عطوان: چرا نتانیاهو دوباره ایران را تهدید به تغییر نظام کرد؟

به گزارش ایلنا، عبدالباری عطوان، تحلیلگر برجسته جهان عرب در سرمقاله روزنامه فرامنطقه‌ای «رای الیوم» نوشت: بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، روز چهارشنبه پس از مدتی سکوت، بار دیگر درباره پرونده ایران اظهارنظر کرد و این بار به‌طور صریح از تلاش برای تغییر نظام در ایران سخن گفت.

او بدون اشاره به تحول مشخصی که زمینه‌ساز این اظهارات شده باشد، اعلام کرد به تمامی نهادهای نظامی و اطلاعاتی اسرائیل دستور داده است برای سرنگونی نظام ایران تلاش کنند.

اما چه تحول تازه‌ای باعث شده نتانیاهو بار دیگر چنین تهدیدی را مطرح کند؟

او و ارتش اسرائیل پیش از این نیز دو جنگ را با همین هدف علیه ایران به راه انداختند. نتانیاهو گمان می‌کرد با ترور آیت‌الله سید علی خامنه‌ای، رهبر معظم انقلاب و فرماندهان ارشد نظامی و شماری از مقام‌های بلندپایه، نظام ایران فرو خواهد پاشید.

اما این ترورها نه‌تنها به فروپاشی نظام منجر نشد، بلکه نتیجه‌ای معکوس داشت و چهره‌هایی با رویکردی سخت‌گیرانه‌تر و عزم بیشتر برای ادامه و گسترش جنگ روی کار آمدند؛ جنگی که می‌توانست به یک درگیری فرسایشی در سراسر منطقه تبدیل شود.

پس از آن بود که نتانیاهو از تهدیدهای خود عقب نشست و دیگر کمتر از سرنگونی نظام ایران سخن گفت.

نتانیاهو پس از ناکامی در سرنگونی نظام ایران، چه از طریق حملات هوایی و چه با امید بستن به شکل‌گیری اعتراضات داخلی، حتی مستقیما مردم ایران را به حضور در خیابان‌ها فراخواند.

او در پیام‌های صوتی و تصویری خود خطاب به مردم ایران، وعده حمایت و تأمین هرگونه کمک نظامی و مالی را داد.

این حمایت‌ها حتی به انتقال مخفیانه هزاران تلفن ماهواره‌ای متصل به شبکه «استارلینک» انجامید تا گروه‌های مرتبط بتوانند با یکدیگر ارتباط برقرار کرده و اعتراضات و اقدامات براندازانه را سازمان‌دهی کنند. اما - به ادعای نویسنده- دستگاه اطلاعاتی ایران با کمک تجهیزات پیشرفته چینی توانست این تلفن‌ها را شناسایی کند و افرادی را که از آنها استفاده می‌کردند، یکی پس از دیگری هدف قرار دهد.

کشاندن ترامپ و ارتش آمریکا به جنگ با ایران برای سرنگونی نظام، آخرین و مهم‌ترین برگ برنده نتانیاهو و لابی‌های صهیونیستی در آمریکا و اروپا بود.

اما مقاومت ایران، پاسخ موشکی تهران و حمله به پایگاه‌های نظامی آمریکا در منطقه، این برگ برنده را از نتانیاهو گرفت و عملا نقشه او را ناکام گذاشت.

همین مسئله ترامپ و دولت او را در موقعیتی قرار داد که راهی جز عقب‌نشینی نداشت؛ موضوعی که در تغییر مواضع رئیس‌جمهور آمریکا نیز بازتاب پیدا کرد.

عطوان عقب‌نشینی ترامپ از شرط سرنگونی نظام ایران، کنار گذاشتن مطالبه برای برچیده شدن برنامه هسته‌ای ایران و توقف کامل غنی‌سازی و همچنین صرف‌نظر کردن از درخواست تحویل ۴۶۵ کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا را نشانه همین تغییر موضع می‌داند.

