکنند؛ دورهای که با تحکیم اعتماد سیاسی، توسعه همکاریهای تجاری و اقتصادی، تبادل سفر هیئتها، رشد گردشگری، تقویت همکاریها و حمایت از مواضع یکدیگر در چارچوب سازمانهای بینالمللی و منطقهای همراه است.
وی گفت: ما به آینده روابط دوجانبه خوشبین هستیم و باور داریم عواملی که موجب توسعه همکاریهای دوجانبه ما میشوند، بیش از گذشته در توسعه این همکاریها مؤثر خواهند بود و ما حتماً به افقهای جدیدی در روابط دوجانبه خود دست خواهیم یافت.
سفیر تاجیکستان در ایران در پاسخ به سؤالی درباره ارزش سامانی در برابر دلار، گفت: دلار در تاجیکستان و نرخ سامانی در یک حد معقول و مناسب نگه داشته شده است. همچنین تورمی که ما داریم، در سطح پایینی قرار دارد. تورم افزایش یافته بود، ولی در طول سه سال اخیر در حدود ۱۰ درصد قرار داشته است. این نتیجه همان سیاستهای آزمودهشده و سیاستهای سنجیده پولی و مالی در تاجیکستان است.
وی افزود: در مورد سرمایهگذاری باید بگویم، کشورهای جوان، مثل تاجیکستان که ۳۵ سال از استقلالشان گذشته است، به سرمایهگذاری نیاز دارند. بنابراین برای کشورها و شرکتهایی که سرمایهگذاری میکنند، امتیازات و تسهیلات گوناگونی پیشبینی شده است.
زاهدی ادامه داد: سرمایهگذاران میتوانند نیازهای تاجیکستان را از خارج تأمین کنند یا تجهیزات مورد نیاز را وارد تاجیکستان کنند. در طول پنج سال، از انواع مالیاتها، معافیتهایی برای تجهیزات در نظر گرفته شده و مالیات نیز در حد معقولی تعیین شده است. بنابراین ما موفق شدیم از نهادهای مالی جهان، کشورهای پیشرفته و شرکتهای گوناگون، سرمایه وارد تاجیکستان کنیم.
وی درباره وضعیت گردشگری گفت: اگر کشورهای جهان بخواهند یکی از محورهای اساسی رشد اقتصادی خود را دنبال کنند، به سمت گردشگری توجه میکنند. تاجیکستان نیز از این قاعده مستثنی نیست. ما یک وزارتخانه جداگانه و همچنین یک سازمان دولتی جداگانه با نام «کمیته توسعه گردشگری» داریم.
سفیر تاجیکستان در ایران افزود: سال گذشته حدود دو میلیون گردشگر وارد تاجیکستان شدند. پس از لغو روادید میان ایران و تاجیکستان، گردشگری میان دو کشور نیز رو به افزایش گذاشته است. سال گذشته حدود ۸ هزار نفر از ایران به تاجیکستان سفر کردند و تعداد گردشگران نیز در حال افزایش است.
وی گفت: این گردشگران عمدتاً گردشگران فرهنگی هستند که از میراث فرهنگی جمهوری اسلامی ایران دیدن میکنند. برای گردشگران تاجیک، شهرهایی مانند اصفهان، همدان و تبریز بسیار جذاب و مفید هستند. در برخی از این شهرها، شخصیتهایی که ارتباط تاریخی میان دو کشور دارند، مدفون هستند و مقبرههایشان وجود دارد. بنابراین هر تاجیک آرزو دارد به ایران سفر کند، این اماکن را زیارت کند و از میراث فرهنگی و تاریخی ایران دیدن کند. همین موضوع باعث شده است که گردشگری فرهنگی از تاجیکستان به ایران افزایش پیدا کند.
زاهدی گفت: از سوی دیگر، تاجیکستان نیز در زمینه گردشگری سلامت شهرت دارد و بیماران زیادی از تاجیکستان به ایران سفر میکنند. بنابراین ما به آینده گردشگری میان تاجیکستان و ایران بسیار امیدوار هستیم.
وی درباره دیدگاه و رویکرد جمهوری تاجیکستان نسبت به تحریمها و فشارهایی که ایالات متحده آمریکا بهتازگی علیه ایران اعلام کرده چیست، گفت: تحریمها، در مورد کشوری که مقصد تحریم است، برخلاف قوانین بینالمللی هستند و بهعنوان ابزار تأثیرگذاری سیاسی و امنیتی مورد استفاده قرار میگیرند. ما از تحریمها جانبداری نمیکنیم.
