امضای تفاهم‌نامه ایران و آمریکا در مرحله نخست به‌صورت دیجیتالی انجام خواهد شد

به گزارش ایلنا، سید عباس عراقچی وزیر امور خارجه کشورمان درباره توافق و مذاکرات بین ایران و آمریکا گفت: در طول یکسال دو جنگ بسیار سنگین را پشت سر گذاشته ایم یک جنگ  دوازده روزه و بعد به نظر من آنها فکر کردند شاید تجهیزات خودشان را آماده نکرده بودند و تمهیداتی را در نظر گرفتند وبرای جنگ بزرگتر آماده شدند و ما وقایع  دی ماه را پشت سر گذاشتیم و بعد دوباره به ما حمله کردند اما با یک مقاومت سرسختانه مواجه شدند. این سرسختی که در طول 40 روز جنگ و بعد از آتش بس تاکنون صورت گرفته است  مردم مقاومت کردند ما مدیون تک به تک همه نیروهای مسلح مان هستیم. ما همچنین مدیون مردم هستیم. 

وی ادامه داد: این کلمه «سرسخت» را که استفاده می‌کنم، همین یکی دو روز پیش یکی از مقامات غربی گفته بود که ما باورمان نبود که مردم ایران یا ایران این‌قدر سرسخت باشد و سرسختانه مقاومت بکند. خب این سرسختی، این مقاومت که در طول ۴۰ روز جنگ و بعد از آن در زمان آتش‌بس تا الان صورت گرفته، در وهله اول مدیون نیروهای مسلح ماست که جانفشانی کردند. به اندازه کافی گفته شده؛ واقعاً همه ما، تک‌تک همه ما، مدیون تک‌تک نیروهای مسلحمان هستیم، تک‌تک شهدای نیروهای مسلحمان هستیم که جانفشانی کردند.

وزیر امور خارجه کشورمان گفت: واقعاً از فرماندهانشان تا سربازانشان، آن‌هایی که پشت لانچرها بودند، آن‌هایی که توی قایق‌ها بودند، آن‌هایی که توی مراکز مختلف بودند و مقاومت کردند، ایستادگی کردند تا به شهادت رسیدند، ولی کشور را نجات دادند. همین‌طور ما مدیون مردمی هستیم که در این مدت یک لحظه تنها نگذاشتند نیروهای مسلح را و مسئولین را و کل کشور را. هر شب در خیابان‌ها بودند، هر روز در صحنه‌ها بودند، در مقابل کمبودها، در مقابل سختی‌ها مقاومت کردند، پایداری کردند، شکیبایی کردند و حضور در صحنه داشتند که به درستی حرف از برانگیختگی و مبحث نوعی بعثت شد. خب این را ما شاهد بودیم.

عراقچی تصریح کرد: من همیشه گفته بودم که این بحث میدان و دیپلماسی همیشه یک بحث بسیار جدی مطرح بوده است. واقعاً هیچ دوگانگی بین این‌ها وجود ندارد. بعضی‌ها می‌گویند وحدت این‌ها؛ من می‌گویم اصلاً وحدت نه، یگانگی بین این دو باید باشد. این دو تا در یک راستا حرکت می‌کنند، در یک هدف حرکت می‌کنند، هر یک از درون سنگری متفاوت. همیشه معتقد بودم که ضلع سوم هم دارد که آن رسانه است. یعنی میدان، دیپلماسی و رسانه با هم حرکت می‌کنند. این بار یک ضلع چهارمی هم اضافه شد؛ خیابان، که حالا خیابان تجلی حضور مردمی است و این چهار رکن با همدیگر حرکت کردند.

وی گفت: به دلایل مختلفی که واقعاً در شرایط حاضر امکان بحث نبود و خواسته‌هایی که آن‌ها داشتند به هیچ وجه قابل پذیرش نبود؛ لذا ما موضوعات دیگری که امکان توافق در مورد آن‌ها وجود داشت را در مرحله اول آوردیم و موضوع هسته‌ای را موکول کردیم به مرحله دوم که خب مرحله سخت‌تری است و ۶۰ روز مذاکره برای آن پیش‌بینی شده است.در مرحله دوم یا توافق نهایی، بحث هسته‌ای در کنار بحث رفع تحریم‌های ایران، بعد یکی دو تا موضوع دیگر که حالا سر فرصت خواهم گفت، بررسی خواهد شد و توافق نهایی صورت خواهد گرفت.

