معاون اجرایی رئیسجمهور:
رسانه بخشی جداییناپذیر از حکمرانی است/دولت باید بتواند با جامعه گفتوگو کند
معاون اجرایی رئیسجمهور رسانه را بخشی جداییناپذیر از حکمرانی دانست و گفت: دولت باید بتواند با جامعه گفتوگو کند.
به گزارش ایلنا به نقل از پایگاه اطلاعرسانی دولت، محمدجعفر قائمپناه، معاون اجرایی رئیسجمهور، با تبریک روز خبرنگار، این روز را فرصتی مغتنم برای بازاندیشی در نسبت دولت، رسانه و جامعه دانست و گفت: امروز رسانه بخشی جداییناپذیر از حکمرانی است.
وی اظهار کرد: اداره کشور فقط با تصمیم، قانون، بودجه و ساختار اداری پیش نمیرود. دولت باید بتواند با جامعه گفتوگو کند، تصمیمهای خود را توضیح دهد، صدای مردم را بشنود و برای سیاستهایش اعتماد و همراهی اجتماعی ایجاد کند.
قائمپناه افزود: اعتماد نیز با دستور و توصیه دولتمردان ساخته نمیشود. اعتماد، حاصل تجربه مردم از صداقت، شفافیت، پاسخگویی، انصاف و شنیدهشدن است و رسانه یکی از مهمترین میدانهای شکلگیری این تجربه است.
معاون اجرایی رئیسجمهور با ابراز خرسندی از حضور در جمع مدیران رسانه، سردبیران، خبرنگاران و فعالان عرصه خبر و اطلاعرسانی، روز خبرنگار را به آنان تبریک گفت و یاد و خاطره همه کسانی را که در مسیر آگاهیبخشی و روایت حقیقت، جان خود را فدا کردند، گرامی داشت.
وی ادامه داد: از همین منظر باید نسبت دولت و رسانه را تعریف کرد. دولت چهاردهم رسانه را امتداد روابط عمومی دستگاههای اجرایی نمیبیند و انتظار ندارد رسانهها هر روز دولت را تأیید کنند.
قائمپناه تصریح کرد: رسانهای که صرفاً صدای مسئولان را منعکس کند، بخشی از رسالت خود را کنار گذاشته است؛ همانگونه که دولتی که تنها صدای موافقانش را بشنود، بهتدریج بخشی از واقعیت جامعه را از دست خواهد داد.
معاون اجرایی رئیسجمهور گفت: دولت اگر رسانه را نشنود، ارتباط اثربخش با جامعه را از دست خواهد داد. گاهی یک گزارش دقیق، مسئلهای را پیش روی مدیران میگذارد که دهها گزارش اداری نتوانستهاند آن را به همان روشنی نشان دهند.
وی افزود: یک تصویر، یک تیتر یا حتی یک پرسش درست میتواند دستگاه اجرایی را متوجه نقصی کند که در سازوکارهای رسمی دیده نشده است.
قائمپناه تأکید کرد: از این جهت، رسانه منتقد، اگر حرفهای و منصف باشد، بخشی از نظام هشداردهنده حکمرانی است. شنیدن خبر خوب آسان است؛ هنر حکمرانی، شنیدن خبر ناخوشایند و اصلاح آن چیزی است که باید اصلاح شود.
وی با بیان اینکه این مسئولیت، دوطرفه است، اظهار کرد: همان اندازه که دولت باید پاسخگو باشد، رسانه نیز در برابر جامعه مسئول است. در فضای رسانهای امروز، یک خبر نادرست، تصویر خارج از زمینه یا روایت شتابزده میتواند ظرف چند دقیقه بر ذهن میلیونها نفر اثر بگذارد.
معاون اجرایی رئیسجمهور افزود: سرعت، اقتضای رسانه امروز است؛ اما اعتبار، سرمایه رسانه است.
قائمپناه ادامه داد: جامعه به رسانهای اعتماد میکند که بداند حتی اگر با جهتگیری سیاسی آن موافق نیست، واقعیت را تحریف نمیکند، خبر را قربانی رقابت سیاسی نمیسازد و مرز نقد و تخریب را میشناسد.
وی تصریح کرد: این اعتماد فقط سرمایه یک رسانه نیست؛ بخشی از سرمایه اجتماعی ایران است.
معاون اجرایی رئیسجمهور در ادامه با اشاره به جنگ اخیر گفت: جنگ اخیر، اهمیت این مسئله را برای همه ما ملموستر کرد.
روایت ملی، روایت ایران است
قائمپناه با اشاره به جنگ اخیر اظهار کرد: در آن روزها، همزمان با جنگ سخت، نبردی هم برای تسلط بر ذهن و ادراک مردم در جریان بود. خبر، تصویر، شایعه، روایت، امید، ترس و اعتماد، همه به عناصر یک میدان واقعی تبدیل شده بودند.
