فلای‌دبی، بن‌سلمان و «ائتلاف مکه»؛ بازی امنیتی جدید در منطقه
حادثه فلای‌دبی تنها یک پرونده هوانوردی نماند؛ تلاش تل‌آویو برای ایجاد هماهنگی مستقیم با ریاض، مواضع تازه محمد بن‌سلمان درباره فلسطین و تأکید او بر «ائتلاف دفاعی مکه»، این حادثه را به بخشی از رقابت گسترده‌تر بر سر شکل‌دهی به نظم امنیتی جدید منطقه تبدیل کرده است.
به گزارش ایلنا، حادثه اخیر هواپیمای فلای‌دبی در شرایطی به یکی از موضوعات مورد توجه در منطقه تبدیل شده که به نوشته پایگاه خبری «النشره»، همزمانی آن با رقابت‌های انتخاباتی بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، این پرسش را مطرح کرده است که تل‌آویو چگونه می‌تواند از این حادثه برای تقویت جایگاه سیاسی خود بهره بگیرد.
با این حال، این حادثه تنها یک پرونده هوانوردی نیست و نویسنده آن را در چارچوب تحولات امنیتی منطقه، تغییر ائتلاف‌ها و رقابت میان محورهای جدید ارزیابی می‌کند.
یمن؛ فرصتی برای تل‌آویو
تحولات اخیر یمن و پیشروی نیروهای انصارالله، از نگاه نویسنده، یکی از چالش‌های مهم پیش روی عربستان بوده است؛ موضوعی که تل‌آویو تلاش کرده از آن برای معرفی خود به‌عنوان شریک امنیتی ریاض استفاده کند.
این رویکرد بر ایده‌ای استوار است که نتانیاهو طی سال‌های گذشته دنبال کرده: معرفی ایران به‌عنوان تهدید مشترک اسرائیل و کشورهای عربی و ارائه اسرائیل به‌عنوان شریکی برای مقابله با این تهدید. توافق‌های ابراهیم نیز در همین چارچوب به‌عنوان بستری برای همکاری‌های امنیتی و سیاسی معرفی شدند.
نویسنده در عین حال به حملات ایران علیه برخی کشورهای عربی در جریان جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران و افزایش تردیدها درباره اتکای کامل به حمایت امنیتی واشنگتن اشاره می‌کند.
در همین چارچوب، مواضع دونالد ترامپ درباره یمن نیز مورد توجه قرار گرفته است. ترامپ پیش‌تر گفته بود انصارالله خواهان جنگ با آمریکا نیست؛ موضعی که به نوشته نویسنده، می‌تواند نشان‌دهنده این تلقی باشد که بحران یمن بیش از آنکه مستقیما متوجه واشنگتن باشد، مسئله‌ای برای ریاض است؛ در حالی که عربستان تلاش کرده بود ابعاد آن را به امنیت کشتیرانی و گذرگاه‌های بین‌المللی گسترش دهد.
فلای‌دبی؛ ریاض در برابر تل‌آویو
در پی حادثه فلای‌دبی، گزارش‌هایی درباره تلاش تل‌آویو برای ایجاد هماهنگی مستقیم با ریاض منتشر شد؛ از طرح موضوع تحقیقات مشترک گرفته تا پیشنهاد اعزام هواپیمای نظامی برای انتقال مسافران اسرائیلی.
اما عربستان با این درخواست‌ها همراه نشد و بر انتقال مسافران با یک هواپیمای دیگر فلای‌دبی تأکید کرد.
در ادامه، محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان، در سخنرانی خود در هیئت وزیران بار دیگر بر موضع ریاض درباره مسئله فلسطین تأکید کرد و گفت پایبندی عربستان به حقوق ملت فلسطین «موضعی ثابت» است و این کشور تا تحقق حقوق مشروع فلسطینیان، از جمله تشکیل کشور مستقل فلسطین بر اساس مراجع بین‌المللی، به تلاش‌های خود ادامه خواهد داد.
به اعتقاد نویسنده، این موضع در عمل تأکیدی دوباره بر شروط عربستان برای عادی‌سازی روابط با اسرائیل است؛ شروطی که تل‌آویو، به‌ویژه نتانیاهو، با آن موافق نیست.
«ائتلاف مکه»؛ پیام امنیتی ریاض
بن‌سلمان در همان سخنرانی تأکید کرد عربستان در برابر هر تهدید یا تجاوز علیه امنیت خود «پاسخی قاطع» خواهد داد و از توانمندی‌های انسانی و نظامی لازم برای مقابله با تهدیدها برخوردار است.
او همچنین بر همکاری با کشورهای شورای همکاری برای حفظ امنیت خلیج فارس و نقش «ائتلاف دفاعی مکه» میان عربستان، ترکیه و پاکستان در تقویت ثبات منطقه تأکید کرد.
بر این اساس، تأکید ریاض بر این ائتلاف می‌تواند نشانه‌ای از شکل‌گیری معادلات تازه در رقابت بر سر نفوذ منطقه‌ای باشد؛ به‌ویژه آنکه ترکیه در چند پرونده با اسرائیل اختلاف و رقابت دارد و پاکستان نیز روابطی با تل‌آویو ندارد و از تشکیل کشور مستقل فلسطین حمایت می‌کند.
توپ در زمین تل‌آویو
بر اساس این تحلیل، عربستان با تأکید دوباره بر شروط خود درباره مسئله فلسطین، پرونده عادی‌سازی را بار دیگر به زمین اسرائیل بازگردانده است؛ در حالی که تل‌آویو و به‌ویژه نتانیاهو تاکنون نشانه‌ای از پذیرش این شروط ارائه نکرده‌اند.
اکنون نگاه‌ها به تحولات پس از انتخابات اسرائیل دوخته شده است؛ جایی که علاوه بر آینده رویارویی با ایران، رقابت میان محورهای منطقه‌ای نیز می‌تواند وارد مرحله تازه‌ای شود. در این میان، «ائتلاف مکه» یکی از ترتیباتی است که نویسنده آن را در برابر تلاش تل‌آویو برای شکل‌دهی به یک محور امنیتی جدید در منطقه قرار می‌دهد.