عراقچی تصریح کرد: در توافق فعلی که اسم آن یادداشت تفاهم و معروف به یادداشت تفاهم اسلام‌آباد گذاشته شده، خاتمه جنگ اعلام می‌شود در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان. من این را بارها گفتم؛ ما هیچ‌وقت در این جنگ لبنان را فراموش نکردیم، چرا که لبنان و حزب‌الله لبنان به هر حال در این جنگ در کنار مردم ایران جنگیدند و هرگز آن‌ها را تنها نخواهیم گذاشت. در آتش‌بس هم که اعلام شد، آتش‌بس در همه جبهه‌ها بود، از جمله لبنان. حالا بگذریم که رژیم صهیونیستی بارها نقض کرد که جوابش، حزب‌الله لازم بود، ما جواب دادیم و خود این جواب ما هم به نظر من یک دستاورد راهبردی دیگر بود که ما برای اولین بار شروع‌کننده تهاجم بودیم برای مجازات رژیمی که از تعهدات خودش به هر حال سر پیچیده بود و این در عرصه جهانی به عنوان یک پیروزی راهبردی برای ایران ثبت شد که ایران نشان داد که شوخی ندارد و اگر لازم باشد، نه تنها از جنگ نمی‌ترسد، بلکه هر جا که لازم باشد آن را به کار می‌گیرد.

وی گفت: بنابراین جنگ در همه جبهه‌ها خاتمه پیدا خواهد کرد، از جمله در لبنان و تعهدی داده خواهد شد که دیگر آغازگر جنگی نباشند و از تهدید یا استفاده از زور استفاده نشود.در متن تفاهم احتمالی، دو طرف به حاکمیت همدیگر احترام خواهند گذاشت و من فکر می‌کنم که این برای اولین بار است که بعد از ۴۷ سال، آمریکا صراحتاً به حاکمیت جمهوری اسلامی ایران احترام می‌گذارد و این را بیان و مکتوب می‌کند.

وزیر امور خارجه تصریح کرد: دستاوردهای میدانی نیروهای مسلح، از طریق دیپلماسی تثبیت می‌شود و به مشروعیت بین‌المللی دست می‌یابد. این مشروعیت در عرصه بین‌المللی مطرح شده و به حقوق مردم ایران تبدیل می‌شود. در جریان جنگ چهل روزه، فرماندهان نیروهای مسلح می‌توانند شهادت دهند که ارتباط مستقیم و مستمر میان وزارت امور خارجه و نیروهای مسلح وجود داشته است و ما همراه با آنان حرکت کرده‌ایم.

عراقچی گفت: وظیفه دیپلماسی، تثبیت دستاوردهای میدانی است و این امر در قالب مذاکرات و توافق‌هایی که نتیجه مذاکرات هستند، تحقق می‌یابد. بارها تأکید کرده‌ام که مذاکره‌کننده بدون تکیه بر قدرت میدانی قادر به دستیابی به دستاورد نیست. مهارت‌های دیپلمات‌ها ممکن است تنها تأثیری جزئی بر روند داشته باشد، اما قدرت میدان، پایه و اساس موفقیت دیپلماسی است و در عرصه دیپلماتیک تثبیت و تصویب می‌شود. این دقیقاً همان کاری است که ما طی ماه‌های گذشته انجام داده‌ایم.

وی تاکید کرد: «به ویژه هنگامی که بحث بر سر توافقی است که می‌تواند جنگ را خاتمه دهد، دست بالاتر داشتن و پیروزی در میدان اهمیت حیاتی دارد. جمهوری اسلامی ایران در این جنگ پیروز میدان بوده است و مردم ایران پیروز واقعی این عرصه هستند. این ادعا صرفاً شعار نیست؛ به عنوان وزیر امور خارجه، روزانه با همتایان خارجی دیدار و گفتگو دارم و از آنان می‌شنوم که ایران را اینگونه نمی‌شناختند و شگفت‌زده شده‌اند. ایران قوی‌تر از تصور پیشین از این جنگ خارج شد و تصور ضعف ایران به طور کامل از بین رفت.»

وزیر خارجه تصریح کرد: جهان، مردم ایران را به عنوان قهرمان و نمادی از مقاومت می‌شناسد. طی چهل روز، ایران در مقابل بزرگ‌ترین قدرت ظاهری جهان ایستادگی کرد و در کنار ارتش دیگری که هم‌زمان درگیر بود، مقاومت نمود؛ هر دو طرف مجهز به پیشرفته‌ترین سلاح‌ها از جمله تسلیحات هسته‌ای بودند. ما مانع از تحقق اهداف طرف مقابل شدیم و یک پیروزی راهبردی بزرگ به دست آوردیم. طبیعی است که پس از چنین پیروزی، تثبیت آن از طریق یک توافق یا تفاهم ضروری است.