زاهدی درباره همکاری با ایران درباره افغانستان گفت: در مورد همکاری درباره افغانستان نیز باید بگویم که افغانستان همسایه ما و شماست. تاجیکستان در بسیاری از مسائل و در بسیاری از حوزهها، از جمله همکاریهای کوچک اقتصادی و تجاری، از همکاری با افغانستان پرهیز نمیکند. ما همکاریهای تجاری و اقتصادی با افغانستان داریم.
وی گفت: از جمله اینکه ما به افغانستان برق صادر میکنیم. علاوه بر این، بازارچههای مرزی با افغانستان داریم که برخی از آنها فعال هستند. همچنین از قلمرو افغانستان بهعنوان مسیر ترانزیتی میان جمهوری اسلامی ایران و تاجیکستان استفاده میکنیم و در این مورد مشکلی نداریم.
سفیر تاجیکستان در ایران ادامه داد: در بعضی مسائل سیاسی نیز دیدگاه ما درباره افغانستان با شرایط کنونی متفاوت است. حاکمان امروزی افغانستان تفاوتهایی با گذشته دارند و این موضوع پوشیده نیست.
وی درباره بحث احیای زبان فارسی گفت: خوشبختانه این زبان نیاز به احیا ندارد. زبان فارسی، زبان رسمی تاجیکستان و ایران است. در بعضی مناطق و در میان برخی از فارسیزبانان، واقعاً نیاز به احیای زبان فارسی وجود دارد. بنابراین، منظور این است که آیا ما در چارچوب همکاریهای دوجانبه، حفظ، صیانت و توسعه زبان فارسی را در نظر داریم یا خیر؟ ما در این مورد با جمهوری اسلامی ایران همکاری تنگاتنگی داریم. فرهنگستان زبان و ادب فارسی جمهوری اسلامی ایران یکی از شرکای ما در زمینه حفظ و صیانت از زبان فارسی در تاجیکستان است.
سفیر تاجیکستان در ایران گفت: تاجیکستان نیز نماینده خود را در این حوزه دارد و «پژوهشگاه زبان فارسی در تاجیکستان» در این زمینه فعالیت میکند و برنامههای مشترک بسیاری در تاجیکستان انجام میشود. همچنین دانشمندان تاجیک و ایرانی و فرهنگستان زبان تاجیکی، یکدیگر را تشویق میکنند و شماری از دانشمندان و پژوهشگران نیز عضو پیوسته و وابسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی هستند.
زاهدی ادامه داد: ما ابزارهایی برای همکاری در حوزه زبان فارسی داریم؛ اما جامعه و سازمانی که زبان فارسی را ــ نه فقط فارسی ایران، بلکه تاجیکی تاجیکستان و فارسی افغانستان را نیز ــ دربر بگیرد، در حال حاضر نداریم. همچنین برای ایجاد همگونی در اصطلاحات در قلمرو کشورهای فارسیزبان، باید همکاری بیشتری صورت گیرد.
وی گفت: بنابراین، کارهای زیادی در این زمینه وجود دارد و ما از ضرورت انجام این اقدامات آگاه هستیم و گامبهگام در این مسیر پیش میرویم.
سفیر تاجیکستان درباره برگزاری رزمایش بین اسرائیل و یکی از کشورهای همسایه تاجیکستان گفت: برگزاری رزمایش میان کشورهای جهان، امر معمولی است. کشورها براساس اهداف خود رزمایش برگزار میکنند، ولی نکته مهم این است که این رزمایشها علیه کشور دیگری برگزار نشوند. اگر رزمایشها علیه کشورهای دیگر باشد و اهداف آن متوجه کشورهای دیگر شود، این امر نقض قوانین بینالمللی خواهد بود.
زاهدی درباره اینکه زبان فارسی در مسیر ۳۵ ساله استقلال تاجیکستان چه نقشی داشته است، گفت: زبان ما، زبان تاجیکی است و این تعریف از زبان ما در قانون اساسی کشور آمده است. بنابراین، نقش زبان تاجیکی همان زبان فارسی است. در استقلال تاجیکستان، یکی از دستاوردهای مهم، رشد و توسعه زبان مشترک ما، یعنی زبان تاجیکی، بوده است.
وی ادامه داد: در دوران شوروی، زبان ملت تاجیک، زبان بازار، زبان خیابان، زبان معاشرت و زبان زندگی روزمره مردم بود، ولی زبان رسمی نبود.
