کامران آزادی بنیان‌گذار و مالک اکسیراز: هدف اکسیراز گسترش شمش به‌عنوان کالای سرمایه‌گذاری است
کامران آزادی بنیان‌گذار و مالک اکسیراز: هدف اکسیراز گسترش شمش به‌عنوان کالای سرمایه‌گذاری است
اکسیراز خود را یک پلتفرم خریدوفروش آنلاین طلا نمی‌داند. کامران آزادی، بنیان‌گذار و مالک اکسیراز، می‌گوید محور مدل این مجموعه تولید و تحویل شمش فیزیکی است؛ کالایی که مشتری پس از خرید مالک آن می‌شود، شماره سریال یکتا دارد و می‌تواند آن را از شعبه یا نمایندگی تحویل بگیرد یا با ارسال بیمه‌شده دریافت کند. رضا قربانی، بنیان‌گذار راه پرداخت، در شعبه مرکزی اکسیراز در محدوده چهارراه استانبول با آزادی درباره سابقه این کسب‌وکار، مدل فروش و بازخرید، قیمت‌گذاری، شبکه نمایندگی‌ها، کنترل اصالت و برنامه توسعه آن گفت‌وگو کرده است.
اکسیراز در ظاهر برندی جوان در بازار طلاست، اما کامران آزادی می‌گوید پشت این برند، سابقه‌ای حدود ۶۰ ساله در بازار طلا قرار دارد؛ سابقه‌ای که از فعالیت پدر او آغاز شده و اکنون نسل جدید خانواده تلاش کرده آن را با مدل متفاوتی از تولید، فروش و بازخرید شمش ادامه دهد.
آزادی که خود را بزرگ‌شده کانادا معرفی می‌کند، بخشی از ایده‌های اجراشده در اکسیراز را حاصل تجربه حضورش در خارج از ایران می‌داند. او می‌گوید این مجموعه با دو مفهوم «اصالت» و «امنیت» شکل گرفته و هدفش ایجاد کالایی برای سرمایه‌گذاری بوده که به تعبیر او به استانداردهای رایج جهانی نزدیک‌تر باشد.
اکسیراز چه مسئله‌ای را در بازار طلا هدف گرفته است؟
آزادی نقطه شروع اکسیراز را به تغییر رفتار سرمایه‌گذاران در بازار طلا مرتبط می‌داند. به گفته او، طی سال‌های گذشته بخشی از تقاضای سرمایه‌گذاری به سمت طلای آب‌شده حرکت کرده؛ در حالی که از نگاه او، طلای آب‌شده اساساً محصولی برای معاملات میان فعالان صنف و مصارف تولیدی است و نه لزوماً کالایی مناسب مصرف‌کننده نهایی.
او معتقد است مصرف‌کننده عادی ابزار و دانش یک فعال حرفه‌ای بازار برای عیارسنجی و راستی‌آزمایی طلای آب‌شده را ندارد و همین مسئله می‌تواند هنگام خرید یا فروش مجدد برای او ریسک ایجاد کند.
آزادی توضیح می‌دهد که اکسیراز با همین نگاه به سمت تولید شمش استاندارد رفته است. براساس توضیحات او، این مجموعه در حال حاضر تنها روی طلا فعالیت می‌کند و شمش‌های خود را با عیار ۹۹۵ تولید می‌کند.
ما پلتفرم طلای آنلاین نیستیم
یکی از تأکیدهای اصلی آزادی در این گفت‌وگو، تفکیک اکسیراز از پلتفرم‌های آنلاین خریدوفروش طلاست. او می‌گوید: «اکسیراز تولیدکننده شمش طلاست.» از نگاه او تفاوت اصلی این مدل در این است که نتیجه خرید، یک دارایی فیزیکی مشخص است.
مشتری می‌تواند شمش را آنلاین خریداری کند و برای دریافت آن به شعبه یا نمایندگی مراجعه کند یا آن را با ارسال بیمه‌شده دریافت کند. به تعبیر آزادی، در اکسیراز «سرمایه دست خود مشتری است» و خرید به یک موجودی دیجیتال در پلتفرم محدود نمی‌شود. همین موضوع بر سایر اجزای مدل کسب‌وکار اکسیراز نیز اثر گذاشته است؛ از شماره سریال یکتای هر شمش و صدور فاکتور تا نحوه ارسال، استعلام و بازخرید.
از سابقه ۶۰ ساله خانواده آزادی تا شبکه‌ای نزدیک به ۱۰۰ نقطه
طبق توضیحات آزادی، اکسیراز حدود سه سال است فعالیت می‌کند، اما سابقه خانواده او در صنعت طلا به حدود ۶۰ سال قبل برمی‌گردد. او می‌گوید تجربه بازار سنتی و شناخت رفتار مشتری از این سابقه وارد اکسیراز شده و در کنار آن، نسل جدید تلاش کرده فناوری و سازوکارهای تازه‌ای به این مدل اضافه کند.