وی گفت: یکی از مأموریت‌های اصلی ما، دنبال کردن مذاکراتی بود که پیروزی مردم ایران را تثبیت کند. در این مسیر، ما راه‌ها و مسیرها را هموار نمودیم و مسئولیت مذاکره به جناب آقای دکتر قالیباف واگذار شد. وزارت امور خارجه و سایر نهادهای مرتبط نیز در خدمت ایشان بودند. این روند اکنون به مراحل پایانی خود نزدیک شده است و نتیجه آن یک یادداشت تفاهم ۱۴ ماده‌ای است که در رسانه‌ها مطرح شده است. جزئیات این یادداشت تا نهایی شدن آن اعلام نخواهد شد، زیرا ممکن است تا لحظه آخر تغییراتی در آن صورت گیرد. پس از نهایی شدن، جزئیات برای مردم تشریح خواهد شد.

عراقچی گفت: تاکنون، نسخه‌های مختلفی از این یادداشت مورد بررسی قرار گرفته و بارها و بارها در جلسات شورای عالی امنیت ملی و دیگر نهادهای تصمیم‌گیر، جزئیات آن مورد بحث قرار گرفته است. در این مذاکرات، دو مرحله پیش‌بینی شده است: مرحله نخست امضای یادداشت تفاهم میان ایران و آمریکا و مرحله دوم آغاز مذاکرات برای رسیدن به توافق نهایی.

وی با اشاره به متن تفاهم اولیه تصریح کرد: در متن تفاهم اولیه، بحث تنگه هرمز با جزئیات، رفع محاصره دریایی، بحث دور بعدی مذاکره که شامل چه موضوعاتی خواهد بود، بحث هسته‌ای ایران، بحث رفع تحریم‌ها، موضوع بازسازی در قالب یک طرح بازسازی و توسعه اقتصادی اینجا مطرح شده که سازوکارهایش در طول مذاکرات بعدی به اصطلاح توافق خواهد شد و مسائل دیگری که رخ خواهد داد، بحث پول‌های مسدودشده ایران که یک سازوکاری برای آن مشخص شده است.

وزیر امورخارجه کشورمان تصریح کرد: این‌ها مواردی است که در یادداشت تفاهم است و در مرحله اول در مورد آن‌ها توافق صورت می‌گیرد.وقتی که نهایی و امضا شد، من حتماً جزئیات کامل را اینجا عرض خواهم کرد و بند به بند، کلمه به کلمه را حتی توضیح خواهم داد که چه معنی دارد و چه دستاوردهایی برای ما به دنبال دارد.

عراقچی تصریح کرد: باید صراحتاً تأکید کنم که این توافق دارای دشمنانی است که در رأس آن‌ها رژیم صهیونیستی قرار دارد و به دنبال مستمسک‌هایی برای برهم زدن آن هستند. در فرصتی دیگر، جزئیات تلاش‌های این رژیم را در این مدت برای این هدف ارائه خواهم کرد. ورود به جزئیات در این مرحله، فضای رسانه‌ای ملتهبی ایجاد می‌کند که ممکن است روند امضای توافق را با مشکلاتی مواجه سازد.

وی گفت: در روزهای اخیر، متون مختلفی از سوی رسانه‌ها و سایت‌ها منتشر شده است و هر طرف، ادعاهای متفاوتی دارد. در منطقه نیز وضعیت مشابه است. بنابراین، هم آمریکایی‌ها و هم ما اعلام کرده‌ایم که هیچ یک از این متون اعتبار رسمی ندارد و گمانه‌زنی‌های رسانه‌ای را نمی‌توان تأیید کرد. توصیه می‌کنم که اجازه دهیم آرامش روانی بر فضای کشور حاکم باشد تا بتوانیم به بهترین توافق ممکن دست یابیم.

عراقچی تاکید کرد: بهترین توافق ممکن، توافقی است که در آن هر دو طرف، سطحی از رضایت را کسب کنند. این بدان معنا نیست که سهم طرفین دقیقاً پنجاه-پنجاه باشد، اما رضایت نسبی طرفین شرط اصلی دستیابی به تفاهم است. هیچ توافق یا موافقت‌نامه‌ای وجود ندارد که یک طرف صد درصد موفق باشد و طرف مقابل صفر. این اصل بدیهی در دیپلماسی است؛ زمانی که مسیر مذاکره و گفتگو را انتخاب می‌کنید، رضایت طرفین اهمیت حیاتی دارد.»

