هگست در تل‌آویو، لاوروف و منیر در تهران؛ آیا تحولات منطقه به نقطه سرنوشت‌ساز رسیده است؟
در شرایطی که بن‌بست مذاکرات ایران و آمریکا همچنان ادامه دارد و واشنگتن از احتمال حملات جدید سخن می‌گوید، سفرهای هم‌زمان مقام‌های ارشد آمریکایی، روسی و پاکستانی به فلسطین اشغالی و ایران، معادلات منطقه را وارد مرحله‌ای حساس کرده است؛ مرحله‌ای که نتیجه آن می‌تواند مسیر تنش‌ها را تغییر دهد.
به گزارش ایلنا به نقل از الجزیره، تحولات منطقه در حالی میان تشدید تنش‌های نظامی و تلاش‌های دیپلماتیک در نوسان است که رفت‌وآمدهای سیاسی و نظامی اخیر، پرسش‌هایی درباره مرحله پیش‌رو مطرح کرده است؛ آیا طرف‌های درگیر به دنبال دستیابی به تفاهمی برای مهار رویارویی هستند یا خود را برای دور تازه‌ای از درگیری آماده می‌کنند؟
از سفر اعلام‌نشده پیت هگست، وزیر جنگ آمریکا به اراضی اشغالی گرفته تا سفر عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، و سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه، به تهران؛ این تحرکات در شرایطی انجام می‌شود که تنش‌ها بر سر ایران و تنگه هرمز رو به افزایش است و اهداف و زمان‌بندی آنها ابهاماتی را به وجود آورده است.
هگست در فلسطین اشغالی
سفر اعلام‌نشده هگست با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در شرایطی که روند مذاکرات با ایران به بن‌بست رسیده، پرسش‌هایی را درباره ابعاد هماهنگی واشنگتن و تل‌آویو برانگیخته است.
پایگاه خبری آکسیوس گزارش داد که این دیدار روز دوشنبه در یک پایگاه هوایی نظامی اسرائیل برگزار شد. شبکه ۱۳ تلویزیون اسرائیل نیز اعلام کرد که این نشست با حضور مقام‌های ارشد دو طرف، دو ساعت به طول انجامیده است.
پنتاگون جزئیاتی درباره این سفر منتشر نکرد، اما هگست در پیامی در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد که با نیروهای آمریکایی مستقر در حوزه مسئولیت فرماندهی مرکزی ایالات متحده دیدار کرده است.
این دیدار در شرایطی انجام شد که بحث‌ها درباره احتمال ازسرگیری عملیات نظامی گسترده علیه ایران شدت گرفته است. با این حال، صرف انجام این سفر، به معنای تصمیم قطعی آمریکا یا اسرائیل برای آغاز حمله‌ای جدید نیست؛ هرچند زمان‌بندی آن با بن‌بست تلاش‌ها برای حل اختلافات با تهران هم‌زمان شده است.
نتانیاهو نیز امروز مدعی شد که نشانه‌هایی از تمایل ایران و متحدانش برای به چالش کشیدن اسرائیل پیش از انتخابات وجود دارد. او همچنین با طرح این ادعا که نظام ایران در ضعیف‌ترین وضعیت خود قرار دارد، گفت دستورهایی برای سرنگونی این نظام صادر شده است. نخست‌وزیر اسرائیل افزود که برای همکاری با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در مقابله با آنچه تهدید ایران می‌خواند، فرصت محدودی در اختیار دارد.
نتانیاهو پیش‌تر نیز اعلام کرده بود که هدف اصلی او در دو سال پایانی ریاست‌جمهوری ترامپ، از میان بردن کامل آن چیزی است که خطر ایران می‌نامد و پس از آن، گسترش توافق‌نامه‌های ابراهیم و امضای پیمان‌های صلح جدید در منطقه را دنبال خواهد کرد.
عاصم منیر در تهران
هم‌زمان، عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، امروز برای گفت‌وگو درباره تلاش‌های میانجی‌گرانه اسلام‌آباد میان تهران و واشنگتن به ایران سفر کرده است؛ موضوعی که رسانه‌های ایرانی گزارش داده‌اند.
اهمیت این سفر به نقشی بازمی‌گردد که اسلام‌آباد در جریان جنگ برای باز نگه داشتن کانال‌های ارتباطی میان آمریکا و ایران ایفا کرده است؛ نقشی که روابط پاکستان با هر دو طرف، زمینه آن را فراهم کرده است.
این سفر همچنین پس از تماس تلفنی عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با محمد اسحاق دار، همتای پاکستانی‌اش، انجام می‌شود. عراقچی در این گفت‌وگو تأکید کرده بود که پیشنهاد ایران برای بازگشایی تنگه هرمز در یک بازه هفت‌روزه همچنان روی میز است.
با این حال، این پیشنهاد تاکنون به توافقی منجر نشده است. مقام‌های ایرانی می‌گویند مذاکرات به دلیل پاسخ ندادن واشنگتن به تمام شروط تهران درباره بازگشایی تنگه هرمز، متوقف مانده است.