به نوشته عطوان، ترامپ در نهایت گزینه نظامی را کنار گذاشت و به فشار اقتصادی علیه ایران روی آورد.

به باور نویسنده، پس از ناکامی آمریکا و شکل‌گیری انسجام داخلی در ایران، ادبیات تهدیدآمیز اسرائیل نیز تغییر کرده است. نتانیاهو که پیش‌تر از نابودی ایران با اتکا به ارتش اسرائیل و بدون نیاز به مداخله آمریکا سخن می‌گفت و بر آغاز فوری حمله تأکید داشت، اکنون بیشتر از آمادگی ارتش خود برای «پاسخ» به حملات احتمالی ایران صحبت می‌کند؛ آن هم در شرایطی که احتمال حمله ایران به اسرائیل افزایش یافته است.

عطوان این تغییر موضع را با لحنی کنایه‌آمیز چنین توصیف می‌کند: «روزگار چگونه تغییر می‌کند.»

او در ادامه به تهدیدهای پیشین ترامپ اشاره می‌کند؛ تهدیدهایی که رئیس‌جمهور آمریکا در آنها وعده داده بود در صورت پاسخ ایران به حملات هوایی آمریکا علیه جزیره لارک و شماری از شهرهای جنوب ایران، این کشور را به‌طور کامل نابود خواهد کرد.

اما به نوشته عطوان، ترامپ پس از پاسخ موشکی ایران به پایگاه‌های آمریکا، خیلی زود از ادامه حملات عقب نشست. ایران در این عملیات پایگاه‌های آمریکا در شش کشور عربی، شامل اردن، کویت، قطر، بحرین، امارات متحده عربی و عراق، از جمله منطقه کردستان، را هدف قرار داد. پایگاه‌های آمریکا در عربستان سعودی از این حملات در امان ماندند، زیرا مقام‌های سعودی اجازه شلیک موشک‌های آمریکایی از خاک این کشور به سمت ایران را ندادند و حریم هوایی عربستان را نیز برای چنین حملاتی بستند.

در پایان، باید جنگ ۱۲روزه را به نتانیاهو و همه کسانی یادآوری کرد که همچنان بر این باورند ایران توانایی حمله به اسرائیل را ندارد.

این جنگ در ژوئن ۲۰۲۵ و با مشارکت آمریکا رخ داد و صدها موشک ایرانی مناطق مختلف تل‌آویو، حیفا، دیمونا و بئرالسبع را هدف قرار دادند.

شدت این حملات و خسارت‌های ناشی از آن به اندازه‌ای بود که نتانیاهو در نهایت از دولت آمریکا خواست برای توقف فوری حملات موشکی و بازگشت به میز مذاکره تلاش کند تا از افزایش خسارت‌ها جلوگیری شود.

نتانیاهو در سرنگونی نظام ایران موفق نخواهد شد و تهدیدهای او در این زمینه را توخالی می‌داند؛  نظام ایران پس از این تحولات قدرتمندتر و منسجم‌تر شده است.

نظام سیاسی ایران تنها نظامی نیست که با چالش مواجه خواهد شد، بلکه دولت نتانیاهو و دولت ترامپ نیز ممکن است در ماه‌های آینده با بحران‌های جدی روبه‌رو شوند.

از نگاه عطوان، نتانیاهو در انتخابات آینده در اواسط اکتبر شکست خواهد خورد و ترامپ نیز در انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در اوایل نوامبر با خطر سقوط سیاسی مواجه خواهد شد. نتانیاهو در نهایت به دلیل پرونده‌های فساد راهی زندان خواهد شد و ترامپ نیز با تضعیف جایگاه نظامی، سیاسی و اخلاقی آمریکا، هزینه سنگینی خواهد پرداخت.

عطوان مقاله خود را با این جمله به پایان می‌رساند: «روزهای آینده نشان خواهد داد.»