وی گفت: با توجه به تحولات اخیر، طی ۷۲ ساعت گذشته تهدیداتی علیه ایران ایجاد شد و فضایی از فشار روانی و سیاسی به وجود آمد. ما فوراً پاسخ دادیم: از طریق بیانیه وزارت امور خارجه، توییت رسمی، بیانیه نیروهای مسلح و پیام‌های مستقیم و واسطه‌ای. تجربه نشان داده است که تهدید نه تنها کارساز نیست، بلکه روند رسیدن به توافق احتمالی را به عقب می‌اندازد. بنابراین، تهدیدها باید متوقف شود و گفتگو با زبان احترام انجام شود تا بتوان به توافق رسید.

وزیر امورخارجه کشورمان تصریح کرد: ملت ایران همواره نشان داده است که تحت فشار و زور تسلیم نمی‌شود. اگر قرار بود تهدیدها و فشارها مؤثر واقع شوند، ایران پیش از این کوتاه آمده بود. پیام روشن ما به طرف مقابل این است که تهدید اثر معکوس دارد. اگر خواهان تفاهم هستید، ادبیات خود را تغییر دهید؛ و اگر مسیر تهدید، فشار یا جنگ را انتخاب کنید، ایران آماده و توانمند برای پاسخ است. در طول شب‌های گذشته، ایران بارها مورد آزمایش قرار گرفته است. هیچ شبی نبوده که تعرضی به نیروهای مسلح یا کشتی‌های ما صورت گرفته باشد و پاسخی دریافت نکرده باشند.

عراقچی تصریح کرد: ایران توان و اراده خود را در برابر زور و فشار ثابت کرده است و هیچگاه از منافع مردم خود کوتاه نخواهد آمد. در مقابل، مذاکره و دیپلماسی، بخشی از میدان هستند و نتایج میدان در مذاکرات تثبیت می‌شود. این دو عنصر همیشه هم‌سو حرکت می‌کنند و نمی‌توان آن‌ها را جدا دانست.

وی گفت: گاهی دیپلماسی پشت سر میدان و گاهی میدان پشت سر دیپلماسی حرکت می‌کند و این دو همدیگر را به عنوان دو بالی که پرواز را و اوج گرفتن را محقق می‌کنند، کار می‌کنند.این چیزی بوده که ما در عمل هم تجربه کردیم. در عمل، دیپلماسی به طور کامل در خدمت میدان بوده و میدان هم به طور کامل از دیپلماسی حمایت کرده و نتیجه‌اش این پیروزی است که تا الان حاصل شده است. وقتی ما می‌گوییم که خاتمه جنگ اعلام می‌شود، خاتمه جنگ به معنی عقب‌نشینی از مناطق اشغالی هم است و این باید حتماً انجام شود و این را ما به صراحت هم به طرف‌های مقابل گفتیم.

وی تصریح کرد:بعضی از دوستان در مورد ضمانت اجرایی این توافق سوال می‌کنند یا نگرانی دارند؛ اولاً معتقدم که جمهوری اسلامی ایران در این نبرد ۱۲ روزه و ۴۰ روزه و بعد مقاومت در زمان آتش‌بس و مقابله با محاصره دریایی، با همه این‌ها به گونه‌ای ظاهر شده، به گونه‌ای قدرت خودش را نشان داده که دیگر هیچ‌وقت هیچ‌کسی حتی فکر اینکه سر به سر مردم ایران بگذارد، سر به سر جمهوری اسلامی بگذارد، نخواهد کرد.

وی تصریح کرد: ما برای تضمین امنیت خودمان نه به شورای امنیت کار داریم، نه به سازمان‌های بین‌المللی دیگر، نه به ائتلاف‌ها و اتحادها و این‌ها، شرکا. نه اینکه این‌ها را از دست می‌دهیم و به آن‌ها هم اهمیت می‌دهیم، به جای خود برخورد می‌کنیم، ولی برای امنیت خودمان به هیچ‌کسی متکی نیستیم، جز ذات لایزال الهی و مردم خودمان و توانمندی نیروهای مسلح خود.ما این را چنان در عمل ثابت کردیم که من مطمئنم برای سال‌ها یک بازدارندگی کامل را برای خودمان ایجاد کردیم که دیگر کسی فکر اینکه به ایران تعرض بکند را نخواهد کرد.

وی درباره تنگه هرمز گفت: تنگه هرمز الان به عنوان یکی از ابزارهای مهم بازدارندگی ما عمل می‌کند. عمل ما در سطح منطقه؛ هیچ‌کسی فکر نمی‌کرد که ما اینگونه جنگ را در سطح منطقه گسترش بدهیم، البته در سطح منطقه که پایگاه‌های آمریکا گسترده است و نتوانند با ما مقابله بکنند. بنابراین ما یک تضمین ذاتی برای خودمان ایجاد کردیم، برای امنیت خودمان و برای اینکه کسانی که با ما طرف هستند به تعهدات خودشان پایدار بمانند.

