تاکید بر لزوم همراهی وکیل برای بازداشت‌شدگان حوادث اخیر/ در روزهای آینده زوایای پنهان بازداشت وکلا بیشتر روشن خواهد شد

بابک جعفری نائب رئیس کانون وکلای دادگستری مرکز در گفت‌وگو با خبرنگار ایلنا، درباره لزوم حضور وکیل برای بازداشتی‌های اخیر گفت: حضور وکیل دادگستری در چنین پرونده‌هایی را نمی‌توانیم بگوییم نیاز است بلکه، می‌توانیم بگوییم واجب است و دستگاه قضایی هم از این موضوع استقبال می‌کند، به جهت اینکه در نهایت هم رسیدگی را برای قاضی تسهیل می‌کند، هم در نهایت به اتقان آراء قضایی کمک می‌کند. حضور وکیل دادگستری مستقل در پرونده‌های این‌چنینی به علاوه اینکه حتماً کمک‌حال دادرس، دادیار، بازپرس یا قاضی پرونده هم هست، خیلی از زوایای پنهان پرونده را روشن می‌کند.

وی همچنین درباره بازداشت برخی از وکلا در روزهای اخیر در پاسخ به این سوال که آیا بازداشت این وکلا به دلیل اعلام آمادگی آنان از قبول پرونده افراد بازداشت شده در حوادث اخیر بوده است، گفت: در مورد اینکه وکیل یا تعدادی از وکلا بازداشت شدند، بله، ظاهراً بازداشتی‌هایی داریم و منحصر به خانم شیما قوشه هم نیست. دو الی سه نفر دیگر از همکاران را هم در تهران شنیدم که بازداشت شده‌اند اما هنوز اطلاعات ما در این باره موثق نیست و نمی‌توانیم رسمی اظهارنظر کنیم و داریم رایزنی می‌کنیم تا به اسامی مشخصی برسیم.

نایب رئیس کانون وکلای مرکز ادامه داد: در شهرستان‌ها هم تعدادی از همکاران ما بازداشت شده‌اند، اما این را هم نمی‌دانیم که الان این افراد در راستای انجام وظایف وکالتی بازداشت شدند یا اظهارنظری کردند که مثلاً حسب مورد جرم تشخیص داده شده یا امکان انتصاب جرم به آن‌ها وجود داشته است یا خیر.

وکیل دادگستری در انجام وظایف وکالتی از تأمینات قضا برخوردار است

جعفری درباره اینکه آیا می‌توان وکیل دادگستری را صرف انجام وکالت این نوع افراد بازداشت کرد، گفت: در هر صورت، وکیل دادگستری در انجام وظایف وکالتی از تأمینات قضا برخوردار است، این حکم قانون است و وکیل دادگستری اگر در راستای انجام وظایف وکالتی خود کار می‌کند و از موکلش دفاع می‌کند، عین قاضی دادگستری است یعنی همان‌طور که قاضی دادگستری و مقام قضایی یک تأمین قضایی دارند و می‌توانند اظهارنظر قضایی کنند، وکیل دادگستری هم می‌تواند اظهارنظر وکالتی خودش را برای صیانت و دفاع از موکلش داشته باشد و حتماً به موجب قانون خواهد بود و حتماً در ذیل قانون این دفاع صورت خواهد گرفت.

وی ادامه داد: به هر حال، وکیل دادگستری بر اساس اسناد بین‌المللی، بازرس و اینسپکتور قانون است، یعنی بازرس اجرای قانون است و از این جهت به دستگاه قضا کمک می‌کند بنابراین اگر در این خصوص است مطلقاً نباید بازداشت شود. اما اگر به فرض مثال من جعفری یک وقت جرمی را انجام دهم، این باید شفاف‌سازی شود که این وکلا در راستای وکیل شدن و یا حتی اعلام آمادگی برای دفاع از مردم، صرف‌نظر از اینکه چه کسی هستند، بازداشت شده‌اند یا خیر.

