نفت، فناوری و سیاست؛ چین پشت مادورو، علیه آمریکا ایستاد
نفتکشهای چینی همچنان راهی سواحل ونزوئلا هستند و حضور فناوریهای چین، کاراکاس را به حایل قدرتمندی در برابر فشارهای اقتصادی و نظامی آمریکا تبدیل کرده است. این حرکت بخشی از استراتژی پکن برای بهرهبرداری از تردیدهای واشنگتن در اقدام نظامی مستقیم علیه مادورو است.
به گزارش ایلنا به نقل از رویترز، در حالیکه ایالات متحده همچنان سیاست «محاصره کارائیب» علیه ونزوئلا را دنبال میکند، چین با اعزام نفتکشهای خود به سواحل این کشور، از فشارهای اقتصادی و نظامی واشنگتن عبور کرده و حمایت عملی خود از دولت نیکلاس مادورو را ادامه میدهد.
کارشناسان بینالمللی معتقدند این حرکت دریایی بخشی از استراتژی گسترده پکن است که «ابهام و تردید آمریکایی» در اتخاذ گزینه نظامی مستقیم علیه کاراکاس را به نفع خود به کار میگیرد. در این میان، چین پیش از هر چیز بازپرداخت بدهیهای هنگفت خود به ونزوئلا- که حدود ۲۰ میلیارد دلار برآورد میشود- را در نظر دارد.
بر اساس گزارش «لویدز لیست»، نفتکشهای چینی همچنان مسیر خود به سمت سواحل ونزوئلا را ادامه میدهند؛ از جمله نفتکش «Thousand Sunny» که قرار است نیمه ژانویه ۲۰۲۶ به کاراکاس برسد و «Xing Yi» که در نزدیکی گویان فرانسه منتظر است. این حضور دریایی، ادامه حمایت دیپلماتیک چین از ونزوئلا در برابر فشارهای نظامی آمریکا در کارائیب محسوب میشود.
سون لی، نماینده چین در سازمان ملل، پیشتر اعلام کرده بود که اقدامات آمریکا باعث تشدید تنشها در منطقه میشود و پکن بر لزوم توقف اقدامات تحریکآمیز و کاهش تنشها تأکید دارد. او افزود: «چین با هرگونه تهدید و ارعاب مخالف است و از حق همه کشورها در دفاع از حاکمیت و کرامت ملیشان حمایت میکند.»
کارشناسان چینی معتقدند واشنگتن هنوز تصمیم قطعی برای اقدام نظامی مستقیم علیه مادورو نگرفته و بیشتر به سیاست محاصره و فشار اقتصادی برای سرنگونی دولت وی متکی است. در چنین شرایطی، هرگونه تردید و «ابهام نظامی» آمریکا فرصتی برای حضور و نفوذ چین در ونزوئلا ایجاد میکند. این وضعیت به مادورو امکان میدهد با نمایش «مقاومت و پایداری» در برابر محاصره، جایگاه سیاسی خود را تقویت کند و الگویی برای دیگر کشورهای آمریکای لاتین ارائه دهد که واشنگتن آنها را مخالف میداند.
اهمیت ونزوئلا برای چین تنها محدود به نفت نیست. واردات نفت این کشور به چین حدود ۴۰۰ هزار بشکه در روز است و این نفت با کیفیت مناسب و قیمت پایین، نقش مهمی در تأمین انرژی داخلی پکن دارد. چین با استفاده از مکانیزم «نفت در برابر بدهی» بخشی از بدهی ۲۰ میلیارد دلاری خود به کاراکاس را از طریق نفت بازپرداخت میکند.
علاوه بر بعد نفتی، حضور چین در بخش فناوری ونزوئلا نیز چشمگیر است. شرکتهایی مانند ZTE و Huawei در توسعه زیرساختهای دیجیتال، شبکههای نسل چهار و پنج و سیستم «کارت ملی» ونزوئلا مشارکت دارند؛ سیستمی که امکان کنترل اجتماعی و توزیع کمکهای دولتی را برای مادورو فراهم میکند و بر ثبات نسبی داخلی تأثیرگذار است.
ونزوئلا نیز تقریبا بهطور کامل به چین تکیه دارد؛ از تجهیزات نظامی و لجستیکی گرفته تا واردات کالا و قطعات یدکی. حدود ۴۰ درصد صادرات نفت این کشور به چین اختصاص دارد که نشاندهنده عمق همکاری اقتصادی و استراتژیک دو طرف است.
در مجموع، هماهنگی کاراکاس و پکن نقش یک «حائل» در برابر فشارهای خارجی را ایفا میکند. واشنگتن که از این محاسبات آگاه است، تاکنون از هرگونه اقدام نظامی مستقیم خودداری کرده تا منافع استراتژیک چین در ونزوئلا را به خطر نیندازد. با این حال، حتی در صورت تصمیم آمریکا برای سرنگونی مادورو، نخست باید بدهی چین در کاراکاس تسویه شود.