وی گفت: در مورد این یادداشت تفاهم خاص، ما به اصطلاح این موقعیت را هم داریم که چون بعد از این یادداشت تفاهم مذاکرات شروع می‌شود برای ۶۰ روز تا به توافق اصلی برسیم و در توافق اصلی بحث‌های هسته‌ای که به هر حال آمریکایی‌ها بیشترین علاقه را دارند، آنجا مطرح می‌شود. بنابراین اگر آنچه که در یادداشت تفاهم آمده عملی نشود، طبیعی است که آن مذاکرات هم پیش نخواهد رفت و ما این اختیار را داریم و بالاخره اجازه نخواهیم داد. در حالی که یادداشت تفاهم عملی نشده، ما چگونه می‌توانیم مذاکره بکنیم برای توافق نهایی؟ بنابراین یک تضمینی هم اینجا وجود دارد که باید به اصطلاح مواردی که در یادداشت تفاهم آمده یا خواهد آمد و امضا خواهد شد، توسط طرف مقابل رعایت شود. 

عراقچی در پاسخ به نگرانی‌ها از تکرار بدعهدی برجام گفت: این تفاوت وجود دارد که ما هنوز به توافق نهایی نرسیدیم و این یک توافق اولیه است یا گام اول است. بنابراین توافقات مرحله اول حداقل اگر رعایت نشود، ما به مرحله دوم نخواهیم رفت و این خودش یک تضمین را ایجاد می‌کند. من فکر می‌کنم که ما در موقعیت خوبی از این جهت قرار داریم. البته این را هم بگویم؛ ذات طرف‌های مقابل این است که بدعهدی بکنند، در اجرا هزار و یک مشکل ایجاد بکنند. ما این تجربه را داریم. ما باید انتظار اشکالات مختلف در اجرای چه تفاهم و چه آن توافق نهایی که اگر به آن برسیم را داشته باشیم. 

وی ادامه داد: ما با طرفهایی مواجه نیستیم که کاملاً پایبند به تعهدات باشند. از هر فرصتی برای بدعهدی استفاده می‌کنند. این ما هستیم که باید راه‌های بدعهدی را ببندیم و باید توانمندی داشته باشیم که با اتکا به قدرت خودمان اجازه ندهیم که بدعهدی صورت گیرد. 

عراقچی تصریح کرد: ایران و عمان طی سالیان طولانی، امنیت و ایمنی عبور و مرور در تنگه هرمز را تأمین کرده‌اند، مسیرها را مشخص کرده‌اند، محیط زیست را حفظ کرده‌اند و خدمات امداد و نجات ارائه داده‌اند. تا کنون این خدمات رایگان بوده است، اما تصمیم قطعی جمهوری اسلامی ایران بر این است که آینده اداره تنگه هرمز با گذشته متفاوت خواهد بود. حاکمیت ایران همواره برقرار بوده، اکنون نیز برقرار است و در آینده نیز حفظ خواهد شد، اما مدیریت عبور و مرور و ارائه خدمات دیگر مانند گذشته نخواهد بود.

وی گفت: در این زمینه، مشورت‌های نزدیک با عمان به عنوان شریک اصلی انجام شده و به نتایج خوبی رسیده‌ایم. به زودی، برنامه مشترک و بیانیه‌های مشترکی اعلام خواهد شد. جلسات کارشناسی متعددی نیز با کشورهای منطقه و دیگر کشورهای ذی‌نفع، از جمله چین، برگزار شده است. بر اساس برآوردهای موجود، حدود ۴۰ درصد عبور و مرور کشتی‌ها در این تنگه مرتبط با چین است که به دلیل اهمیت اقتصادی، مشورت‌های لازم با این کشور نیز آغاز شده است. 

عراقچی  گفت: حضور نیروهای مسلح ایران در تنگه هرمز همیشه حفظ خواهد شد و تضمین‌کننده امنیت منطقه است. با این حال، برای مدیریت عبور و مرور و اداره تنگه، لازم است یک نظام حقوقی منطبق با حقوق بین‌الملل برقرار شود. گرفتن عوارض پذیرفته نیست، اما دریافت هزینه خدمات ارائه شده منطقی خواهد بود. طی ۶۰ روز آینده، ترتیبات پیاده‌سازی این نظام اجرایی خواهد شد و نظام اداره تنگه در آینده مشخص خواهد شد. 

