خطونشان رئیس سیا برای مسکو بر سر ایران؛ حمایت نکنید، واکنش هم نشان ندهید
رئیس سیا در سفر محرمانه خود به مسکو خواستار توقف حمایت تسلیحاتی روسیه از ایران شد و همزمان از کرملین خواست در صورت اعمال تحریمهای آمریکا علیه مسکو، از هرگونه واکنش شدید خودداری کند.
به گزارش ایلنا، منابع مطلع به وبگاه «پولیتیکو» گفتند جان راتکلیف، رئیس سیا، روز سهشنبه در سفر کمسابقه خود به پایتخت روسیه، تلاش کرد مسکو را از تشدید درگیری با متحدان آمریکا در ناتو، بهویژه استونی، لتونی و لیتوانی، بازدارد.
این سفر که نخستین سفر شناختهشده رئیس سیا به مسکو در دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ به شمار میرود، در واشنگتن و پایتختهای اروپایی گمانهزنیهای گستردهای به دنبال داشته است.
سفر راتکلیف در شرایطی انجام شد که روسیه و اوکراین طی هفتههای اخیر حملات پهپادی و موشکی خود را تشدید کرده و حملات دوربرد به عمق خاک یکدیگر را افزایش دادهاند. همزمان، تهدیدهای مسکو علیه کشورهای عضو ناتو که از اوکراین حمایت میکنند نیز افزایش یافته و نگرانیها درباره احتمال اقدامات تهاجمی روسیه در قالب «جنگ ترکیبی» یا حتی عملیات نظامی محدود علیه برخی اعضای ناتو، از جمله انگلیس، بیشتر شده است.
یک منبع مطلع درباره دیدار راتکلیف گفت هدف اصلی این نشست، هشدار به روسیه درباره هرگونه اقدام تنشزا علیه کشورهای حوزه بالتیک بوده است. «والاستریت ژورنال» نیز پیشتر گزارش داده بود که رئیس سیا در جریان این سفر درباره حمله به کشورهای عضو ناتو هشدار داده است.
با این حال، دونالد ترامپ در یک مصاحبه رادیویی، گزارشها درباره مأموریت راتکلیف برای منصرف کردن ولادیمیر پوتین از آزمودن عزم ناتو یا حمله به انگلیس را رد کرد. ترامپ این سفر را «تقریبا عادی» توصیف کرد، اما گفت هدف آن کمک به پایان دادن به جنگ اوکراین بوده است.
بر اساس پیمان ناتو، حمله مسلحانه به یکی از اعضای این ائتلاف به منزله حمله به تمامی اعضا تلقی میشود. با این حال، روسیه طی سالهای گذشته به استفاده از اقداماتی مانند خرابکاری و حملات سایبری برای تضعیف متحدان آمریکا در اروپا روی آورده است؛ اقداماتی که در سطح جنگ تمامعیار قرار نمیگیرند و از واکنش نظامی گسترده ناتو جلوگیری میکنند.
در بخش دیگری از این سفر، موضوع حمایت روسیه از ایران نیز مطرح شد. یک مقام انگلیسی گفت راتکلیف به مقامهای روس اعلام کرده واشنگتن خواهان توقف ارسال تسلیحات و فناوریهای دفاعی از روسیه به ایران است.
به گفته این مقام، رئیس سیا همچنین از مسکو خواسته است در صورت آسیب دیدن از تحریمهای آمریکا، از «واکنش بیش از حد» خودداری کند.
این درخواست در حالی مطرح شده که اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، روز دوشنبه تهدید کرد تحریمهای واشنگتن علیه کشورهایی را که روابط اقتصادی خود با ایران را قطع نکنند، بهطور چشمگیری گسترش خواهد داد. راتکلیف نیز این موضوع را در دیدار با مقامهای روس مطرح کرده است.
برخی گزارشها حاکی است روسیه موادی را برای تقویت توان پهپادی ایران در اختیار تهران قرار داده و احتمالا در زمینه شناسایی و تعیین اهداف برای حمله به تأسیسات آمریکا در خاورمیانه نیز به ایران کمک کرده است.
در همین حال، دادههای عمومی رهگیری پروازها نشان میدهد هواپیمای نظامی «سی-۱۷» که راتکلیف را به مسکو منتقل کرده، از لتونی پرواز کرده است.
این سفر در شرایطی انجام شده که روابط ترامپ با جامعه اطلاعاتی آمریکا بر سر روسیه سابقه پرتنشی دارد. ترامپ در دوره نخست ریاستجمهوری خود بارها با نهادهای اطلاعاتی آمریکا اختلاف نظر داشت و در برخی موارد مواضعی نزدیک به روایت کرملین درباره ناتو اتخاذ میکرد یا ارزیابیهای خوشبینانهای درباره پوتین ارائه میداد.
با این حال، رویکرد ترامپ در قبال رئیسجمهور روسیه با ناکامی تلاشهای واشنگتن برای پایان دادن به جنگ اوکراین، تا حدی تغییر کرده و مواضع او نسبت به مسکو منفیتر شده است. راتکلیف نیز عموماً از چهرههای سختگیر در قبال روسیه در دولت ترامپ محسوب میشود.
سفر محرمانه راتکلیف به مسکو تازهترین نمونه از استفاده ترامپ از رئیس سیا برای پیشبرد مذاکرات حساس با رقبای آمریکا است. راتکلیف در ماه مه گذشته نیز بهصورت محرمانه به کوبا سفر کرده بود تا به مقامهای این کشور درباره ضرورت انجام اصلاحات اساسی هشدار دهد و اعلام کند در غیر این صورت، هاوانا با فشارهای گسترده آمریکا روبهرو خواهد شد.
