آیا شبح جنگ روسیه به اروپا رسیده است؟
افزایش تنشها و گزارشها درباره گسترش عملیات غیرمستقیم روسیه در اروپا، این نگرانی را تقویت کرده است که آیا دامنه درگیریهای جنگ اوکراین در حال فراتر رفتن از مرزهای این کشور و سرایت به سایر نقاط اروپا است یا خیر.
به گزارش ایلنا، روزنامه «نیویورک تایمز» در گزارشی به قلم آدام گلدمن نوشت: آن کیت-بتلر، رئیس سازمان اطلاعات سایبری بریتانیا (GCHQ)، در اظهاراتی از پیش آمادهشده هشدار داده است که روسیه فعالیتهای موسوم به «هیبریدی»( ترکیبی) خود علیه بریتانیا و اروپا را گسترش داده و در زمینه خرابکاری، عملیات نفوذ و اقدامات تهاجمی، رفتارهایی جسورانهتر از خود نشان میدهد.
او قرار است سخنرانی خود را در بلچلی پارک، مرکز تاریخی رمزگشایی بریتانیا در جنگ جهانی دوم، ایراد کند؛ مرکزی که امروز نیز نقش مهمی در رصد ارتباطات و مقابله با تهدیدات سایبری دارد.
بر اساس این گزارش، این مقام اطلاعاتی افزایش این فعالیتها را به جنگ اوکراین مرتبط دانسته و گفته است که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، پس از ناکامی در پیشروی نظامی در میدان نبرد، بیش از پیش به استفاده از «جنگ ترکیبی» برای ایجاد اختلال و بیثباتی در اروپا روی آورده است.
این اقدامات شامل حملات سایبری، خرابکاری، عملیات ترور هدفمند و جنگ اطلاعاتی عنوان شده است؛ اقداماتی که به گفته مقامهای غربی با هدف تضعیف انسجام ناتو و ایجاد شکاف میان کشورهای عضو این ائتلاف انجام میشود.
نیویورک تایمز همچنین به نقل از منابع امنیتی اروپایی گزارش داده است که روسیه در برخی حوادث از جمله انفجار در خطوط راهآهن لهستان، اختلال در سامانههای ناوبری هوایی سوئد، نفوذ به زیرساختهای نروژ و تلاش برای کارگذاری مواد منفجره در هواپیماهای باری نقش داشته است. همچنین اعلام شده است که در لیتوانی چندین نفر به اتهام طراحی عملیات خرابکاری و ترور بازداشت شدهاند.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که از نگاه برخی مقامات اروپایی، این اقدامات تاکنون به هدف راهبردی روسیه برای تضعیف انسجام غرب نرسیده، اما در مقابل باعث افزایش هزینههای دفاعی و تقویت همکاریهای امنیتی در اروپا شده است.
همزمان، مقامهای اتحادیه اروپا هشدار دادهاند که ادامه جنگ اوکراین میتواند روسیه را به سمت تشدید بیشتر درگیریها سوق دهد؛ بهویژه در شرایطی که خسارات سنگین نظامی فشار قابل توجهی بر کرملین وارد کرده است.
بر اساس ارزیابیهای اطلاعاتی غرب، احتمال دارد روسیه در صورت تداوم وضعیت کنونی به گزینههایی مانند بسیج گسترده نظامی یا گسترش جغرافیای درگیری روی آورد؛ موضوعی که نگرانیها درباره سرایت احتمالی جنگ به مناطق دیگر اروپا، از جمله کشورهای حوزه بالتیک را افزایش داده است.
در همین راستا، برخی گزارشها از افزایش تهدیدهای روسیه علیه کشورهای بالتیک و شمال اروپا حکایت دارد. همچنین مواردی از هشدارهای امنیتی در لیتوانی پس از نزدیک شدن پهپادهایی از سمت بلاروس گزارش شده است.
وزیر دفاع سوئد نیز با اشاره به وخامت وضعیت امنیتی اروپا گفته است روسیه در سالهای اخیر تمایل بیشتری به پذیرش ریسکهای عملیاتی پیدا کرده و اروپا باید توان بازدارندگی خود را تقویت کند.
در بخش سیاسی گزارش نیز آمده است که برخی تحلیلگران، احتمال تشدید تنشها را به تحولات سیاسی در اروپا و آمریکا، از جمله بحث کاهش حضور نظامی آمریکا در اروپا و اختلافات داخلی در برخی کشورها مرتبط میدانند.
در مجموع، طبق گزارشهای نیویورک تایمز و والاستریت ژورنال، تحلیلهای غربی بر این نکته تأکید دارند که اروپا وارد مرحلهای پیچیدهتر از وضعیت امنیتی شده است؛ مرحلهای که در آن جنگ سنتی، تهدیدات سایبری و عملیات غیرمستقیم بهطور همزمان در هم تنیده شده و چشمانداز امنیتی این قاره را با ابهام و بیثباتی بیشتری مواجه کرده است.
