ولایت‌پذیرتر از امیر سپهبد موسوی در نیروهای مسلح، ندیدم

به گزارش ایلنا، امیر سرتیپ علیرضا شیخ، معاون اجرایی ارتش جمهوری اسلامی ایران در گفت‌وگویی با اشاره به توانمندی‌های امیر سپهبد شهید سید عبدالرحیم موسوی، اظهار کرد: یکی از ویژگی‌های فرمانده خوب، آن است که در حوزه‌های سخت و نرم، همزمان صاحب ایده و توانمندی باشد و بتواند اجزای مخلف آن سازمان تحت فرماندهی خود را با ایده‌های خویش، همسو کرده و بعضا اختلافات ایجاد شده در حوزه‌های سخت و نرم را مدیریت کند تا در صحنه نبرد و عملیات، بر دشمن، فائق آید. امیر سپهبد موسوی از چنین توانمندی‌ای برخوردار بود. او به واسطه آنکه ابتدا در عقیدتی مشغول به خدمت بود، حوزه فعالیت‌های فرهنگی و همچنین اقدامات اعتقادی را به خوبی می‌شناخت و همزمان به مقوله تربیت و البته علوم شناختی و مبانی آن، تمرکز وافری داشت.

وی در ادامه به ذکر خاطره‌ای از دوران همرزمی خود با شهید امیر سپهبد موسوی پرداخت و تصریح کرد: حدود سال ۷۰، شهید امیر سپهبد موسوی با درجه سروانی، به عنوان فرمانده گردان، در جلسه‌ای که ما به عنوان فرمانده گروهان او، در آن حاضر بودیم، گفت که باید بر چشم، گوش، زبان و قلب خود، خاک بریزیم تا هرچیزی وارد آن نشود و هرچیزی از آن خارج نشود تا اختیار امور کاملا در دست خودتان باشد. این جمله به عقیده من، مبنا و عمق نگرش این شهید بزرگوار به حوزه‌های جنگ نرم را نشان می‌دهد.

معاون اجرایی ارتش ادامه داد: مخاطب شهید امیر سپهبد موسوی در حقیقت دانشجویان و دانش‌پژوهان بودند. آن زمان خیلی مساله جنگ شناختی، علوم شناختی و عملیات شناختی مطرح نبود اما نگاه عمیق امیر سپهبد موسوی به این حوزه سبب شد تا در سال‌های بعد و پس از طرح نظریات گوناگون درباره علوم شناختی، او بتواند به شکل هنرمندانه‌ای حوزه‌های سخت و نرم را با یکدیگر تلفیق کند به طوری که عملیات روانی در حوزه سخت با علوم شناختی در حوزه نرم، به یک همراهی قابل توجهی با یکدیگر دست یافتند.

وی در ادامه با یادآوری یکی از بیانات رهبری شهید انقلاب مبنی بر لزوم پرداختن به جنگ شناختی به عنوان یکی از اولویت‌های اصلی، بیان کرد: این تاکید قائد شهید امت، برای ما در سازمان‌های نظامی، همچون یک کدی بود برای ورود به فضایی بیکران. ما موظف شدیم دانش خود را به‌روز کنیم. البته پیش از این در ارتش بخش عملیات روانی وجود داشت که وظایفی چون تاثیرگذاری بر دشمن و همچنین کنترل و حفظ جبهه داخلی را برعهده داشت اما علوم شناختی، فضایی به مراتب بزرگتر و پیچیده‌تر بود.

امیر سرتیپ شیخ با تاکید بر نقش بی‌بدیل شهید امیر سپهبد موسوی در پیشبرد دانش علوم شناخی در ارتش، خاطرنشان کرد: جلسات متعدد و اتاق فکرهای زیادی در حوزه علوم شناختی با تدبیر امیر سپهبد موسوی در ارتش شکل گرفت تا ادبیات مرتبط با این حوزه تدوین و دانش لازم، گردآوری شود. ما امور مختلف را بررسی می‌کردیم تا دریابیم نیازهایمان چیست و چگونه باید به سمت رفع این نیازها حرکت کنیم. همزمان باید تلاش می‌کردیم تا شیوه صحیح بهره‌برداری از علوم شناختی در حوزه نظامی را تدوین کنیم. به همین منظور هم همایش‌های مختلفی در دانشگاه‌های نظامی برگزار شد. امیر سپهبد موسوی از همان زمان، همچون دانه‌های زنجیر، ساختارهای اولیه‌ی علوم شناختی را در ارتش شکل داد. ما خیلی متوجه نبودیم که او دقیقا مشغول چه کاری است اما رفته رفته، با طی پلکان و تکمیل شدن زنجیره، به عمق نگاه راهبردی امیر سپهبد موسوی پی بردیم.

