عضدی در گفتوگو با ایلنا:
ترامپ برای کشورهای منطقه مانند یک موشک غیرهدایت شونده است/ ایران هنوز میتواند با کارتهای خود از آمریکا امتیاز بگیرد
استاد روابط بین الملل در دانشگاه جرج واشنگتن گفت: ترامپ برای کشورهای منطقه به تعبیر من مانند یک موشک غیرهدایتشونده است؛ یعنی نمیتوان پیشبینی کرد به کدام سو حرکت خواهد کرد. تا حدی هم این کار را عمداً انجام میدهد تا طرف مقابل نتواند حرکات او را پیشبینی کند. بنابراین اینکه کشورهای عربی، کشورهای منطقه خاورمیانه مانند ترکیه بتوانند او را راضی کنند یا نه، مشخص نیست. مسلماً تا حدودی فشارها و لابیگریهای آنها موفق بوده که آمریکا و ایران را پای میز مذاکره بیاورد، اما اینکه تا چه اندازه بتوانند در رسیدن به توافق موفق باشند، مسئلهای کاملاً جداگانه است و من پاسخی قطعی برای آن ندارم.
سینا عضدی استاد روابط بین الملل در دانشگاه جرج واشنگتن در گفتوگو با خبرنگار ایلنا، در رابطه با ارزیابی خود از دور جدید مذاکرات ایران و آمریکا و مواضع طرفین در خصوص دستور کار این گفتوگوها، تصریح کرد: من فکر میکنم اگر این مذاکرات به نتیجه برسند، برای رسیدن به یک چارچوب سیاسی خواهد بود که بعداً، در صورت توافق، مذاکرات فنی آغاز شوند. بنابراین، با توجه به اینکه فاصله تقاضاهای آمریکا و ایران بسیار زیاد است، تصور میکنم روند رسیدن به یک توافق بسیار دشوار خواهد بود.
تهران نمیخواهد از خودش ضعف نشان دهد
وی ادامه داد: آمریکاییها احساس میکنند که به دلیل اتفاقات سال گذشته، جنگ ۱۲ روزه و مسائل اخیری که در ایران رخ داده است، وضعیت ایران شکننده است و میتوانند حداکثر تقاضاها را از ایران مطرح کنند؛ یعنی مسئله هستهای، مسئله موشکی و مسئله گروههای نیابتی را در مذاکرات عنوان کنند. از طرفی، در تهران دقیقاً به همین دلایلی که عرض کردم، تمایلی وجود ندارد که بر سر میز مذاکره احساس ضعف نشان داده شود؛ یعنی به گونهای رفتار شود که گویی قرار است امتیازات کمتری داده شود.
تعیین سقف برد موشکها و امتیازگیری از آمریکا
این تحلیلگر مسائل بینالملل با بیان اینکه ممکن است توافق حاصل شود، اما دشوار خواهد بود، یادآور شد: این تقاضاهایی که آمریکا دارد، تقاضاهایی است که میتوان درباره آنها در قبال امتیازگیری گفتوگو کرد. برای مثال، آمریکا علاقهمند است که درباره برنامه موشکی ایران صحبت و مذاکره شود. در داخل ایران هم مقامات نظامی و سیاسی گفتهاند که برد موشکهای ایران نیازی به بیش از ۲۰۰۰ کیلومتر ندارد. بنابراین میتوان این موضوع را در قراردادی گنجاند و در قبال آن امتیازاتی دریافت کرد؛ مثلاً اینکه اگر ایران بخواهد از کشورهای دیگر سلاح خریداری کند، آمریکا مانعتراشی نکند.
وی با ارائه مثالی دیگر افزود: در مورد گروههای نیابتی هم ایران در سال ۲۰۰۳ و در زمان دولت آقای جرج بوش پیشنهادی برای توافق سیاسی با آمریکا ارائه داده بود که کمک شود حزبالله به یک حزب صرفاً سیاسی تبدیل شود، اما در آن زمان دولت آمریکا توجهی نکرد. منظور این است که اینها موضوعاتی است که قابلیت گفتوگو دارد.
آمریکا چطور حق غنیسازی اورانیوم را در ایران به رسمیت میشناسد؟!
حضور فرمانده سنتکام در مذاکرات؛ پیام دوگانه دیپلماسی و جنگ
این استاد دانشگاه با تاکید بر این موضوع که دولت آمریکا میتواند اصل غنیسازی در ایران را به رسمیت بشناسد و در مقابل، ایران بپذیرد که برای سه سال یا هر مدت دیگری که قابل مذاکره است، غنیسازی را در ایران انجام ندهد، اظهار کرد: باید در نظر بگیریم که از ژوئن ۲۰۲۵ تاکنون، طبق اظهارات آقای عراقچی و سایر مقامات ایران، غنیسازی در ایران انجام نمیشود. میتوان دقیقاً بر همین اساس مذاکره کرد و به نقطهای رسید که ایران در قبال آن از آمریکا امتیاز بگیرد.