وزیر امور خارجه درباره تکلیف محاصره دریایی آمریکا علیه ایران گفت: این محاصره باید رفع شود، یعنی اولین چیزی است که در این توافق به آن اشاره شده که به صورت کامل باید رفع شود. 

عراقچی درباره ادعاها مطرح شده درباره اخذ غرامت از ایران گفت: به اینگونه ادعاها توجه نمی‌کنیم و اگر بخواهند عملیاتی بکنند، با آن برخورد خواهیم کرد. به نظر ما این اصولاً محلی از اعراب ندارد. دارایی‌های مسدودشده ایران هم طبق یادداشت تفاهم که امضا شود، بر اساس آن دارایی‌های ما هم آزاد خواهد شد و هیچ‌یک از دارایی‌های ما نمی‌تواند مجدداً مسدود بماند. این کاملاً روشن است. 

وزیر خارجه افزود: برای بازسازی خساراتی که به ایران وارد شده، یک طرح اقتصادی پیش‌بینی شده در این توافقنامه وجود دارد و از آن موارد با جزئیات بیاید بحث بشود. امیدوار هستم که وقتی نهایی شد، صدا و سیما کارشناسان اقتصادی را دعوت بکند و جزئیات این را به اصطلاح به اطلاع مردم برساند که چه اتفاقی خواهد افتاد و چگونه منابع قابل توجهی به اقتصاد ایران تزریق خواهد شد از این طریق. اسم طرح هم «طرح بازسازی» است؛ لذا موضوع خسارات و غرامت هم در این طرح به اصطلاح پیش‌بینی شده است. 

وزیر خارجه با ارائه جزئیاتی درباره متن یادداشت تفاهم میان  ایران و آمریکا گفت: ما ۱۴ بند داریم، به صورت یک بسته. حالا به آن می‌گویند یک پکیج. مثلاً یک بسته است. این ۱۴ تا همه باید با هم نگاه بشود. برای ایران مثلاً ۱ و ۲ و ۳ و ۴ و ۵ خواهد داشت، برای آن‌ها هم ۱ و ۲ و ۳ مثلاً هرچه خواهد داشت. این‌ها را بعداً می‌توانیم حتی در جدول مقایسه‌ای هم نشان بدهیم که چه اتفاقی در عمل افتاده، ولی به نظرم این رویکرد درست نیست که بگوییم این در مقابل آن. نه، یک سری کارهاست ما انجام می‌دهیم، یک سری کارها هست آن‌ها انجام می‌دهند. در یک بسته، همه در مقابل هم هستند. 

عراقچی درباره جزییات موارد هسته‌ای گفت: از الان تصمیمی گرفته نشده، یعنی بگوییم دقیقاً چه اتفاقی می‌افتد، ولی اشاره‌هایی وجود دارد که ما در مورد چه چیزهایی بحث خواهیم کرد. دو بحث مهم است که به توافق نهایی ارجاع شده؛ رفع تحریم‌های ایران و موضوعات هسته‌ای. در موضوعات هسته‌ای اینجا هم اشاره شده که بحث غنی‌سازی است که باید آنجا بحث بشود که چگونه خواهد بود. بحث مواد غنی‌شده ایران، ذخایر مواد غنی‌شده ایران، آنجا بحث خواهد شد و تعیین تکلیف خواهد شد. 

وی تاکید کرد: موضع ما همیشه این بوده که ما مواد غنی‌شده سطح بالا را، حالا به طور خاص موارد ۶۰ درصد را، از قدیم موضع منطقی ما این بوده که اگر این‌ها بخواهد تعیین تکلیف بشود، از نظر ما تنها شیوه، رقیق‌سازی آن‌ها در داخل ایران است و به هر حال تلاش داریم که این هم به نوعی اشاره شود که راه‌حل به هر حال در همین جهت خواهد بود. 

وی گفت: در موضوع رفع تحریم‌ها هم درست است که گفته می‌شود همه تحریم‌ها در توافق نهایی برداشته می‌شود، ولی مواردی که برای ما مهم بوده را به طور خاص اشاره کردیم که چه تحریم‌هایی حتماً باید به اصطلاح برداشته بشود و جزئیاتش را بعداً خواهیم گفت که در توافق نهایی در بحث تحریم‌ها چه اتفاقی می‌افتد، در بحث هسته‌ای چه اتفاقی قرار است بیفتد. همین‌طور سازوکار آن طرح بازسازی در این ۶۰ روز به اصطلاح بحث خواهد شد و در توافق نهایی به اصطلاح مورد توافق قرار خواهد گرفت. 

