آیا بیماران دیابتی می‌توانند عسل مصرف کنند؟

این سوال که آیا افراد دیابتی می‌توانند عسل مصرف کنند یا خیر یکی از سوالات پرتکرار افرادی است که یا خودشان و یا یکی از عزیزانشان به دیابت مبتلا هستند.

در این‌باره دیدگاه‌های متفاوتی وجود دارد. عده‌ای می‌گویند که عسل اگر طبیعی باشد نه تنها برای دیابت بد نیست بلکه به بهبود آن هم کمک می‌کند و از طرف دیگر عده‌ای که اتفاقا تعداد آنها کم هم نیست می‌گویند عسل هم مانند سایر قند‌ها برای دیابت مضر است.

در این مطلب می‌خواهیم به این سوال پاسخ دهیم که بالاخره افراد دیابتی می‌توانند عسل مصرف کنند یا خیر و اینکه میزان و اندازه‌ای که مجاز به استفاده از آن هستند چقدر است.

اما پیش از هر چیز باید به این نکته دقت کنید که هرجا از عسل صحبت می‌کنیم منظورمان عسل طبیعی و با‌کیفیت است.

آیا افراد دیابتی می‌توانند عسل مصرف کنند

اگر بخواهیم یک جواب ساده و سر راست به این سوال بدهیم باید بگویم که بله، افراد دیابتی هم می‌توانند عسل مصرف کنند اما با رعایت یک سری نکات که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.

افراد دیابتی این موضوع را به خوبی می‌دانند که داشتن دیابت به این معنا نیست که به هیچ عنوان نباید قند مصرف کرد چرا که به طور کلی استفاده از قند‌ها یا همان کربوهیدارت‌ها برای تامین انرژی مورد نیاز برای کارهای روزمره و فعالیت‌های بدنی ضروری است.

نکته‌ای که بیماران دیابتی باید به آن دقت کنند این است که قند خون خود را باید در حد استاندارد نگه‌دارند و به همین منظور در طول روز مجاز به میزان مشخصی از قند هستند.

از طرفی در مورد عسل برای دیابت این نکته را هم باید بدانیم که عسل حتی اگر به صورت کاملا طبیعی و خالص هم باشد بیش از ۹۰ درصد وزن خشکش را قند‌هایی مانند فروکتوز، گلوکز، ساکارز ، لاکتوز و ... تشکیل داده اند و در کل به عنوان یک قند شناخته می‌شود. هر چند مواد درمانی ویژه‌ای نیز دارد.

در نتیجه افراد دیابتی می‌توانند عسل طبیعی مصرف کنند به شرط اینکه آن را جایگزین قند مجاز روزانه خود کنند.

آیا عسلی با عنوان عسل دیابتی داریم؟

متاسفانه طی سال‌های اخیر شاهد آن هستیم که بسیاری از فروشگاه‌ها و حتی زنبورداران برای عسل‌های خود از عناوینی مانند عسل دیابتی استفاده می‌کنند و عنوان می‌کنند که بیماران دیابتی عسل‌های ما را می‌توانند با خیال راحت مصرف کنند.

این در حالی است که همانطور که گفتیم خالص‌ترین نوع عسل هم یک نمونه قند است. به عبارت بهتر شاخص گلایسمیک عسل در حدود ۵۵ و شاخص گلایسمیک قند و شکر برابر 65 است. این بدان معناست که عسل هم درست مانند قند و شکر قند خون را افزایش می‌دهد اما این افزایش به نسبت کمتر است.

پس به طور کلی چیزی با عنوان عسل دیابتی نداریم بلکه عسل طبیعی تنها می‌تواند جایگزین قند مجاز روزانه افراد دیابتی شود و اینطور نیست که بتوانند به هر میزان از آن استفاده کنند.

آیا عسل می‌تواند به بهبود بیماران دیابتی کمک کند؟

چندین تحقیق برای تعیین تاثیر عسل برای بیمارن دیابتی انجام شده که برخی از آن نشان دهنده این است که عسل می‌تواند به بهبود دیابت و کاهش سطح قند خون کمک کند.