عاصم منیر پیش‌تر نیز در ۲۴ اوت (۲ شهریور) به تهران سفر کرده بود؛ سفری که آن هم در چارچوب تلاش‌های اسلام‌آباد برای احیای مذاکرات متوقف‌شده انجام شد.
لاوروف نیز در تهران
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، روز دوشنبه در نخستین سفر خود به ایران از زمان آغاز جنگ در اواخر فوریه، وارد تهران شد و پس از گفت‌وگو با عباس عراقچی، در یک نشست خبری مشترک شرکت کرد.
عراقچی با اشاره به اینکه همکاری ایران و روسیه به بالاترین سطح تاریخی خود رسیده است، گفت مذاکرات دو طرف طیف گسترده‌ای از موضوعات، از اروپا تا غرب آسیا، را در بر گرفته و گسترش همکاری‌های اقتصادی و هسته‌ای نیز در دستور کار بوده است.
وزیر امور خارجه ایران راه‌حل دیپلماتیک را مسیر مناسب برای حل بحران‌های منطقه دانست و از کشورهای منطقه خواست تلاش‌ها برای دستیابی به توافقی امنیتی را ادامه دهند؛ توافقی که متکی به حضور نیروهای خارجی نباشد.
لاوروف نیز آمریکا و اسرائیل را به حمله بدون توجیه به ایران متهم کرد و آمادگی مسکو را برای کمک به عبور از بحران اعلام کرد. او در عین حال بر ضرورت تضمین امنیت کشتیرانی در خلیج فارس تأکید کرد.
پیش‌تر، ترامپ از مذاکره آمریکا با روسیه درباره ایران خبر داده و مدعی شده بود که مسکو حمایت محدودی از تهران به عمل می‌آورد تا فشارها بر ایران افزایش نیابد.
رئیس‌جمهور آمریکا در این باره گفت روسیه در مقایسه با آنچه می‌تواند برای کمک به جمهوری اسلامی انجام دهد، کمک بسیار اندکی ارائه می‌کند و افزود که می‌خواهد این وضعیت به همین شکل باقی بماند.
تهدید زیرساخت‌های دیجیتال
در عرصه میدانی، حسین محبی، سخنگوی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، اعلام کرد که تهران احتمال وقوع دوباره جنگ را منتفی نمی‌داند و هشدار داد که در صورت ازسرگیری درگیری‌ها، پاسخ ایران شدیدتر خواهد بود و ممکن است از عنصر غافلگیری استفاده کند.
سخنگوی سپاه امروز همچنین به احتمال هدف قرار گرفتن هفت کابل اصلی زیردریایی عبوری از تنگه هرمز اشاره کرد؛ کابل‌هایی که انتقال داده‌های اینترنتی و ارتباطات تجاری را تأمین می‌کنند.
او از احتمال معرفی «اهداف جدید و تسلیحات تازه» سخن گفت و تهدید کرد که آنچه از توان نظامی آمریکا در منطقه باقی مانده است، از میان خواهد رفت.
تقویت حضور نظامی آمریکا در منطقه
خبرگزاری آسوشیتدپرس در ابتدای ماه جاری گزارش داده بود که ارتش آمریکا قصد دارد حدود ۹ هزار نیروی نظامی را با مجموعه‌ای از کشتی‌های جنگی به خاورمیانه اعزام کند؛ اقدامی که شامل حضور سومین ناو هواپیمابر آمریکا در منطقه نیز می‌شود.
انتشار این گزارش با تکرار هشدارهای رئیس‌جمهور آمریکا درباره احتمال انجام حملات جدید علیه ایران هم‌زمان بود.
تفاهم یا آرایش مجدد نیروها پیش از رویارویی؟
مجموع این تحولات، تصویری از منطقه ترسیم می‌کند که در آن تلاش‌های میانجی‌گرانه با تهدیدهای نظامی و رایزنی‌های سیاسی با تقویت توان نظامی هم‌زمان شده‌اند.
پاکستان همچنان در تلاش است پیام‌های میان واشنگتن و تهران را منتقل کند و روسیه نیز آمادگی خود را برای کمک به مهار بحران اعلام کرده است. در سوی دیگر، آمریکا هماهنگی با اسرائیل را ادامه می‌دهد و حضور نظامی خود را در منطقه تقویت می‌کند؛ در حالی که ایران بر مطالبات خود درباره تنگه هرمز پافشاری کرده و نسبت به پاسخی شدیدتر در صورت ازسرگیری جنگ هشدار می‌دهد.
در چنین شرایطی، هنوز مشخص نیست که تحرکات دیپلماتیک اخیر زمینه‌ساز توافقی برای مهار تنش‌ها خواهد شد یا بخشی از تلاش طرف‌ها برای بازآرایی مواضع و آماده شدن برای مرحله تازه‌ای از رویارویی است.