این وکیل دادگستری گفت: از سوی دیگر باید به هر حال بپذیریم در این ناآرامی‌ها افراد مختلفی آسیب دیدند؛ از نیروهای امنیتی و نظامی که خیلی ناجوانمردانه به آن‌ها تعرض شد تا مردمی که حالا ممکن است اعتراضی داشته باشند و آمدند حرف خود را در ذیل قانون در کشور خودشان بزنند. این مردم هم باید بالاخره بتوانند حرفشان را بیان کنند. حتی من می‌گویم این فرد اگر خدایی نکرده برای بیان اعتراضش، مرتکب تخلف یا جرمی هم شده، اما به هر حال باید از حقوق قانونی این فرد دفاع شود و این وظیفه دفاع را باید یک وکیل دادگستری به عهده بگیرد، چراکه این فرد خودش در وضعیتی هیجانی است که نتوانسته مسیر درست را برود، اگر می‌توانست مسیر درست را برود که الان گرفتار نشده بود، حتماً زمان مشخص می‌کند، خیلی از بازداشتی‌ها صرفاً یک انگشت اتهام بوده و بعد از اینکه بررسی می‌کنیم، مشخص می‌شود که چیز خاصی نبوده است.

در روزهای آینده زوایای پنهان بازداشت وکلا بیشتر روشن خواهد شد

جعفری گفت: در این زمینه حضور وکیل دادگستری است که می‌تواند کمک کننده باشد. این که صرف اعلام آمادگی دفاع، که وظیفه ذاتی وکیل دادگستری است، منجر به بازداشت وکلا شود، قطعاً مورد پذیرش کانون وکلا نیست، حتما مورد پذیرش دستگاه قضایی هم نیست، و احتمالاً روزهای آینده زوایای پنهان این موضوعات بیشتر روشن خواهد شد.

وی درباره استفاده از وکلای تسخیری برای بازداشت شدگان یا اعمال تبصره ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری گفت: همانطور که گفتم اولاً که حتماً پرونده‌ها که حضور وکیل مؤثر است، الان هم نه تنها دستگاه قضایی اجازه می‌دهد بلکه به موجب اخطارهای وکلای تسخیری که برای ما می‌فرستد به صورت مکرر در پرونده‌های امنیتی تقاضای تعیین وکیل تسخیری می‌کند.

وی ادامه داد: اینکه در این پرونده‌های تسخیری به سیاق سابق تبصره ماده ۴۸ قانون آیین دادرسی کیفری اجرا می‌شود، یا خیر باید بگویم که در برخی از اخطارها این موضوع قید می‌شود و در برخی از اخطارهایی که به کانون وکلا ارسال می‌شود، تعیین وکیل تسخیری قید نمی‌شود، در این خصوص اظهار نظرهای صریحی مقامات قضایی در کشور کردند، همچنین رئیس قوه قضاییه به کرات اظهار نظر کردند که وجود این تبصره خیلی زیبنده دستگاه قضایی نیست و به نوعی عملاً برخی از مراجع قضایی از این تبصره عدول کردند و اگر از ما هم بخواهند، ما می‌گوییم تمام وکلا صلاحیت وکالت در این پرونده‌ها را دارند چراکه هر وکیل دادگستری ذیل قانون کیفیت اخذ پروانه، وکیل شده باشد، یعنی شرایط دفاع در کلیه پرونده‌های قضایی را دارد.

نائب رئیس کانون وکلای دادگستری مرکز گفت: الان ما هم مکاتبه می‌کنیم که ما را از این محدودیت رها سازند و همه وکیل‌های ما بتوانند دفاع کنند. البته با این توضیح که حتماً اولویت ما در معرفی وکیل در پرونده‌های تسخیری، بسته به نوع عنوان، وکلایی است که تخصص و تجربه در زمینه این پرونده‌ها داشته باشند که حق موکل هم تضییع نشود.

جعفری گفت: البته ما می‌پذیریم که دستگاه‌های امنیتی و دستگاه قضایی در یک چنین مواقعی اصولاً گاردشان را بالا می‌آورند و حفظ وضعیت کشور برایشان مهم است، ولی ما هم به تکلیف خودمان باید عمل کنیم و حتماً نمی‌توانیم قبول کنیم و باز هم من تأکید می‌کنم و یقین دارم که دستگاه قضایی هم باورش این نیست که وکیل دادگستری حین دفاع باید بازداشت شود اما همانطور که گفتم در حال رایزنی هستیم که به اسامی مشخص و منحصر این افراد برسیم و بتوانیم برایشان با دستگاه قضایی مکاتبه کنیم.