از مخالفت با جنگ تا فاصلهگیری از ترامپ؛ ونس از حمایت از حمله دوباره به ایران طفره رفت
معاون رئیسجمهور آمریکا که پیشتر جنگ با ایران را عامل شکست انتخاباتی جمهوریخواهان دانسته بود، این بار نیز از همراهی صریح با ترامپ برای تأیید حملات نظامی خودداری کرد و تصمیمگیری درباره تکرار چنین اقدامی را به رئیسجمهور واگذار کرد.
به گزارش ایلنا به نقل از رویترز، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه در پاسخ به پرسشی درباره موافقت با حمله به ایران برای جلوگیری از دستیابی این کشور به سلاح هستهای، از اعلام موضع صریح خودداری کرد.
ونس در نشست خبری کاخ سفید در کنار دونالد ترامپ گفت: «تصمیم حمله به ایران در ماه فوریه را رئیسجمهور گرفت و وظیفه من حمایت از رئیسجمهور ایالات متحده است.»
این اظهارات نشاندهنده دشواری موضع جمهوریخواهان در قبال جنگ با ایران و پیامدهای سیاسی آن در داخل آمریکاست.
ونس پیشتر در ارزیابی نتایج انتخابات میاندورهای کنگره، جنگ با ایران را عامل شکست سنگین جمهوریخواهان دانسته و خواستار خروج آمریکا از این درگیری شده بود.
اظهارات او که در شبکههای اجتماعی منتشر شد، از سوی بسیاری بهعنوان نشانهای از فاصله گرفتن وی از ترامپ تعبیر شد؛ بهویژه آنکه ونس برای انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۸ برنامهریزی میکند.
او یک روز پس از انتخابات نوشته بود: «دلیل شکست ما جنگ است. اگر معتقدید جنگ ارزش این هزینه را داشت و از دست دادن اکثریت سنا برای شش سال آینده بهایی قابل قبول بود، صریحاً همین را بگویید.»
ترامپ در واکنش گفت از ارزیابی ونس ناراحت نیست، اما معتقد است معاونش باید به یک نکته مهم نیز اشاره میکرد: اینکه حمله به ایران ضروری بوده و خود او هم در چنین شرایطی همین تصمیم را میگرفت.
ترامپ افزود: «افرادی که با من کار میکنند حق دارند دیدگاههای خود را بیان کنند، اما من ایرانیها را میشناسم و صادقانه بگویم، آنها دیوانهاند.»
ونس در ادامه نشست خبری، در پاسخ به این پرسش که آیا جنگ با ایران با وجود هزینههای سیاسی سنگین و شکست جمهوریخواهان در انتخابات ارزشش را داشته است، باز هم از تأیید صریح این موضوع خودداری کرد.
او مدعی شد: «جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای دقیقاً همان هدفی است که باید دنبال کنیم. ایران بزرگترین حامی دولتی تروریسم است.»
معاون رئیسجمهور آمریکا در ادامه مدعی شد که ایران در صورت دستیابی به سلاح هستهای از آن بهعنوان اهرم فشار استفاده خواهد کرد یا ممکن است با آن حملهای انجام دهد و شمار زیادی از غیرنظامیان را به قتل برساند.
ونس در عین حال تأکید کرد: «تصمیمگیرنده رئیسجمهور است و او گفته که بار دیگر این کار را انجام خواهد داد. وظیفه من حمایت از رئیسجمهور ایالات متحده است.»
ونس که همواره با جنگ مخالفت کرده، در ماههای گذشته مسئولیت اصلی نمایندگی واشنگتن در مذاکرات صلح را بر عهده داشت و تابستان گذشته نیز برای برقراری آتشبسی موقت میان طرفها میانجیگری کرد؛ آتشبسی که مدت کوتاهی بعد فروپاشید.
او طی هفتههای اخیر نیز با ارسال پیامهای شخصی برای چهرههای تندرو در تهران، تلاش کرده بود زمینه ازسرگیری مذاکرات را فراهم کند. با این حال، ترامپ اندکی پس از انتشار ارزیابی ونس از نتایج انتخابات، مذاکرات را لغو کرد و از معاون خود خواست بر مسائل داخلی آمریکا متمرکز شود.
ترامپ در پیامی در شبکههای اجتماعی، ضمن اعلام این تصمیم نوشت: «ما دیگر به توافق با ایران نیازی نداریم. آن روزها مدتهاست که گذشته است.»
ترامپ روز پنجشنبه پس از سفری چهارروزه به آسیا به واشنگتن بازگشت. این سفر با برگزاری نشستی سهجانبه و کمسابقه با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، به پایان رسید.
دیدار ترامپ با این دو رهبر و استقبال گرم او از آنها با انتقادهایی همراه شد. ترامپ پس از ورود به چین، شی را در آغوش گرفت و از پوتین نیز بهعنوان «دوست خود» یاد کرد.
با این حال، مقامهای کاخ سفید این دیدارها را نشانه بلوغ سیاسی ترامپ دانستند و تأکید کردند که توانایی او در برقراری روابط با دیگر کشورها، حتی رقبای آمریکا، نشاندهنده جایگاه و قدرت جهانی واشنگتن است.
ونس که در واشنگتن مانده بود، از حامیان اصلی سفر ترامپ به آسیا بود. او در کنفرانس خبری با لحنی طنزآمیز، وضعیت خود در غیاب رئیسجمهور را به فیلم کمدی «تنها در خانه» محصول سال ۱۹۹۰ تشبیه کرد.
معاون رئیسجمهور آمریکا روز پنجشنبه نیز در شبکههای اجتماعی نوشت: «وقتی به دیپلماسی فرصتی واقعی داده میشود، نتایج شگفتانگیزی به دست میآید.»