عراقچی در خصوص دوره ۶۰ روزه پیش‌بینی شده برای مذاکرات و امکان تمدید آن یا شکست مذاکرات در این دوره توضیح داد: سرنوشت این روند بستگی به میزان پیشرفت مذاکرات دارد. چند حالت ممکن است رخ ده؛ اول اینکه اگر هر دو طرف از پیشرفت مذاکرات راضی باشند، می‌توانند دوره ۶۰ روزه را تمدید کنند. در متن توافق نیز پیش‌بینی شده که این دوره قابل تمدید است تا در صورت نیاز، زمان بیشتری برای ادامه مذاکرات فراهم شود. در غیر این صورت اگر در پایان ۶۰ روز مشخص شود که رسیدن به توافق ممکن نیست، طبیعی است که توافق نهایی حاصل نشود و هر طرف بتواند به وضعیت پیشین بازگردد. در این زمینه، تصمیم‌گیری نهایی منوط به موقعیت مذاکرات و میزان پیشرفت آن است.

وزیر امور خارجه درباره بیانیه شورای عالی امنیت ملی در روز آتش‌بس و ارتباط آن با مفاد تفاهم پایان جنگ توضیح داد: «پیش‌شرط‌های آتش‌بس در زمان خود محقق شد، شورای عالی امنیت ملی اشراف کامل بر روند مذاکرات دارد. با توجه به اینکه تشکیل مداوم جلسات شورا ممکن نیست، کمیته‌ای متشکل از تعداد محدودی از اعضای شورا بر روند مذاکرات نظارت می‌کند و گزارش‌های لازم را ارائه می‌دهد و شورا اشراف کامل دارد. 

وی گفت: تمامی بندها و کلمات یادداشت تفاهم مورد بررسی شورا قرار گرفته است و تصمیمات نهایی با اجماع مجموعه شورا اتخاذ می‌شود. این تصمیمات پس از طی مراحل لازم به شکل ابلاغیه رسمی منتشر می‌شوند.در سطح وزارت امور خارجه، تمامی اقداماتی که به ما محول شده بود با نهایت دقت، وسواس و احتیاط انجام شده است. این یادداشت تفاهم، هرچند از لحاظ حجم دو صفحه یا یک صفحه و نیم است، بیش از دو ماه مورد مذاکره قرار گرفته و تمامی بندها و جملات آن بارها مورد بازبینی قرار گرفته‌اند. گزارش‌ها به موقع به شورای عالی امنیت ملی و نهادهای امنیتی ارائه شده و نیروهای نظامی نیز بر مباحث مهم، از جمله تنگه هرمز و خاتمه جنگ، نظارت داشته‌اند.

عراقچی تصرحی کرد: «نتیجه این اقدامات، دستاوردی است که منافع مردم ایران را تأمین کرده و پیروزی‌های میدانی کشور را تثبیت می‌کند. این پیروزی‌ها همچنین حضور و اقتدار جمهوری اسلامی ایران را در عرصه داخلی و بین‌المللی تحکیم می‌کند. .» 

وزیر امور خارجه با تاکید بر اینکه در گذشته، مذاکره منجر به جنگ نشدگفت: مقاومت منتهی به جنگ شد. دشمنان ما خواسته‌هایی داشتند که سعی کردند در مذاکره به آن برسند، نشد. ما مقاومت کردیم، به جنگ رو آوردند. فکر کردند از طریق جنگ به آن می‌رسند. خواسته‌شان هم چیزی پنهان نیست؛ مهم‌ترینش غنی‌سازی صفر بود و از روز اول گفتند. 

وی خاطرنشان کرد: پیش از جنگ ۱۲ روزه دور مذاکره داشتیم. روی غنی‌سازی صفر اصرار کردند. ما هم طبق دستورالعمل‌هایی که به تیم مذاکره‌کننده داده می‌شود، در این قضیه مقاومت کردیم. بعد فکر کردند که اگر بمباران کنند، تکنولوژی از بین می‌رود. آمدند و این کار را کردند، دیدند نه مواد را توانستند از بین ببرند و نه دانش را توانستند از بین ببرند. 

وی گفت: تأسیسات را از بین بردند. من هم بارها گفتم، تأسیسات، ساختمان‌ها، ماشین‌ها، این‌ها همه دوباره ساخته می‌شود، چرا؟ چون تکنولوژی و علم وجود دارد. حتی دانشمندان جایگزین می‌شوند. قلب ما واقعاً از هر تک‌تک دانشمندانی که از دست دادیم و همه دیگرانی که از دست دادیم، در صدر آن رهبر شهید، زخمی است، ولی به هر حال دانشمندان جایگزین می‌شوند. علم را و این صنعت را در ایران نتوانستند از بین ببرند. 

