تلویزیون هیچ سریال تازه ای ندارد و فقط روی دور تکرار است
سریالها و فیلمهای روزهای محرم سالهاست که تبدیل به ماجرایی تکراری شدهاند. هر سال چند فیلم و سریال مشخص در این روزها روی آنتن میرود و این هم نشان از بودجه اندک تلویزیون دارد و هم دلیلی است بر کاهش تماشاگران آن.
روزنامه همشهری نوشت: در دهههای پیش، سنت ساخت سریالهای عید و همینطور ویژه ماه رمضان شروع شد و هنوز هم ادامه دارد. در تمام این سالها شبکههای تلویزیونی برای نوروز و ماه رمضان سریالهایی جدید داشتهاند، اما در مورد محرم وضعیت متفاوت است. تلویزیون با وجود تولید فیلمها و سریالهایی با موضوع محرم در این سالها، همچنان برای جذب مخاطب به بازپخش کارهای قدیمیاش دلخوش بوده و به پخش چندین و چندباره سریالهایی مثل «مختارنامه» و «شب دهم» و فیلمهای «روز واقعه» و «سفیر» پرداخته که حتی در شبکههای اجتماعی هم واکنشهای زیادی داشته است. دلایل متعددی برای چنین اتفاقی میتوان سراغ گرفت. مهمترینش این است که بودجه ساخت سریالهای تاریخی بالاست و تلویزیون هم مدتهاست که دیگر چنین هزینهای برای سریالهای تاریخی نمیکند، اما بعضیها معتقدند اگر تلویزیون بخواهد به این کار ادامه دهد، میتواند با برنامهریزی برای تولید آثار جدید اقدام کند. از طرف دیگر، زمان آمادهسازی این سریالها که تولیدات بزرگی هستند، علاوه بر هزینه، زمان زیادی هم لازم دارد.
همین حالا«سلمان فارسی» نزدیک به 6سال است که در حال تصویربرداری است و گفته شده پاییز بالاخره روی آنتن خواهد رفت. مسئله دیگر ریزش تماشاگرآثار نمایشی تلویزیون است که تولید سریالهای پرخرج را توجیه نمیکند. دلیل دیگر حساسیتی است که به موضوعات مذهبی وجود دارد و هر اشتباه یا روایت متفاوتی میتواند تبعات داشته باشد.
نسخههای جدیدی از سریالهای قدیمی
در پخشهای چندینباره این سریالها و فیلمها گاه تغییراتی رخ میدهد و صحنههایی حذف میشود. جالب این است که این حذفیات ممکن است در تهران اعمال نشود و برای شبکههای استانی در نظر گرفته شود یا برعکس. این حذفیات از یک سکانس تا یک دیالوگ را شامل میشود. از سوی دیگر، نسخههای ترمیمشده و جدید بهجای نسخههای بارها نمایشدادهشدهای که کیفیت مطلوبی ندارند پخش میشوند.
«سفیر» همچنان روی آنتن
قدیمیترین فیلمی که هر سال و حتی امسال هم در دهه محرم پخش میشود «سفیر» به کارگردانی فریبرز صالح است که سال1361 ساخته شده و شاید نخستین فیلم با مضمون عاشورا و قیام امام حسین(ع) است. از سال61 این فیلم تقریبا هر سال در روزهای محرم پخش شده و امسال هم در 25خرداد باز روی آنتن رفت. فیلم با هزینه 15میلیون تومانی در آن دوره پرخرج محسوب میشد. فرامرز قریبیان، عزتالله مقبلی، جلال پیشواییان، کاظم افرندنیا و محمدتقی کهنمویی در این فیلم بازی میکنند.
«روز واقعه» هر سال روز عاشورا
«روز واقعه» هم از سال ساختش در1373 تا امروز هر سال فیلم ظهر عاشورای تلویزیون بوده است. آنچه درباره فیلم بسیار اهمیت دارد فیلمنامه آن است که بهرام بیضایی نوشته. بیضایی فیلمنامه را سال63 منتشر کرد و تا سال73 که شهرام اسدی آن را ساخت، امکان ساختش مهیا نبود. اگرچه فیلم نهایی و فیلمنامه تفاوتهایی با هم دارند، اما بیضایی از فیلم تقریبا راضی بود، هرچند میگوید: من این فیلم را اینطور نمیدیدم. این فیلم شباهتی به فیلمهایی که داشتم ندارد.
«مختارنامه»
سهمیه هرساله تلویزیون
تعداد دفعات پخش «مختارنامه» داود میرباقری دیگر قابل محاسبه نیست. این سریال سال89 برای نخستین بار از شبکه یک پخش شد و طی این سالها از تمام شبکههای تلویزیونی ازجمله شبکههای استانی در محرم و گاه حتی بدون مناسبت تکرار شده است و به همین دلیل نمیتوان رقم دقیقی از تعداد پخش آن بهدست آورد. پخش مکرر این سریال که امسال هم از نخستین شب محرم شروع شده، باعث شده کاربران فضای مجازی شوخیهای بسیاری با آن بکنند.
سریالهایی با محوریت وقایع محرم
جدا از این فیلمها و سریالها که خود عاشورا و واقعه محرم محور اصلی آنها بود، از نیمه دهه80 سریالهایی ساخته شد که قصه آنها در دوران معاصر یا زمان قاجار میگذشت و به شکلی به محرم ربط داشت. پربینندهترینشان«شب دهم» ساخته حسن فتحی درباره برگزاری 10شب تعزیه در دوران پهلوی اول و زمان منع اجرای این گونه نمایشی بود.