وی با بیان اینکه شهید امیر سپهبد موسوی در حوزه علوم شناختی به ۲ نگاه عام و خاص، قائل بود، گفت: نگاه عام او، به عموم جامعه اختصاص داشت و نگاه خاصش، به دایره نخبگان و مسئولان. او همواره تاکید داشت که جنگ شناختی می‌تواند باعث تغییر دستگاه محاسباتی و ایجاد خطا در دایره مسئولان شود در حالی که در شرایط عادی، همان کارکرد جنگ روانی را در جامعه دارد. به عقیده من شهید امیر موسوی، در حوزه کاری خود، به مقابله با جنگ شناختی در سطح فرماندهان و تصمیم‌گیران متمرکزتر بود.

امیر سرتیپ شیخ، پیام امیر سپهبد موسوی در جریان اغتشاشات ۱۴۰۱ را یکی از موارد استفاده این فرمانده شهید از جنگ شناختی برای مقابله با دشمنان خواند و تصریح کرد: امیر سپهبد موسوی آن زمان در پیام خود، تاکید کرد که فرزندانمان، دخترانمان و پسرانمان را به خانه بر‌می‌گردانیم. همین پیام توانست تا حدی کف جامعه را که به واسطه عملیات روانی دشمن دچار گسست شده بود را، آرام کند چراکه جوانان ما دیدند که بالاترین مقام نظامی ارتش، چنین حرفی زده است. این همان کاری است که شهید سلیمانی هم انجام داد و به دخترانی که چندان به حجاب پایبند نبودند هم گفت که دختران ما هستند. این موضوع خود نشان دهنده شناخت دقیق امیر سپهبد موسوی از موضوع علوم شناختی است، او می‌دانست در چه شرایطی، با چه اقدامی، بر جامعه‌ای، چه اثری بگذارد.

وی افزود: یکی از آثار بهره‌گیری از علوم شناختی برای مقابله با عملیات‌های روانی دشمنان، همین حضور بیش از ۷۰ روزه مردم در خیابان‌هاست. این ملت در حقیقت سناریو طراحی شده توسط دشمنان را وارونه کردند. وقتی شما هدف دشمن را دقیق شناسایی کنید و از ابزار درست چون علوم شناختی استفاده کنید، شاهد چنین وارونگی‌هایی خواهید بود. در حوزه سربازی، ما می‌گوییم که وقی منظور و هدف را ندانی، در اجرا دچار مشکل خواهی شد، امروز باید بدانیم که طرح‌ریزی و برنامه‌ریزی در حوزه علوم و عملیات شناختی، مصداق تعریف دقیق هدف و منظور است.

معاون اجرایی ارتش با بیان اینکه کسی می‌تواند علوم شناختی را به هدف و منظور ربط دهد و موجب پیشبرد دقیق امور شود که به این علوم و نقشه راه، آگاه باشد، گفت: یکی از ویژگی‌های شهید امیر سپهبد موسوی این بود که فرایند را می‌شناخت و می‌دانست از آنچه مشاهد می‌شود، منظور و علت را، چطور باید استخراج کند. او نه تنها در حوزه جنگ نرم بلکه در حوزه جنگ سخت هم، از همین ویژگی برخوردار بود به طوری که از مشاهدات عملیات و صحنه نبرد، می‌توانست به طرح و استراتژی‌های دشمن پی ببرد. او از جنگ روسیه و اوکراین و همچنین سرنوشت سوریه، درس آموخته‌های بسیاری را داشت و از آنان برای مقابله با طرح‌ریزی‌های دشمنان در ارتش و سپس در ستاد کل نیروهای مسلح استفاده کرد.

وی در ادامه به نگاه ویژه امیر سپهبد موسوی به موضوع رسانه پرداخت و تصریح کرد: در حوزه نظامی، ما جنگ را ابزار تحمیل اراده به طرف مقابل می‌دانیم اما امروز رسانه‌ها به سادگی می‌توانند موجب تحمیل اراده بر طرف مقابل شوند. امیر سپهبد موسوی با درک صحیح از موضوع، ذهنی بسیار باز به حوزه رسانه داشت. او معتقد بود که ما می‌توانیم ذهنیت افراد را بدون جنگ، فتح و تسخیر کنیم.

