در این شهر زنان تعزیه می خوانند

صحبت از بوشهر است که به عنوان تنها منطقه کشور در اجرای زنان تعزیه‌خوان در آیین‌های عاشورایی، پیشگام شده.

بوشهر، طلایه‌دار اجرای تعزیه بانوان در کشور

زنان بوشهری بیش از ۳ دهه است جای خود را در نمایش‌ آیینی تعزیه باز کرده‌اند و عهده‌دار اجرای نقش‌های اصلی شده‌اند؛ اتفاقی که سبب شد تا تعزیه در بوشهر شکل واقعی‌تر و باورپذیرتری به خود بگیرد.

زهرا فخاری که حالا ۴۴ ساله است، هنوز به سن تکلیف نرسیده‌بود که در نقش کودکان اهل بیت(ع) در اجرای تعزیه حضور داشت و از ۱۳ سالگی هم شبیه‌خوانی حضرت سکینه (س) را تجربه کرد. او به همشهری می‌گوید: «پدرم حاج‌حسن فخاری از تعزیه‌خوانان قدیمی بوشهر است و برای اینکه زنان بتوانند در تعزیه نقش‌خوانی کنند از مراجع تقلید کسب تکلیف کرد و مراجع حضور بانوان در تعزیه را بلامانع اعلام کردند. من جزو اولین بانوان بوشهری هستم که در تعزیه خوانش داشتم و نقش‌های متفاوتی را شبیه‌خوانی کردم. یعنی فقط در حاشیه تعزیه یا در نقش لالایی خوان نبودم و اشعار نقش را شبیه‌خوانی کردم.»

پس از زهرا فخاری بانوان بوشهری دیگری هم در این عرصه فعالیت خود را آغاز کردند و هر وقت فردی با تعجب به آنان می‌گفت زنان از چه زمانی تعزیه‌خوان شدند؟ می‌گفتند از زمانی که حضرت زینب(س) در دربار شام سخنرانی کرد. فخاری در تعزیه شهادت امام علی(ع) نقش ام‌کلثوم، در تعزیه حضرت زهرا(س) نقش فضه و در تعزیه حضرت حمزه هم نقش خواهر حمزه را اجرا کرده‌است.

ممنوعیت اجرای بانوان در تعزیه

زهرا فخاری درباره حضور بانوان در تعزیه می‌گوید: «بوشهری‌ها از همان اول از اجرای بانوان استقبال کردند و معتقد بودند حضور بانوان در تعزیه تاثیرگذاری بیشتری دارد. اما در برخی استان‌ها به ما اجازه اجرا ندادند.» او که از ماه‌ رمضان تا امروز برای نقش حضرت رباب در تعزیه دهه محرم امسال در حال تمرین است، ادامه می‌دهد: «موقع اجرا نوع حرکات، گفتارها و پوشش بانوان خیلی مهم است. بانوان تعزیه‌خوان تلاش می‌کنند تا حس و حال واقعی نقش را به مخاطبان منتقل کنند.» او که تحصیلات حوزی هم دارد، تاکید می‌کند که بانوان تعزیه خوان بوشهر فقط به اجرای تعزیه اکتفا نکرده‌اند و سطح علمی خود را ارتقا داده‌اند.

فخاری می‌گوید که برای آغاز دهه محرم و اجرای تعزیه ثانیه‌شماری می‌کند و ادامه می‌دهد: «همواره در اجرای تعزیه نظر لطف ائمه شامل حال من شده‌است. گاهی در هنگام اجرا، اشعار طولانی شبیه‌خوانی را از یاد برده‌ام، اما بلافاصله به لطف ائمه به یاد آورده‌ام.»

ام‌لیلا، مادر حضرت علی‌اکبر(ع)، رباب، مادر حضرت علی‌اصغر(ع)، شهربانو، مادر حضرت سجاد(ع)، حضرت سکینه دختر امام‌حسین(ع)، مادر حضرت قاسم ‌بن‌الحسن(ع) و ام‌وهب از مهم‌ترین نقش‌هایی است که بانوان در تعزیه و مجالس مختلف شبیه‌خوانی بوشهر اجرا می‌کنند.