عضدی درباره دلایل حضور فرمانده سنتکام در مذاکرات اخیر مسقط عنوان کرد: تا به حال ندیده بودم که یک فرمانده نظامی، آن هم فرمانده نیروهای مرکزی آمریکا در خاورمیانه، چنین حضوری داشته باشد. به نظر من این یک پیام سیاسی است که همراه با ناوگان آمریکایی که به منطقه آمده، ارسال میشود؛ مبنی بر اینکه آمریکا میتواند از عنصر دیپلماسی و عنصر نظامی در کنار هم استفاده کند.
وی خاطرنشان کرد: در عین حال دیدیم که همان روز ایران یک موشک جدید را آزمایش و از آن رونمایی کرد. به نظر من اینها همه پیامهای غیرمستقیمی است که دو طرف ارسال میکنند؛ پیامهایی مبنی بر اینکه با وجود آمادگی برای دیپلماسی و ترجیح آن، گزینه نظامی هم در کنار دیپلماسی وجود دارد. بنابراین اینها پیامهای بسیار معناداری هستند.
ترامپ برای کشورهای منطقه مانند یک موشک غیرهدایت شونده است
این کارشناس سیاست بینالملل در مورد نقش کشورهای منطقه در حل مسائل فیمابین ایران و آمریکا بیان کرد: آقای ترامپ برای کشورهای منطقه به تعبیر من مانند یک موشک غیرهدایتشونده است؛ یعنی نمیتوان پیشبینی کرد به کدام سو حرکت خواهد کرد. تا حدی هم این کار را عمداً انجام میدهد تا طرف مقابل نتواند حرکات او را پیشبینی کند. بنابراین اینکه کشورهای عربی، کشورهای منطقه خاورمیانه مانند ترکیه بتوانند او را راضی کنند یا نه، مشخص نیست. مسلماً تا حدودی فشارها و لابیگریهای آنها موفق بوده که آمریکا و ایران را پای میز مذاکره بیاورد، اما اینکه تا چه اندازه بتوانند در رسیدن به توافق موفق باشند، مسئلهای کاملاً جداگانه است و من پاسخی قطعی برای آن ندارم.
رقیقسازی ۴۰۰ کیلو اورانیوم یا کنسرسیوم غنیسازی؛ دو پیشنهاد روی میز مذاکرات
عضدی در خصوص پیشنهاد رقیقسازی ۴۰۰ کیلو اورانیوم با غنای بالا در ایران و عدم خروج آن از کشور، توضیح داد: مسئله رقیقسازی یا غنیسازی در سطح بسیار پایین، حتی در حد نمادین، یکی از گزینههایی است که دو طرف در اختیار دارند و بستگی دارد که در آمریکا چه تحولاتی رخ دهد. در دور اول مذاکرات در سال ۲۰۲۵، استیو ویتکاف به طور غیرمستقیم اشاره کرده بود که آمریکا با غنیسازی ۳/۶۷ درصد مشکلی ندارد، اما بعداً فشارهای داخلی در آمریکا افزایش یافت و مخالفان گفتوگو، دولت را وادار به عقبنشینی کردند. مسئله کنسرسیوم غنیسازی هم گزینه دیگری است.
این استاد دیپلماسی با اشاره به این نکته که اکنون در ایران به دلیل صدمات وارده به نطنز و فردو غنیسازی انجام نمیشود، تصریح کرد: میتوان از همین وضعیت توقف غنیسازی در ایران استفاده کرد و آن را در یک توافق مکتوب آورد؛ مثلا برای مدت سه سال یا پنج سال یا هر مدت دیگری که توافق شود، ایران غنیسازی انجام ندهد، مشروط بر اینکه آمریکا اصل غنیسازی در ایران را بپذیرد. این امر پیشتر هم سابقه داشته است؛ در سالهای ۲۰۰۴ و ۲۰۰۵، ایران و سه کشور اروپایی در توافقهای تهران و پاریس موافقت کرده بودند که تا زمان حلوفصل پرونده هستهای، غنیسازی انجام نشود.
ایران برای بازی کارتهایی دارد
وی خاطرنشان کرد: در مورد موضوع موشکی هم همانطور که عرض کردم، اعلام شده که برد موشکهای ایران بیش از ۲۰۰۰ کیلومتر نخواهد بود. به نظر من میتوان از همه این موارد به عنوان کارتهای بازی استفاده کرد و در قبال آنها امتیاز گرفت.
