مکملهای قاچاق بدنسازی در کمین سلامت ورزشکاران
کارشناس امور دارویی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی، خدمات بهداشتی و درمانی چهارمحال و بختیاری گفت: برخی مکملهای بدنسازی قاچاق و فرآوردههای موسوم به «پریهورمون» ممکن است حاوی استروئیدهای آنابولیک باشند که مصرف آنها میتواند با اختلالات هورمونی، آسیبهای جسمی و حتی مشکلات باروری در ورزشکاران همراه شود.
اعظم الیاسی روز چهارشنبه اظهار داشت: مکملهای غذایی و ورزشی باید بر اساس نیاز واقعی بدن و شرایط فرد مصرف شوند و این تصور که مصرف بیشتر مکملها به معنای سلامت بیشتر است، باور درستی نیست.
وی افزود: برخی افراد به دلیل نگرانی از عوارض مکملهای بدنسازی از مصرف آنها خودداری میکنند و برخی دیگر نیز به دلیل تمایل برای دستیابی سریعتر به نتیجه، در مصرف مکملها زیادهروی میکنند و به مقدار توصیهشده توجهی ندارند.
مکمل بدنسازی در صورت مصرف نادرست میتواند عارضهزا باشد
کارشناس امور دارویی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی چهارمحال و بختیاری گفت: مکمل بدنسازی بهعنوان یک فرآورده کمکی میتواند در کنار رژیم غذایی ورزشکاران و برای جبران برخی کمبودهای تغذیهای مورد استفاده قرار گیرد، اما مصرف آن باید متناسب با نیاز فرد باشد.
الیاسی ادامه داد: مصرف مکملهای بدنسازی در صورتی که محصول تقلبی یا قاچاق باشد، بیش از مقدار توصیهشده مصرف شود یا تاریخ مصرف آن گذشته باشد، میتواند موجب بروز عوارض شود.
وی آسیب به کبد و کلیه، سنگ کلیه، افزایش وزن، نفخ شکم، گرفتگی عضلانی و مشکلات گوارشی را از جمله عوارض مصرف نادرست و بیش از نیاز مکملهای ورزشی عنوان کرد.
این متخصص گیاهان دارویی درباره فرآوردههای حاوی استروئیدهای آنابولیک نیز هشدار داد و گفت: استروئیدهای آنابولیک که گاهی در مکملهای موسوم به «پریهورمون» قاچاق وجود دارند، با افزایش غیرطبیعی تستسترون میتوانند عوارض جدی ایجاد کنند و مصرف آنها با اختلال در باروری نیز ارتباط دارد.
الیاسی تاکید کرد: مکملهای حاوی این ترکیبات در صورت ضرورت باید تنها زیر نظر پزشک و در دوره مشخص مصرف شوند و از مصرف خودسرانه و طولانیمدت آنها باید پرهیز کرد.
مصرف بیش از حد زینک نیز عوارض دارد
وی با اشاره به رواج مصرف مکمل زینک گفت: همانگونه که کمبود روی میتواند عوارضی برای بدن داشته باشد، مصرف بیش از حد آن نیز میتواند سلامت فرد را تحت تاثیر قرار دهد.
کارشناس امور دارویی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی چهارمحال و بختیاری افزود: مصرف بیش از دز توصیهشده زینک ممکن است موجب تهوع، استفراغ، درد معده و اسهال شود.
الیاسی ادامه داد: زینک میتواند با مواد معدنی دیگری مانند مس و آهن برای جذب در بدن رقابت کند و مصرف طولانیمدت آن در دزهای بالا ممکن است به کاهش سطح این مواد و بروز مشکلاتی مانند کمخونی منجر شود.
به گفته وی مصرف بیش از اندازه زینک همچنین میتواند عملکرد سیستم ایمنی را مختل کند و مصرف مداوم دزهای بالا ممکن است سطح کلسترول خوب خون را کاهش دهد.
هشدار نسبت به مصرف بیرویه ویتامینها
این متخصص گیاهان دارویی اظهار داشت: مصرف بیش از حد ویتامین A میتواند موجب تاری دید، سرگیجه، کاهش اشتها، سنگ کلیه و ضعف عضلانی شود و دریافت بیش از اندازه ویتامین E نیز ممکن است خطر سکته مغزی هموراژیک یا خونریزی مغزی را افزایش دهد.