وی تصریح کرد: چه در جنگ ۱۲ روزه و چه در جنگ ۴۰ روزه، نتوانستند از بین ببرند. بعد از جنگ ۱۲ روزه دوباره نیت کردند که بیایند بجنگند. باز امتحان کردند ببینند ما در دیپلماسی کوتاه می‌آییم، ببینند در مذاکره کوتاه می‌آییم. دیدند نه، ما ایستادگی کردیم. باز مجدداً به جنگ رفتند. همه مسیر برای ما روشن بود. حالا بارها گفته شده، یک سری غافلگیری‌های تاکتیکی شاید مثلاً صورت گرفت؛ مثلاً فرض کنید که در آن لحظه بعضی از افراد نباید در بعضی از جلسات شرکت می‌کردند که منجر به شهادت شد. به عنوان غافلگیری تاکتیکی می‌شود از آن نام برد، ولی به لحاظ راهبردی ما غافلگیر نشدیم؛ چه در جنگ اول، چه در جنگ دوم. 

وی گفت: آمادگی همه چیز را هم داشتیم، کما اینکه توانستیم مقاومت بکنیم. در جنگ ۱۲ روزه اول، کمتر از ۲۴ ساعت طول کشید که ما شروع کردیم به پاسخ دادن و همه چیز جایگزین شد. در جنگ ۴۰ روزه، کمتر از دو ساعت طول کشید تا ما شروع کردیم به پاسخ دادن، چون همه چیز آماده بود، دستورالعمل‌ها مشخص بود؛ اگر حمله به این شکل انجام شد، پاسخ به آن شکل است، اگر این شهید شد، جانشین این است. همه چیز مشخص بود. هیچ غافلگیری در کار نبود. 

وی درباره اینکه چرا جنگ شروع شد گفت: چرا جنگ شد؟ چون ما در مذاکره کوتاه نیامدیم، چون در مذاکره مقاومت کردیم؛ همان‌طور که در جنگ مقاومت کردیم. از اینکه در مذاکره به اهدافشان برسند ناامید شدند، در جنگ هم از اینکه به اهدافشان برسند ناامید شدند. در این مذاکرات هم حرف ما این بوده و حرف بسیار محکمی است که آن چیزهایی که در جنگ نتوانستید به آن برسید، فکر می‌کنید در مذاکره به آن می‌رسید؟ اشتباه می‌کنید. آنچه را که در جنگ نرسیدید، در مذاکره هم نمی‌رسید. 

عراقچی تصریح کرد: وقتی که مطمئن شدند که نمی‌توانند در جنگ به خواسته‌های خود برسند، درخواست مذاکره کردند. در همین جنگ ۴۰ روزه از کجا شروع کردند؟ همان روز اول و دوم توییت زدند. عنوانش این بود: «تسلیم بدون قید و شرط». دو کلمه بیشتر نبود. یعنی آمده بودند برای تسلیم مردم ایران. بعد دیدند محقق نشد، مقاومت کرد. بعد گفتند، نمی‌دانم، تغییر رژیم. نشد. بعد گفتند تجزیه ایران. خودشان اعتراف کردند دیگر که چه گروه‌هایی را کجا مسلح کردند که بعد خودشان گفتند نفهمیدیم سلاح‌ها کجا رفت. همه را امتحان کردند. کی آمدند سمت مذاکره؟ وقتی که از جنگ نظامی ناامید شدند، از رسیدن به اهدافشان ناامید شدند و مردم ما، مردم ایران و نیروهای مسلح ایران، همه این توطئه‌ها را شکست دادند. 

وی گفت: اینکه می‌گویند ما به پیروزی راهبردی رسیدیم، از این جهت است که چنان جمهوری اسلامی را به دنیا نشان دادیم که همه دنیا اعتراف کرد که با یک کشور محکم، مستحکم، سرسخت و قاطع روبه‌رو است که یک تمدن چند هزارساله پشت سرش هست، یک اعتقاد محکم، اعتقاد اسلامی و اعتقاد شیعی پشت سرش هست و ایستادگی می‌کند. مثلاً حالا با نمونه‌های جاهای دیگر که یک نفر را برداشتند و همه چیز تغییر پیدا کرد، کاملاً زمین تا آسمان تفاوت دارد. من چند وقت پیش شنیدم که یکی از مقامات آمریکایی گفته بود که ما تازه فهمیدیم که ایرانی‌ها فرق دارند.