امیر سرتیپ شیخ با بیان اینکه امروز رسانه به عنوان یک ابزار و سامانه جنگ، مطرح و مشغول فعالیت است، گفت: ارتش در تمامی کشورها در حقیقت وجه سخت قدرت ملی را شکل می‌دهد اما از آنجا که جنگ شناختی امروز نه تنها عموم جامعه بلکه رزمندگان و کارکنان و خانواده‌های آنان را هدف قرار داده، ما ناگزیر به این حوزه ورود کردیم. اما واقعیت آن است که پرداختن به حوزه نرم جنگ، وظیفه و مسئولیت دیگر افراد است اما از آنجا که این اقدامات در کشورمان همچون زنجیره به یکدیگر متصل نیستند، ما در این حوزه هم فعال شده‌ایم. ما بارها از نداشتن رسانه رنج بردیم چراکه نتوانستیم یک واقعیه را آنطور که باید، تبیین کرده و جریان‌سازی لازم را انجام دهیم.

معاون اجرایی ارتش با تاکید بر اینکه پیروز میدان جنگ شناختی طرفی است که توانایی مدیری افکار عمویم را داشته باشد، خاطرنشان کرد: حضرت علی (ع) می فرمایند که عوام به مثابه شمشیر برهنه افتاده در صحنه رزم هستند و موفق کسی است که زودتر، این شمشیر را بردارد. ما وظیفه داریم قشری را دریابیم که آثار جنگ شناختی دشمنان بیشتر بر روی آنان دیده می‌شود. قشری که دستگاه تحلیلی ندارد و فقط پذیرش دارد، در معرض آسیب است و وظیفه و رسالت دستگاه ارتباط جمعی ما، آن است که آموزش‌های لازم را به آنان ارائه دهد.

وی آموزش سواد رسانه را به نسل آینده، یک الزام خواند و افزود: ما باید به افراد قدرت ممیز بدهیم تا توانایی تشخیص درست از غلط، خوب از بد، صحیح از ناصحیح را داشته باشد. ارتش جمهوری اسلامی ایران نیز در همین چارچوب با استفاده از همایش‌های مختلف و بهره‌گیری از علوم شناختی، کتب متعددی را به چاپ رسانده که از سطح سرباز تا دکترا به تفکیک در حال تدریس است.

معاون اجرایی ارتش بار دیگر به نقش شهید امیر سپهبد موسوی به پیشبرد علوم شناختی در ارتش اشاره و تاکید کرد: امروز علوم شناختی در ۱۸ سطح ماموریتی در داخل ارتش، در حال آموزش است که همگی آنان، برگرفته از همان همایش‌ها و کارگروه‌هایی است که امیر موسوی دستور تشکیل آنان را داد. ما کتاب و محصولات ادبی تولید کردیم و به کف جامعه رساندیم که یکی از نتایج آن اعلام آمادگی پرتعداد بازنشستگان ارتش برای دفاع از کشور در جریان جنگ ۴۰ روزه شد.

وی افزود: واقعیت آن است که همه اقدامات انجام شده در حوزه اعتقادی و مسائلی چون ایستادگی، پایداری، مقاومت و سرخم نکردن مقابل دشمنان، در حوزه علوم شناختی قرار می‌گیرد و ما توانستیم در مقابله با دشمن، این امور را در کشور به ویژه نسل جوان خود، برجسته کنیم. حس وطن پرستی، احترام به پرچم و مام میهن، واژه‌هایی است که ما در حوزه علوم شناختی از آن بهره بردیم و امروز شاهد اثرگذاری آن بر جامعه هستیم.

امیر سرتیپ شیخ در بخش دیگری از اظهارات خود به شرح ویژگی‌های شخصیتی شهید امیر سپهبد موسوی پرداخت و تصریح کرد: امیر موسوی به عنوان رئیس ستاد کل نیروهای مسلح که عملا بالاترین رده نظامی در کشورمان محسوب می‌شود، همان ستوان موسوی‌ای بود که از روز اول می‌شناختم. هیچ تفاوتی در شیوه برخورد او با افراد پایین دست یا بالا دست خود ایجاد نشده بود. مدل شخصیتی او تغییر نکرده بود. دلیل این عدم تغییر هم، آن بود که امیر موسوی هرگز نقش فرمانده را بازی نکرد بلکه به شیوه و منش خود، ادامه داد، تا جایی که شیوه او، به یک مکتب و سیره تبدیل شد که به عقیده من، لازم است برای تمامی کارکنان و مردم، تشریح و تبیین شود.

وی ادامه داد: یکی از ویژگی‌های شهید امیر سپهبد موسوی این بود که هرگز تحکم نکرد اما فردی که دستور دریافت می‌کرد، خود را مقید می‌دانست که دستور را به طور کامل اجرا کند. یکی از سخت‌ترین بخش کار برای ما این بود که هیچ وقت احساس نمی‌کردیم توانسته‌ایم دستور امیر موسوی را به طور کامل انجام داده باشیم. فکر می‌کردیم کم کاری کرده و باید بیشتر تلاش کنیم. او تحکم نمی‌کرد بلکه کار را به شما می‌سپرد و می‌گفت انجامش بده، در این حالت مسئولیت کار برعهده شما بود و به همین واسطه، بیشتر برای انجام درست آن، تلاش می‌کردیم.

