چرا آمریکا با وجود جهش تولید نفت شیل به نفت ونزوئلا وابسته است؟
وابستگی پالایشگاههای آمریکا به نفت سنگین، ونزوئلا را به یکی از بازیگران کلیدی در معادلات انرژی این کشور تبدیل کرده؛ موضوعی که فراتر از اقتصاد، ابعاد سیاسی و ژئوپلیتیکی نیز دارد.
به گزارش ایلنا به نقل از الاخبار، با وجود آنکه ایالات متحده آمریکا طی سالهای اخیر به یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نفت در جهان تبدیل شده است، اما همچنان بخش مهمی از نیاز انرژی خود را از طریق واردات تأمین میکند. بر اساس آمارهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، تولید روزانه نفت این کشور حدود ۱۳.۸ میلیون بشکه برآورد میشود، این در حالی است که میزان مصرف روزانه آن نزدیک به ۲۰ میلیون بشکه است که معادل حدود ۱۹ درصد مصرف جهانی نفت محسوب میشود. از نظر تئوریک، این سطح از تولید باید آمریکا را از واردات گسترده نفت بینیاز کند، بهویژه آنکه تولید این کشور از عربستان سعودی نیز پیشی گرفته است.
با این حال، ایالات متحده از سال ۲۰۲۳ پس از چین در جایگاه دوم بزرگترین واردکنندگان نفت جهان قرار دارد و روزانه حدود ۸.۵ میلیون بشکه نفت وارد میکند. دلیل اصلی این وضعیت به ترکیب نفت تولیدی در آمریکا بازمیگردد. بخش عمده نفت تولیدی این کشور از نوع نفت سبک یا شیل است که بهواسطه فناوریهای نوین حفاری، بهویژه پس از سال ۲۰۰۹، با رشد چشمگیری همراه بوده و آمریکا را پس از سال ۲۰۱۹ به بزرگترین تولیدکننده نفت جهان تبدیل کرده است.
اما نفت سبک بهطور کامل قادر به جایگزینی نفت سنگین نیست. نفت سنگین از نظر شیمیایی دارای ترکیبات پیچیدهتر و متراکمتری است که امکان تبدیل آنها در پالایشگاهها به فرآوردههای متنوع و مواد اولیه صنایع پتروشیمی را فراهم میکند. در مقابل، نفت شیل عمدتا شامل ترکیبات سبک مانند بنزین، گازوئیل، سوخت هواپیما و گاز طبیعی است و همچنین حاوی برخی ترکیبات آلی است که فرآوری آنها در پالایشگاههای سنتی با دشواری بیشتری همراه است.
از سوی دیگر، بخش قابل توجهی از پالایشگاههای آمریکا بر پایه فرآوری نفت سنگین طراحی شدهاند. حدود ۷۰ درصد از این پالایشگاهها تنها در صورت دسترسی به نفت سنگین میتوانند بهصورت اقتصادی و با ظرفیت کامل فعالیت کنند. این پالایشگاهها عمدتا در ایالتهای ساحلی جنوبی آمریکا از جمله تگزاس، لوئیزیانا و کالیفرنیا مستقر هستند و پیش از رونق تولید نفت شیل، بهطور سنتی با نفت سنگین کار میکردند.
در این چارچوب، نفت سنگین ونزوئلا بهعنوان یکی از گزینههای مهم برای تأمین نیاز پالایشگاههای آمریکا مطرح است. نزدیکی جغرافیایی ونزوئلا به سواحل جنوبی آمریکا و هزینه کمتر استخراج و حملونقل نفت این کشور در مقایسه با نفت سنگین کانادا، موجب شده است که واشنگتن همواره به حفظ دسترسی به این منبع توجه داشته باشد. شرکتهای بزرگ نفتی آمریکایی نیز سابقهای طولانی در فعالیت در صنعت نفت ونزوئلا دارند، هرچند این حضور پس از بازنگری قراردادهای نفتی این کشور در دهه گذشته کاهش یافته است.
روزنامه الاخبار در پایان گزارش خود تأکید میکند که تداوم فعالیت اقتصاد آمریکا، بهویژه در بخش حملونقل و تولید سوخت، مستلزم تامین پایدار نفت سنگین است. از این منظر، ونزوئلا با در اختیار داشتن بزرگترین ذخایر نفتی جهان، همچنان جایگاهی راهبردی در معادلات انرژی ایالات متحده دارد؛ جایگاهی که میتواند در آینده بر موازنههای سیاسی و اقتصادی بینالمللی نیز تأثیرگذار باشد.