وی افزود: دشمن فقط زیرساختهای کشور را هدف نگرفته بود؛ تلاش میکرد اعتماد عمومی را نیز هدف قرار دهد، احساس ناتوانی و بیآیندگی ایجاد کند و پیوندهای اجتماعی را سست نشان دهد.
معاون اجرایی رئیسجمهور ادامه داد: در چنین شرایطی، رسانهای که اطلاعات صحیح را در زمان مناسب منتشر کرد، عکاسی که ایستادگی مردم را ثبت کرد و گزارشگری که تلاش نیروهای مسلح، پزشکان، امدادگران، کارگران، مهندسان و کارکنان خدمات عمومی را روایت کرد، به سهم خود در حفظ آرامش و تقویت تابآوری جامعه نقش داشتند.
قائمپناه گفت: در همان روزها، یک حقیقت مهم دیگر نیز آشکار شد؛ جامعه ایرانی ظرفیت بزرگی برای همبستگی دارد. مردمی که ممکن است در بسیاری از مسائل سیاسی و اجتماعی اختلافنظر داشته باشند، وقتی پای ایران در میان است، میتوانند در کنار یکدیگر بایستند. این واقعیت نیز باید روایت شود.
وی تصریح کرد: همانگونه که ضعفها واقعیت دارند، تواناییها نیز واقعیت دارند. همانگونه که مشکلات مردم باید دیده شود، ایستادگی، مسئولیتپذیری و نجابت همین مردم نیز باید دیده شود.
معاون اجرایی رئیسجمهور افزود: روایت ملی از همین نقطه آغاز میشود. روایت ملی، روایت دولت یا یک حزب و جناح نیست؛ روایت ایران است؛ ایران با همه تنوعش، با اختلافنظرها، مطالبات، دشواریها و دستاوردهایش.
قائمپناه اظهار کرد: امروز ایرانستیزی تنها در قالب تحریم، فشار سیاسی یا تهاجم نظامی ظاهر نمیشود. یکی از عرصههای جدی رویارویی، تلاش برای مخدوش کردن تصویر ایران در افکار عمومی جهان و حتی در ذهن خود ایرانیان است.
وی ادامه داد: ایران چگونه روایت میشود؟ آیا ایران تنها مجموعهای از بحرانها و ناکامیهاست؟ یا کشوری است که در کنار مشکلات جدی، از سرمایه انسانی، پیشینه تمدنی، ظرفیتهای بزرگ علمی و فرهنگی و مردمی برخوردار است که بارها توانایی خود را برای ایستادگی در شرایط دشوار نشان دادهاند؟
معاون اجرایی رئیسجمهور تأکید کرد: البته پاسخ به ایرانستیزی، بزک کردن واقعیت نیست. هیچ جامعهای با پنهان کردن مشکلاتش قدرتمند نمیشود. اتفاقاً روایت ملی زمانی اعتبار پیدا میکند که مردم صداقت آن را احساس کنند.
قائمپناه گفت: باید از کاستیها گفت، فساد و ناکارآمدی را نقد کرد و صدای اعتراض و مطالبه مردم را شنید؛ اما همزمان نباید اجازه داد ایران در یک قاب یکسره سیاه، شکستخورده و مأیوسکننده محصور شود.
وی همچنین اظهار کرد: امید، محصول سانسور واقعیت نیست؛ حاصل امکان تغییر واقعیت است.
دولت وظیفه دارد امکان دسترسی به اطلاعات معتبر را فراهم کند
وی در ادامه سخنان خود گفت: رسانه زمانی امید میآفریند که مردم احساس کنند مشکلاتشان دیده میشود، امکان اصلاح وجود دارد و ارادهای برای بهتر شدن امور در کار است. چنین امیدی شعار نیست؛ یکی از منابع قدرت ملی است.
معاون اجرایی رئیسجمهور افزود: در این میان، مسئولیت دولت نیز روشن است. اگر انتظار داریم رسانه روایت دقیق و منصفانهای ارائه کند، دولت وظیفه دارد امکان دسترسی به اطلاعات معتبر را فراهم کند. نمیتوان از خبرنگار انتظار دقت داشت و مسیر دسترسی او به اطلاعات را دشوار کرد. نمیتوان انتظار داشت رسانه به شایعه تکیه نکند، اما پاسخ رسمی را ساعتها و روزها به تأخیر انداخت.
قائمپناه تصریح کرد: خلأ اطلاعاتی خالی نمیماند؛ هرجا اطلاعرسانی معتبر غایب باشد، شایعه برای پر کردن جای آن حاضر است.
وی ادامه داد: به همین دلیل، شفافیت و پاسخگویی برای دولت چهاردهم، معیار کارآمدی است. البته میدانیم هنوز تا نقطه مطلوب فاصله داریم. همه دستگاهها به یک اندازه پاسخگو نیستند، دسترسی خبرنگاران به اطلاعات در همه حوزهها آسان نیست و گاهی زبان دستگاه اداری با زبان مردم فاصله دارد. این کاستیها باید اصلاح شود.