الیاسی افزود: ویتامین D میزان جذب کلسیم از روده را افزایش میدهد و مصرف بیش از حد آن میتواند موجب افزایش کلسیم در خون یا ادرار شود.
وی با بیان اینکه افزایش بیش از اندازه کلسیم در خون یا ادرار نیز میتواند عوارضی برای بدن ایجاد کند، اظهار داشت: مصرف بیش از حد آهن ممکن است به روده و کبد آسیب برساند و در موارد شدید عوارض جدی به دنبال داشته باشد.
کودکان، زنان، سالمندان و ورزشکاران نیازهای متفاوتی دارند
کارشناس امور دارویی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی چهارمحال و بختیاری گفت: برخی کودکان تا ۲ سال به مکملهای مشخصی نیاز دارند که باید زیر نظر متخصص اطفال تجویز شود.
الیاسی افزود: نوزادان نارس و کودکان مبتلا به برخی بیماریهای متابولیک ممکن است به دزهای خاصی از ویتامینها نیاز داشته باشند که تعیین میزان مصرف آنها تنها باید از سوی پزشک انجام شود.
وی ادامه داد: تا پیش از ۶ سالگی نیز نیاز کودک به مکمل باید با توجه به شرایط بدنی و میزان دریافت مواد مغذی از غذا بررسی شود و در صورت تامین نشدن نیاز بدن از طریق تغذیه، مکمل مناسب تجویز شود.
این کارشناس دارویی گفت: ورزشکاران نیز با توجه به میزان و شدت فعالیت بدنی ممکن است به مکملهای خاصی نیاز داشته باشند و بهتر است نوع و میزان مصرف مکمل با مشورت دکتر داروساز و متخصص تغذیه تعیین شود.
الیاسی افزود: زنان در سنین باروری، پیش از یائسگی و دوران یائسگی نیز باید با انجام بررسیهای لازم و تحت نظر پزشک متخصص زنان، مکمل مورد نیاز خود را دریافت کنند.
وی بیان کرد: افراد از حدود ۳۵ سالگی و در دوران سالمندی نیز ممکن است بر اساس نتایج آزمایشها و تشخیص پزشک به برخی مکملها نیاز داشته باشند و مصرف خودسرانه مکمل بدون بررسی نیاز بدن توصیه نمیشود.
میزان قاچاق مکملهای ورزشی کاهش یافته است
کارشناس امور دارویی معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی چهارمحال و بختیاری گفت: بازرسیهای مشترک و نظاممند ازرسوی کارشناسان اداره نظارت بر فرآوردههای مکمل و طبیعی در حال انجام است و میزان قاچاق مکملهای ورزشی تا حد مطلوبی کاهش یافته است.
الیاسی افزود: گزارشهای مربوط به عرضه محصولات غیرمجاز در شبکههای اجتماعی نیز بهصورت مستمر ثبت و از طریق سامانههای مربوطه پیگیری میشود.
وی عرضه کالاهای فاقد برچسب اصالت را از مهمترین تخلفات در حوزه مکملها عنوان کرد و گفت: ناآگاهی مصرفکنندگان از نحوه شناسایی فرآوردههای سلامتمحور و تشخیص محصولات مجاز از کالاهای قاچاق و تقلبی، مهمترین تهدید سلامت در این حوزه است.
الیاسی تاکید کرد: مردم باید مکملها را از مراکز معتبر تهیه، برچسب اصالت محصول را بررسی و کد ۱۶ رقمی آن را استعلام کنند و از مصرف فرآوردههایی که بدون مجوز یا تنها بر اساس تبلیغات فضای مجازی عرضه میشوند، خودداری کنند.
با توجه به رواج مصرف مکملهای ورزشی در میان ورزشکاران و افزایش تنوع فرآوردههای موجود در بازار، تشخیص محصولات مجاز و دارای اصالت از فرآوردههای قاچاق و تقلبی اهمیت بیشتری یافته است بهویژه آنکه برخی مکملهای غیرمجاز ممکن است حاوی ترکیباتی مانند استروئیدهای آنابولیک باشند و عوارض جدی برای مصرفکنندگان ایجاد کنند. از اینرو، توجه به اصالت فرآورده و تهیه مکمل از مراکز مجاز، نقش مهمی در پیشگیری از پیامدهای ناشی از مصرف محصولات غیرمجاز دارد.
