بازگشت دیپلماتهای آمریکا به خاورمیانه؛ منابع از پشتپرده تصمیم واشنگتن میگویند
منابع دیپلماتیک ارشد آمریکا گفتند تصمیم واشنگتن برای احیای تدریجی حضور دیپلماتیک خود در خاورمیانه، هم با ضرورت پیگیری پروندههایی مانند ایران مرتبط است و هم با نگرانی از تلاش روسیه و چین برای پر کردن خلأ حضور آمریکا.
به گزارش ایلنا، منابع دیپلماتیک ارشد آمریکا به رسانه اماراتی «ارمنیوز» گفتهاند دولت دونالد ترامپ تصمیم گرفته است بخشی از کارکنان نمایندگیهای دیپلماتیک خود در خاورمیانه را بازگرداند؛ اقدامی که بخشی از آن به نگرانی واشنگتن از پیامدهای کاهش حضورش در منطقه و بهرهبرداری روسیه و چین از این خلأ بازمیگردد.
به گفته این منابع، مسکو و پکن در ماههای گذشته تلاش کردهاند کاهش حضور آمریکا در برخی پایتختهای منطقه را نشانه عقبنشینی واشنگتن و کاهش نفوذ آن در خاورمیانه معرفی کنند. همین مسئله آمریکا را به احیای تدریجی حضور دیپلماتیک خود ترغیب کرده است.
بر اساس یک سند داخلی وزارت خارجه آمریکا، بازگشت برخی کارکنان و کاهش شماری از محدودیتهای اضطراری نمایندگیهای آمریکا در منطقه میتواند از همین هفته آغاز شود. سفارتخانههای آمریکا در سرزمینهای اشغالی، لبنان، عربستان سعودی، قطر، اردن، عمان، عراق و کویت در این طرح قرار دارند و بازگشت نیروها بر اساس شرایط امنیتی و نیاز هر کشور انجام خواهد شد.
یک دیپلمات آمریکایی گفت پرونده ایران در صدر موضوعاتی قرار دارد که نیازمند حضور فعالتر واشنگتن در منطقه است؛ از تحریمها و فشار اقتصادی گرفته تا مذاکرات. تحولات جنوب لبنان، غزه و عراق نیز از دیگر پروندههای مورد توجه آمریکا هستند.
بر اساس این گزارش، واشنگتن قصد دارد طی دو ماه آینده و در صورت مساعد بودن شرایط امنیتی، بخش قابل توجهی از فعالیتهای دیپلماتیک کاهشیافته خود را احیا کند؛ هرچند بازگشت نیروها مرحلهای خواهد بود و قرار نیست همه کارکنان بهطور همزمان به منطقه بازگردند.
بیروت در اولویت
کارکنان سفارت آمریکا در بیروت از نخستین گروههایی هستند که قرار است بازگردند، اما این سفارتخانه در مرحله نخست تمام نیروهای خود را بازنخواهد گرداند و برخی محدودیتهای امنیتی همچنان ادامه خواهد داشت.
ثریا شاهین، پژوهشگر روابط آمریکا و جهان عرب، گفت کاهش نیروهای دیپلماتیک آمریکا در منطقه با جنگ علیه ایران و نگرانی واشنگتن از حملات تلافیجویانه مرتبط بود. به گفته او، بازگشت تدریجی نیروها نشاندهنده تغییر ارزیابی آمریکا از سطح تهدیدهاست.
وی لبنان را بهدلیل ارتباط آن با پرونده ایران، حزبالله و تحولات منطقه، دارای اهمیت راهبردی برای واشنگتن دانست و بازگشت فعالیت سفارت آمریکا در عوکر را بخشی از تلاش این کشور برای بازتنظیم حضور خود در خاورمیانه ارزیابی کرد.
تلاش آمریکا برای بازگرداندن نفوذ
منابع آمریکایی میگویند هدف واشنگتن فقط بازگرداندن کارکنان سفارتخانهها نیست، بلکه احیای کانالهای ارتباط مستقیم با دولتهای منطقه و جلوگیری از تبدیل کاهش حضور آمریکا به فرصتی برای گسترش نفوذ روسیه و چین است.
محمد هویدی، کارشناس مسائل منطقه، نیز معتقد است بازگشت تدریجی دیپلماتهای آمریکایی نشاندهنده تغییر ارزیابی واشنگتن از سطح تهدیدهاست، نه پایان خطرات امنیتی.
وی گفت آمریکا اکنون احتمال حملات مستقیم و گسترده علیه نمایندگیهای خود را کمتر ارزیابی میکند، اما ادامه تدابیر حفاظتی و بازنگرداندن کامل نیروها نشان میدهد واشنگتن همچنان محتاط است.
هویدی افزود این روند در صورت تداوم میتواند با کاهش عملیات نظامی و افزایش تلاشها برای مذاکره و مدیریت تنش همراه شود.
در مجموع، بازگشت تدریجی دیپلماتهای آمریکایی به خاورمیانه را میتوان تلاشی برای احیای حضور مستقیم واشنگتن در منطقه دانست؛ اقدامی که هم با مدیریت پروندههایی مانند ایران، لبنان، غزه و عراق ارتباط دارد و هم تلاشی برای جلوگیری از گسترش نفوذ روسیه و چین در خلأ ایجادشده از کاهش حضور آمریکا است.