معاون اجرایی ارتش در ادامه به تشریح رابطه و ارادت خاص شهید امیر سپهبد موسوی به رهبر شهید انقلاب پرداخت و تصریح کرد: با قاطعیت و با اطلاع عرض می‌کنم که محبوب‌تر و مقبول‌تر از امیر سپهبد موسوی در حوزه نظامی، در نزد رهبر شهید انقلاب، کسی نبود. ایشان در حوزه نظامی اعتماد فراوانی به امیر سپهبد موسوی داشتند. امیر سپهبد موسوی هم ارادتی غیرقابل وصف به ایشان داشتند به طوری که ولایت‌پذیرتر از او، در نیروهای مسلح، من به چشم ندیدم.

وی یکی دیگر از ویژگی‌های امیر سپهبد موسوی را «برخورداری از نگرش سیستمی» دانست و به نقش او در افزایش تعامل و همراهی ارتش و سپاه پرداخت و اظهار کرد: پس از امیر سپهبد صیاد شیرازی که در دوران جنگ تحمیلی ۸ ساله نقشی پررنگ در همراهی ارتش و سپاه داشتند، امیر سپهبد موسوی بیشترین نقش را در هم‌افزایی بیش از پیش ارتش و سپاه ایفا کردند. امیر سپهبد موسوی اولین فرد نظامی محسوب می‌شود که لباس همه سازمان‌های نظامی را به تن کرد. این اقدام یک پیام بزرگ برای همه ما به همراه داشت. او اعتقاد داشت که همه اجزای پازل دفاعی ایران، در کنار هم، یک کل موثرند که باید مثال حلقه‌های زنجیر، با یکپارچگی در کنار هم قرار بگیرند. درست است که در نیروهای مسلح، هرکس وظیفه خاصی را برعهده دارد اما همه این سازمان‌ها، مثال زنجیر، به هم متصل هستند. امیر سپهبد موسوی با همین نگرش، در مدت حدود ۸ ماهی که ریاست ستاد کل نیروهای مسلح را برعهده داشت، انسجام ساختاری قابل توجهی را در سطح نیروهای مسلح ایجاد کرد.

امیر سرتیپ شیخ، افزود: شهید امیر سپهبد موسوی، به فراجا که می‌رفت، لباس آنان را به تن می‌کرد و در دیدار با بسیجیان و سپاهیان نیز، از لباس آنان اسفاده می‌کرد. این مهم ناشی از همان فهم شناختی عمیق امیر سپهبد موسوی بود. او می‌دانست که باید با بدنه ارتباط برقرار کند و به بهترین شکل، اینکار را می‌کرد به طوری که بچه‌های سپاه، بیش از فرماندهان خود، به امیر سپهبد موسوی ابراز لطف می‌کردند چراکه او را از جنس خود می‌دانستند. او همچنین لباس هر چهار نیروی ارتش را نیز به تن کرد چراکه اعتقاد داشت وقتی وارد یک سازمان می‌شود، باید از جنس همان سازمان باشد تا احساس همدلی و اتحاد، میان همگان، تقویت شود.

وی با بیان اینکه شهید امیر سپهبد موسوی همیشه می‌گفت که مرگ برای ما بالاتر است که روزی برسد که ما باشیم و امام ما، نباشد، گفت: او به این جمله معتقد بود و خداوند نیز او را از همان مقتلی به معراج برد که قائد شهید ملت را برد. با این حال اگر امیر سپهبد موسوی در میان ما بود، با شرایطی که در جنگ ۴۰ روزه در میدان نبرد رقم خورد، می‌توانستیم دستاوردهای راهبردی بیشتری داشته باشیم و مولفه‌های قدرت ملی جمهوری اسلامی ایران را ارتقاء ببخشیم.

معاون اجرایی ارتش در خاتمه، اتحاد و اعتقاد را رمز شکست‌ناپذیری دانست و تصریح کرد: کسی که اعتقاد در وجودش تقویت شود، تا آخر در صحنه می‌ماند. با همین اعتقاد است که پادگان، می‌تواند حسینیه شود تا اتحاد شکل بگیرد. در این حالت، من دیگر یک ارتشی نیستم، من سرباز ایرانم. این دقیقا همان کاری است که شهید امیر سپهبد موسوی انجام داد و ملت ایران هم به همین دلیل، او را به عنوان سرباز جان برکف خود پذیرفت و قبول داشت. در نهایت هم امیر سپهبد موسوی، جان فدای ملت ایران شد، همانطور که خودش گفته بود.

​