سفیر تاجیکستان در ایران گفت: بنابراین، پس از بازیابی هویت ملی، مسئله زبان تاجیکی در دستور کار قرار گرفت. مردم تاجیکستان و نخبگان ادبی، فرهنگی و علمی کشور معتقد بودند که نخستین کاری که در مسیر بازیابی هویت ملی باید صورت گیرد، به رسمیت شناختن زبان تاجیکی بهعنوان زبان رسمی و دولتی بود. خوشبختانه این موضوع در دوران استقلال تاجیکستان محقق شد. امروز زبان دولت و زبان رسمی تاجیکستان، زبان تاجیکی است.
وی افزود: یک روز نیز در تقویم رسمی جمهوری تاجیکستان بهعنوان روز زبان تعیین شده است و دولت برای رشد و توسعه زبان تاجیکی هر کاری را که لازم باشد، انجام میدهد. پیشگام این کار نیز خود رئیسجمهور تاجیکستان است. تمام سخنرانیهای ایشان به زبان تاجیکی انجام میشود؛ حتی در سازمان ملل متحد. شاید این موضوع برای بسیاری عادی باشد، ولی در مقایسه با دوران شوروی، برای ما تحول مهم و جدیدی است.
زاهدی ادامه داد: یکی دیگر از دستاوردهای تاجیکستان این است که رئیسجمهور ما دو جلد کتاب بسیار مهم با نام «زبان ملت» منتشر کردهاند. این موضوع نشاندهنده توجه رهبر دولت و کشور به زبان و جایگاه آن در هویت ملی است. بیش از این نمیتوان درباره نقش زبان در استقلال تاجیکستان صحبت کرد.
وی در مورد آموزش «خط نیاکان» یا همان خط فارسی گفت: رئیسجمهور تاجیکستان اخیراً در جلسه دولت دستوری درباره تقویت آموزش خط نیاکان صادر کردند. این نیز در امتداد همان روند بازیابی هویت ملی و تحکیم خودشناسی ملی است و اقدامی سنجیدهشده محسوب میشود.
این دیپلمات تاجیکی افزود: ما آگاه هستیم که زبان فارسی با خط فارسی نوشته شده است و این دستور پیشوای ملت ما یک پیام دارد؛ پیام آن این است که مردم تاجیکستان باید با آن خط آشنا باشند.
زاهدی تصریح کرد: با این اقدام میتوانند مستقیماً به میراث گذشته خود دسترسی پیدا کنند و از آن بهره بگیرند و در عین حال، ارزشهای جدیدی را که متناسب با نیازهای امروز ماست، بر مبنای ارزشهایی که در میراث مکتوب و فارسی تعریف شده است، بیافرینند.
وی ادامه داد: بنابراین، در جامعه تاجیکستان این دستور مورد قبول قرار گرفت و ملت نیز آن را پذیرفت. در مدارس ما تعداد ساعات تدریس خط فارسی افزایش یافته است و یک برنامه کامل و مفصل برای اجرایی کردن دستور پیشوای ملت طراحی و اجرا خواهد شد.
زاهدی در پاسخ به پرسشی درباره رادیوی فارسیزبانان گفت: صحبت درباره رادیو و تلویزیون مشترک فارسیزبانان بود. متأسفانه بهدلیل برخی مسائل، امکان اجرای این طرح فراهم نشد. قرار بود رادیو و تلویزیون مشترک فارسیزبانان که مقر آن باید در تاجیکستان میبود، راهاندازی شود، اما این طرح اجرایی نشد.
وی افزود: اما رادیو و تلویزیون فارسیزبانان میتواند اجرا و تأسیس شود و این موضوع نیازمند تصمیم دولتهای کشورهای ماست که در این خصوص تصمیم بگیرند.
زاهدی ادامه داد: میخواهم یک نکته دیگر را نیز اضافه کنم. در تاجیکستان نماینده صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران فعالیت میکند. اما متأسفانه من ندیدهام که مثلاً خبری از تاجیکستان پخش شده باشد که این نماینده درباره آن صحبت کرده باشد یا گزارشی از برنامههایی که در تاجیکستان انجام میشود، از طریق ایشان منتشر شده باشد.
وی در پاسخ به این سؤال که یکی از مزیتهای ایران از نگاه جمهوری تاجیکستان و سایر کشورهای آسیای میانه، دسترسی به آبهای آزاد و ظرفیتهای بندری ایران است و از این ظرفیت چگونه میتوان بهرهبرداری کرد و چه موانعی را در تکمیل این پروژه مؤثر میدانید، گفت: تاجیکستان کشوری محصور در خشکی است. بنابراین، یکی از راههای دسترسی ما به آبهای آزاد، از طریق ایران است و این مسیر برای ما اهمیت زیادی دارد.