البته این نکته را نباید فراموش کنیم که عسل باید جاگزین قند مجاز روزانه شود چرا که مصرف بیش از حد آن خود می‌تواند به افزایش سطح خون و حتی ابتلای افراد به دیابت نقش داشته باشد. در زیر به برخی از این تحقیقات اشاره خواهیم کرد.

• در مطالعه‌ای که در کشور خودمان بر روی ۴۸ بیمار دیابتی نوع۲ به مدت ۸ هفته انجام شد نتایج زیر حاصل شد. این بیماران به صورت رندوم در دو گروه قرار گرفتند. گروه اول به مدت هشت هفته با عسل تغذیه شدند و گروه دوم با عسل تغذیه نشدند. در پایان با اندازه گیری قند خون ناشتا در این دو دسته نشان داده شد که اختلافی بین قند خون گروهی که عسل مصرف کرده بودند و گروهی که عسل مصرف نکردند وجود نداشت. به این معنا که عسل قندخون را تغییر نداده است

• در مطالعه‌ی دیگری که در سال ۲۰۱۸ در کشور رومانی انجام گرفت. نشان داده شد که جایگزینی عسل به جای قند و شکر می‌تواند به کاهش سطح قند خون افراد کمک کند.

• در سال ۲۰۰۴ یک مطالعه نه چندان گسترده بر روی عسل و شکر و تاثیر آن‌ها بر روی سطح قند خون انجام شد. نتایج نشان داد که محلول ۷۵ گرمی از عسل چه در افراد داری دیابت و چه در افرادی که اصلا دیابت ندارند بعد از ۳۰ دقیقه سطح قند خون را بالا می‌برد، اما این میزان نسبت به محلول ۷۵ گرمی شکر کمتر است. اما نکته اینجا بود که بعد از گذشت دو ساعت از آزمایش، قند خون افرادی که عسل مصرف کرده بودند در سطح پایینتری از کسانی که قند مصرف کرده بودند قرار گرفت.

چه عسلی برای بیماران دیابتی مفیدتر است

مهمترین نکته‌ای که هنگام انتخاب عسل باید به آن دقت داشته باشید این است که عسل، کاملا طبیعی و خام باشد. خام بودن به این معنا است که عسل به هیچ عنوان حرارت ندیده باشد و درست به همان صورت که از کندو برداشت می‌شود به دست شما برسد.

از آنجایی که عسل خام بعد از مدتی شکرک می‌زند، به همین دلیل بسیاری از شرکت‌های غذایی اقدام به حرارت دادن آن می‌کنند که این فرایند را به تعویق بیندازند. اما توجه داشته باشید که عسل حرارت دیده عملا تمامی خواص خود را از دست داده و فاقد آنزیم‌های مفید برای بدن است.

همچنین به افراد دیابتی معمولا توصیه می‌شود که عسل‌هایی را مصرف کنند که درصد ساکارز پایینی دارند. اما این نکته همواره صادق نیست و یک استثنا وجود دارد و آن هم عسل کنار است.

به این معنا که عسل کنار اگر چه ساکارز بالایی دارد اما از آنجایی که فروکتوز آن نسبت به سایر عسل‌ها بیشتر است نسبت به سایر عسل‌ها قند خون را کمتر افزایش می‌دهد.

پیشنهاد ما برای افراد دیابتی، استفاده از عسل های طبیعی است که دارای برگه آزمایش هستند و ساکارز پایینی دارند مانند عسل گون، عسل آویشن، عسل چهل گیاه و ... و یا استفاده از عسل کنار صددرصد طبیعی که برگه آزمایش از یک آزمایشگاه معتبر دارد.

نکته‌ای که باید به آن دقت کنید این است که اگر خودتان یا اطرافیانتان دیابت دارید حتما حتما عسل را از یک مجموعه و یا فروشگاه مطمئن خرید کنید. چرا که عسل تقلبی می‌تواند قند خون را به شدت افزایش دهد و مشکلات جدی برای شما ایجاد کند.