پشت پرده تغییر ناگهانی هواپیمای ترامپ؛ «تهدید ایران» یا نقص امنیتی؟
افزایش نگرانیهای امنیتی پس از حملات آمریکا به ایران، ترامپ را واداشت تا برای خروج از ترکیه از هواپیمای قدیمی ریاستجمهوری استفاده کند؛ موضوعی که پرسشهای تازهای درباره توان دفاعی هواپیمای اهدایی قطر ایجاد کرده است.
به گزارش ایلنا، دونالد ترامپ پس از پایان نشست سران ناتو در آنکارا، برخلاف سفر رفت، با هواپیمای قدیمی ریاستجمهوری آمریکا موسوم به «ایرفورس وان» ترکیه را ترک کرد و از هواپیمای جدید بوئینگ ۷۴۷-۸ که از سوی قطر به آمریکا اهدا شده بود، استفاده نکرد.
به نوشته روزنامه نیویورکتایمز، این تصمیم بنا به توصیه سرویس مخفی آمریکا و به عنوان یک اقدام احتیاطی اتخاذ شد؛ تصمیمی که پس از ازسرگیری درگیریهای نظامی با ایران و همزمان با حضور ترامپ در اجلاس ناتو گرفته شد. منابع آگاه تاکید کردهاند این اقدام ناشی از وجود تهدید مستقیم نبوده، بلکه بر اساس ارزیابیهای امنیتی انجام شده است.
با این حال، کاخ سفید هرگونه نقص در تجهیزات امنیتی هواپیمای جدید را رد کرد و مدعی شد این هواپیما از «بالاترین پروتکلهای امنیتی» برای حفاظت از رئیسجمهور و همراهانش برخوردار است.
استیون چونگ، مدیر ارتباطات کاخ سفید، نیز اعلام کرد دولت آمریکا برای مقابله با تهدیدهای احتمالی علیه رئیسجمهور، از مجموعهای از اقدامات امنیتی، از جمله عملیات فریب و گمراهسازی، استفاده میکند.
در مقابل، منابع مطلع از روند بهروزرسانی این هواپیما گفتهاند نسخه جدید هنوز به همه قابلیتهای دفاعی ایرفورس وان قدیمی مجهز نشده و به همین دلیل، استفاده از هواپیمای قدیمی هنگام ترک ترکیه اقدامی احتیاطی بر اساس ارزیابی نهادهای امنیتی بوده است.
ترامپ در سفر به ترکیه از هواپیمای جدید استفاده کرده بود، اما پس از آغاز حملات آمریکا به ایران در جریان برگزاری اجلاس ناتو، تصمیم گرفت مسیر بازگشت را با هواپیمای قدیمی طی کند.
با وجود این، رئیسجمهور آمریکا هرگونه ارتباط این تغییر با ملاحظات امنیتی را رد کرد و مدعی شد هواپیمای جدید زودتر به پایگاه هوایی «میلدنهال» در انگلیس اعزام شده بود تا در برابر نیروهای آمریکایی به نمایش گذاشته شود.
تدابیر امنیتی غیرمعمول
خروج ترامپ از آنکارا با تدابیر امنیتی کمسابقهای همراه بود. او پیش از حضور خبرنگاران به سرعت سوار هواپیمای قدیمی شد و از تمامی سرنشینان نیز خواسته شد پیش از پرواز، پرده پنجرهها را پایین بکشند.
ترامپ پس از رسیدن به پایگاه میلدنهال، برای ادامه مسیر به سمت واشنگتن، سوار هواپیمای جدید شد.
او در گفتوگو با خبرنگاران اذعان کرد که احتمالا بسته نگه داشتن پنجرهها به دلیل «تهدید ایران» بوده و افزود هواپیمایی که از آنکارا او را منتقل کرد، برای مواجهه با مخاطرات امنیتی مناسبتر بوده است.
ابهام درباره تکمیل سامانههای دفاعی
این ماجرا بار دیگر پرسشها درباره میزان آمادگی هواپیمای اهدایی قطر را افزایش داده است. برنامه تبدیل این هواپیما به نسخه جدید ایرفورس وان از سال گذشته توسط نیروی هوایی آمریکا آغاز شده، اما گزارشها نشان میدهد هنوز همه سامانههای دفاعی آن تکمیل نشده است.
بر اساس این گزارشها، ایرفورس وان قدیمی به سامانههای پیشرفته مقابله با موشکهای هدایتشونده، تجهیزات جنگ الکترونیک، سامانههای پرتاب فریبدهندههای حرارتی و راداری مجهز است، اما هنوز مشخص نیست این تجهیزات به طور کامل روی هواپیمای جدید نصب شده باشند.
همچنین شماری از اعضای کنگره آمریکا هشدار دادهاند که تسریع در روند آمادهسازی این هواپیما ممکن است باعث حذف یا ناقص ماندن برخی تجهیزات حیاتی، از جمله سامانههای دفاع موشکی و تجهیزات محافظت در برابر پالس الکترومغناطیسی ناشی از انفجار هستهای، شود.
هزینه سنگین تجهیز هواپیما
به گفته مقامهای وزارت دفاع آمریکا و مسئولان صنایع دفاعی، هزینه تبدیل هواپیمای اهدایی قطر به استانداردهای ایرفورس وان ممکن است به حدود یک میلیارد دلار برسد و تکمیل این پروژه تا دو سال زمان ببرد؛ هرچند وزیر نیروی هوایی آمریکا برآورد کرده هزینه نهایی کمتر از ۴۰۰ میلیون دلار خواهد بود.
مقامهای پیشین نیروی هوایی آمریکا نیز تأکید کردهاند تبدیل یک هواپیمای مسافربری به هواپیمای ریاستجمهوری، تنها به ارتقای سامانههای ارتباطی محدود نمیشود، بلکه مستلزم تغییرات گسترده ساختاری و نصب سامانههای پیشرفته دفاعی و حفاظتی است؛ روندی که زمانبر بوده و نیروی هوایی آمریکا تاکنون اعلام نکرده است که آیا تمامی این تغییرات روی هواپیمای اهدایی قطر به پایان رسیده یا خیر.