زاهدی ادامه داد: سال گذشته، در جریان سفر جناب آقای رحمان، از ظرفیتهای بندر چابهار نیز بازدید شد. متأسفانه برخی مسائل پیش آمد و مذاکرات و گفتوگوهایی با مسئولان وزارت راه و شهرسازی ایران انجام شد.
سفیر تاجیکستان در ایران گفت: قرار است یک قطعه زمین برای تاجیکستان در بندر چابهار اختصاص داده شود تا تأسیسات لازم را در آنجا ایجاد کنیم. در این باره قرارداد آماده شده است و امیدوار هستیم که در روزهای نزدیک یا در فرصت مناسب، این قرارداد به امضا برسد.
وی افزود: این یکی از راههایی است که به تاجیکستان امکان میدهد در بندر چابهار حضور و دسترسی داشته باشد و برای ما بسیار مهم است.
زاهدی تصریح کرد: ما امیدوار هستیم بتوانیم کالاهای خود را از بندر چابهار به جمهوری تاجیکستان منتقل کنیم و از این ظرفیت بهطور کامل استفاده کنیم. همچنین از ظرفیتهای بندرعباس و خلیج فارس و مسیرهای تجاری مرتبط با کشورهای دیگر نیز استفاده خواهیم کرد و امیدوار هستیم در این زمینه ظرفیتهای زیادی را به کار بگیریم.
این دیپلمات تاجیکی در پاسخ به این سؤال که آخرین وضعیت رایزنیها درباره تأمین سوخت فسیلی از ایران چیست و آیا قراردادی در خصوص همکاری در این زمینه امضا شده است، گفت: مذاکراتی میان تاجیکستان و ایران صورت گرفته است. اخیراً وزیر انرژی و ذخایر تاجیکستان مهمان همتای ایرانی خود بودند و مذاکراتی در زمینه سوخت و فرآوردههای نفتی میان دو کشور صورت گرفت.
وی افزود: خوشبختانه طرف ایرانی برای تخصیص حجم معینی از فرآوردههای نفتی مورد نیاز تاجیکستان اظهار آمادگی کرده است. اما این کار برای نخستین بار است که در روابط دوجانبه ما انجام میگیرد و طبیعتاً برخی مشکلات نیز وجود دارد. هر دو طرف تلاش دارند این مشکلات را رفع کنند. من باور دارم که این همکاریهایی که اخیراً آغاز شده است، ادامه پیدا خواهد کرد.
سفیر تاجیکستان در ایران درباره اینکه با توجه به عضویت ایران و تاجیکستان در سازمان همکاری شانگهای که اجلاس آن امروز بهصورت رسمی برگزار میشود، در شرایط فعلی و با توجه به نقش کشورهای تأثیرگذار در سیاست جهانی، عضویت در این سازمان چگونه میتواند نقش خود را در حل مسائل و چالشهایی که امروز با آن مواجه هستیم، ایفا کند، گفت: من فکر میکنم رهبران کشورها چنین ارادهای را دارند. جهان چندقطبی نشان داده است که کشورهای جهان دیگر تکقطبی نیستند. بنابراین، یکی از نهادهایی که در جهان امروز میتواند نقش خود را ایفا کند، همین سازمان همکاری شانگهای است.
وی درباره موضع تاجیکستان درباره جنایتهایی مانند جنایت مدرسه میناب گفت: جمهوری تاجیکستان نیز در سال گذشته، زمانی که جنگ ۱۲روزه صورت گرفت، موضع صریح خود را اعلام کرد. هرگونه تجاوز به این یا آن کشور صاحباختیار و مستقل، قابل قبول نیست و با قوانین و معیارهای حقوق بینالملل مغایرت دارد.
این دپیلمات تاجیکی ادامه داد: تاجیکستان خواستار این است که همهگونه نزاع، تنش و چالش میان کشورهای جهان امروز باید از طریق مذاکرات و دیپلماسی حلوفصل شود. این قانون جهان متمدن است. اگر خارج از این چارچوب و قانون عمل شود، این اقدام غیرقابل قبول است و باید محکوم شود.
زاهدی گفت: متأسفانه در روزهای اول جنگ اخیر، شماری از دانشآموزان و معلمان مدرسه شجره تقریباً کشته شدند. کودکان قشر آسیبپذیر هستند و در همهگونه درگیری نظامی باید مورد حمایت قرار گیرند. قوانین بینالمللی نیز تأکید دارند که حتی در دوران جنگ، کودکان باید مورد حمایت قرار بگیرند.
وی افزود: اما متأسفانه یک چیز قوانین است و چیز دیگر واقعیت. بنابراین، همان فاجعه مدرسه شجره طیبه، یا فاجعه مینا، زخمی عمیق بر وجدان جامعه جهانی امروز ماست.
