بعثه به یکی از بازوهای اصلی دیپلماسی عمومی ایران تبدیل شود

به گزارش ایلنا، سید محمد مولوی نایب‌رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس شورای اسلامی، برگزاری مراسم حج امسال را فراتر از یک رویداد اجرایی، به‌مثابه «گلوگاه راهبردی» در معادلات نوین منطقه‌ای ارزیابی کرد و گفت: امروز جهان اسلام در یک تغییر پارادایم جدی قرار گرفته است؛ جایی که رقابت‌ها دیگر صرفاً در میدان سخت تعریف نمی‌شوند، بلکه در عرصه ادراک‌سازی، روایت‌سازی و مدیریت افکار عمومی در بستر جنگ‌های ترکیبی و تقابل‌های مستقیم و غیرمستقیم منطقه‌ای شکل می‌گیرند. در چنین شرایطی، حج به‌عنوان بزرگ‌ترین اجتماع انسانی جهان اسلام، می‌تواند به یکی از مهم‌ترین ابزارهای قدرت نرم در جهان اسلام تبدیل شود و ایران در این میان نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.

نماینده مردم آبادان در مجلس شورای اسلامی با اشاره به تحولات پرتنش منطقه و تشدید تقابل ایران و آمریکا و همچنین نقش‌آفرینی رژیم صهیونیستی در ایجاد بی‌ثباتی‌های مستقیم و غیرمستقیم در منطقه، افزود: در شرایطی که واقعیت‌های میدانی منطقه از وضعیت عادی فاصله گرفته، تداوم برخی رویکردهای سنتی در مدیریت حج نشان‌دهنده شکاف میان «تحولات واقعی منطقه» و «الگوهای سیاست‌گذاری اجرایی» است؛ شکافی که اگر اصلاح نشود می‌تواند به تضعیف موقعیت راهبردی کشورهای فعال، از جمله ایران، منجر شود.

ایران میدان اثرگذاری نرم را هم واگذار نمی‌کند

مولوی با رد نگاه حداقلی به برگزاری موفق حج تصریح کرد: اجرای بدون مشکل مناسک حج تنها سطح ابتدایی کار است. مسئله اصلی، میزان اثرگذاری و توانایی در شکل‌دهی به روایت غالب در افکار عمومی جهان اسلام است. اگر ایران نتواند از ظرفیت‌های موجود برای تثبیت روایت خود استفاده کند، عملاً میدان اثرگذاری نرم را واگذار کرده است.

وی با اشاره به تکرار الگوهای فرهنگی سال‌های گذشته در حج افزود: استمرار برنامه‌های تکراری و کم‌تحول نشان‌دهنده نوعی ایستایی در تحلیل و طراحی راهبردی است؛ در حالی‌که تحولات فلسطین و سایر بحران‌های منطقه‌ای به‌طور جدی معادلات جهان اسلام را تغییر داده، لازم است طراحی برنامه‌ها نیز متناسب با این شرایط بازتعریف شود تا جایگاه ایران در عرصه روایت‌سازی تقویت گردد.

بعثه می‌تواند بازوی اصلی دیپلماسی ایران باشد

نایب‌رئیس کمیسیون آموزش، تحقیقات و فناوری مجلس با تأکید بر ظرفیت راهبردی بعثه مقام معظم رهبری گفت: بعثه می‌تواند به یکی از بازوهای اصلی دیپلماسی عمومی جمهوری اسلامی ایران تبدیل شود، مشروط بر آنکه از سطح اجرای برنامه‌های صرفاً فرهنگی عبور کرده و به یک نهاد فعال در عرصه تولید روایت و کنش رسانه‌ای در جهان اسلام ارتقا یابد. این تحول، به‌طور مستقیم به تقویت جایگاه ایران در معادلات نرم منطقه‌ای منجر خواهد شد.

وی با بیان اینکه حج بزرگ‌ترین رسانه زنده جهان اسلام است، اظهار داشت: حضور میلیون‌ها مسلمان از کشورهای مختلف در یک بستر مشترک، یک فرصت کم‌نظیر برای اثرگذاری مستقیم در افکار عمومی جهان اسلام ایجاد می‌کند. اگر این ظرفیت به‌درستی مدیریت نشود، میدان به بازیگران رقیب واگذار خواهد شد؛ حتی اگر آنان از نظر حضور فیزیکی در سطح پایین‌تری باشند اما در عرصه روایت‌سازی فعال‌تر عمل کنند.

مولوی آموزش زائران را حلقه مفقوده اثرگذاری دانست و افزود: زائران ایرانی می‌توانند نقش «رسانه انسانی» در انتقال پیام انقلاب اسلامی و مواضع جمهوری اسلامی ایران ایفا کنند، مشروط بر آنکه آموزش‌های پیش از اعزام از حالت کلیشه‌ای خارج شده و متناسب با تحولات فکری و رسانه‌ای جهان امروز بازطراحی شود.

برنامه‌های حج متناسب با ظرفیت عربستان باشد

وی با تأکید بر ضرورت واقع‌گرایی در تعامل با عربستان سعودی گفت: طراحی برنامه‌های حج باید مبتنی بر واقعیت‌های موجود کشور میزبان باشد. نادیده گرفتن محدودیت‌ها و قواعد اجرایی، به سیاست‌گذاری غیرعملیاتی منجر می‌شود؛ بنابراین رویکرد واقع‌بینانه، شرط لازم برای افزایش اثرگذاری ایران در این عرصه است.

مولوی با اشاره به نقش نظارتی مجلس تصریح کرد: انتظار می‌رود مجلس شورای اسلامی، به‌ویژه کمیسیون فرهنگی و فراکسیون حج و زیارت، از سطح نظارت معمول عبور کرده و به نقش‌آفرینی راهبردی در این حوزه ورود کند. موضوع حج صرفاً فرهنگی نیست، بلکه دارای ابعاد سیاسی، اجتماعی و امنیتی است و می‌تواند بر جایگاه جمهوری اسلامی ایران در جهان اسلام اثر مستقیم داشته باشد.

این نماینده مجلس تأکید کرد: حج امروز در یک نقطه تصمیم قرار گرفته است؛ یا باید به‌عنوان یک ابزار مؤثر در معادلات نرم جهان اسلام بازتعریف و جایگا ه ایران در آن تقویت شود، یا در قالب سنتی باقی بماند و بخشی از ظرفیت اثرگذاری خود را از دست بدهد. انتخاب مسیر آینده، یک تصمیم صرفاً اجرایی نیست، بلکه یک تصمیم راهبردی است که می‌تواند بر موقعیت ژئوپلیتیکی و رسانه‌ای جمهوری اسلامی ایران در جهان اسلام اثرگذار باشد.