معاون اجرایی رئیسجمهور گفت: مدیر دولتی باید بپذیرد که پاسخگویی، لطف به خبرنگار نیست؛ بخشی از وظیفه عمومی اوست. خبرنگار نیز وقتی پرسش میکند، در بسیاری از مواقع حامل حق مردم برای دانستن است.
قائمپناه با اشاره به انتظار دیگری از جامعه رسانهای اظهار کرد: انتظار داریم رسانهها به حفظ امکان گفتوگوی ملی کمک کنند. جامعه ما متکثر است. طبیعی است که درباره سیاست، اقتصاد، فرهنگ و حتی مسیر آینده کشور دیدگاههای متفاوتی وجود داشته باشد. این اختلاف دیدگاهها را نباید به دشمنی تبدیل کرد.
وی افزود: رسانه میتواند پلی برای گفتوگو باشد و میتواند ناخواسته به دیواری میان گروههای جامعه تبدیل شود.
یکی از خطرهای زمانه ما این است که هر گروه فقط صدای خودش را بشنود؛ هر کس مخاطب رسانهای باشد که فقط باورهای قبلیاش را تکرار میکند و گفتوگو جای خود را به اتهامزنی بدهد.
معاون اجرایی رئیسجمهور تأکید کرد: ایران امروز به میدان مشترکی برای گفتوگو نیاز دارد؛ جایی که بتوان با یکدیگر اختلاف داشت، بیآنکه دیگری را از دایره ایران خارج کرد؛ بتوان دولت را نقد کرد و همزمان منافع ملی را پاس داشت؛ بتوان از مشکل گفت و امید به اصلاح را زنده نگه داشت؛ بتوان رقابت سیاسی داشت و در برابر ایرانستیزی در یک صف ایستاد.
خبرنگاران چشم مرزداران حقیقت هستند
قائمپناه گفت: رسانه میتواند میزبان چنین گفتوگویی باشد و شاید یکی از بزرگترین خدمات رسانه به ایران امروز، حفظ امکان گفتوگو میان ایرانیان باشد.
وی خطاب به خبرنگاران گفت: شما را بهدرستی «چشم بیدار جامعه» خواندهاند. شما مرزداران حقیقت هستید. مرز فقط خطی روی نقشه نیست. ملتها مرزهای دیگری نیز دارند؛ مرز میان حقیقت و دروغ، میان حافظه و فراموشی، میان امید و یأس و میان نقد و تخریب.
معاون اجرایی رئیسجمهور ادامه داد: کشورها فقط با جغرافیای خود باقی نمیمانند؛ حافظه، هویت و روایتی که از خود میسازند نیز بسیار مهم است. در ساختن این حافظه و روایت، سهم شما بسیار بزرگ است.
قائمپناه افزود: ممکن است عمر یک خبر چند ساعت باشد، اما اثری که بر ذهن جامعه میگذارد گاهی سالها باقی میماند. این، هم عظمت حرفه خبرنگاری است و هم مسئولیت سنگین آن.
وی اظهار کرد: ایران امروز بیش از هر زمان دیگری به اعتماد، گفتوگو و روایت ملی نیاز دارد. دولت در برابر هر سه مسئول است و رسانه نیز در هر سه نقش دارد.
معاون اجرایی رئیسجمهور گفت: ما در دولت چهاردهم متعهدیم سهم خود را با شنیدن بیشتر، پاسخگویی بیشتر، شفافیت بیشتر و احترام به جایگاه رسانه ادا کنیم. از شما نیز انتظار داریم همچنان حقیقت را جستوجو و روایت کنید؛ با استقلالی که اقتضای حرفه خبرنگاری است و با مسئولیتی که اقتضای ایراندوستی است.
قائمپناه تصریح کرد: میان حقیقت و منافع ملی تعارضی وجود ندارد. ملتی که حقیقت را درباره خود بداند، برای اصلاح خود تواناتر است و ملتی که بتواند روایت خود را با صداقت و اعتماد به جهان عرضه کند، در برابر تحریف قدرتمندتر خواهد بود.
وی در پایان گفت: روز خبرنگار، روز پاسداشت همین مسئولیت بزرگ است؛ روز کسانی که با یک گزارش، رنج مردم را به گوش مسئولان میرسانند، با یک تصویر بخشی از تاریخ را ماندگار میکنند، با یک پرسش قدرت را به پاسخگویی فرامیخوانند و در روزهای سخت، در حفظ آرامش و انسجام جامعه سهم دارند.
معاون اجرایی رئیسجمهور برای خبرنگاران آرزوی سربلندی کرد و گفت: امیدوارم قلمهایتان در خدمت حقیقت، نگاهتان در خدمت مردم و صدایتان در خدمت ایران عزیز باد.