اکسیراز در حال حاضر، با احتساب شعبی که در دست راه‌اندازی هستند، نزدیک به ۱۰ شعبه و حدود۹۰ نمایندگی دارد. آزادی می‌گوید بخش مهمی از این نمایندگان از میان فعالانی انتخاب شده‌اند که خانواده او طی سال‌ها با آنها همکاری داشته است.
این شبکه تنها به تهران محدود نیست و به گفته او در شهرهایی مانند مشهد، اصفهان، تبریز، اهواز، قم و کرج نیز حضور دارد.
از سریال یکتا تا استعلام مفقودی و سرقت
سریال در مدل اکسیراز فقط نقش یک شماره روی محصول را ندارد. آزادی توضیح می‌دهد که برای شمش‌ها امکان استعلام نیز در سایت در نظر گرفته شده است.
به گفته او، اگر شمشی مفقود یا سرقتی اعلام شده باشد، این وضعیت می‌تواند در زمان معامله مجدد مورد بررسی قرار گیرد. این سازوکار به‌ویژه برای زمانی طراحی شده که شمش نه میان اکسیراز و مصرف‌کننده، بلکه بین افراد یا فعالان بازار دوباره معامله می‌شود.
اکسیراز نمی‌خواهد طلای مشتری را نزد خود نگه دارد
مدل اکسیراز بر تحویل فیزیکی شمش تأکید دارد و آزادی می‌گوید مجموعه ترجیح نمی‌دهد طلای خریداری‌شده برای مدت طولانی به‌عنوان امانت نزد شرکت باقی بماند.
به گفته او، اگر مشتری برای دریافت کالای خود اقدام نکند، اکسیراز موضوع را پیگیری می‌کند. آزادی توضیح می‌دهد در شرایطی که طی سه روز مسئله تحویل حل نشود، شمش براساس نرخ روز فروخته و وجه به حساب مشتری بازگردانده می‌شود. برای ارسال پستی نیز، به گفته او، زمان معمول تحویل حداکثر حدود سه روز کاری است؛ هرچند امکان بروز تأخیرهای لجستیکی وجود دارد.
فاکتور رسمی و امکان دریافت دوباره آن
آزادی یکی دیگر از نقاط تمایز مدنظر اکسیراز را صدور فاکتور رسمی می‌داند. او می‌گوید در فاکتور اکسیراز اطلاعات شرکت، مشخصات محصول، وزن، عیار، شماره سریال یکتا، ارزش طلای خام، کارمزد و اطلاعات مرتبط با ارزش افزوده درج می‌شود.
همچنین یک گواهی یا Certificate مرتبط با شماره سریال محصول وجود دارد و اطلاعات خرید در سامانه ثبت می‌شود. به گفته آزادی، اگر مشتری فاکتور کاغذی خود را گم کند، می‌تواند دوباره از طریق سامانه به آن دسترسی پیدا کند و نسخه جدیدی دریافت کند.
کار ما با فروش تمام نمی‌شود
شاید مهم‌ترین بخش مدل کسب‌وکار اکسیراز از نگاه بنیان‌گذار آن، موضوع بازخرید باشد. به گفته آزادی اکسیراز متعهد است شمشی را که فروخته در دوره‌های مختلف و از طریق شبکه خود بازخرید کند. او این سیاست را با این جمله توضیح می‌دهد: «کار ما با فروش تمام نمی‌شود؛ شاید کار ما با فروش تازه آغاز می‌شود.» طبق توضیح او، مشتری می‌تواند برای فروش مجدد شمش به شبکه اکسیراز مراجعه کند و قیمت بازخرید نیز متناسب با نرخ لحظه‌ای طلا تعیین می‌شود.
روایت آزادی از بازخرید طلا در دوره جنگ
قربانی در ادامه گفت‌وگو، عملکرد اکسیراز را در شرایط بحرانی به چالش می‌کشد و از تجربه دوره جنگ می‌پرسد؛ دوره‌ای که به گفته آزادی نقدشوندگی در بازار طلا با فشار مواجه شده بود.
آزادی می‌گوید در آن مقطع برخی خریداران بازار به‌دلیل کمبود نقدینگی، طلا را با قیمت‌هایی تا ۲۰ تا ۲۵درصد پایین‌تر خریداری می‌کردند. این عدد روایت و مشاهده خود او از شرایط آن دوره است. او مدعی است اکسیراز در همان بازه فعالیت خود را ادامه داده و شمش مشتریانی را که قصد نقدکردن دارایی‌شان داشته‌اند بازخرید کرده است.
گسترش دسترسی به شمش؛ اولویت آینده اکسیراز
در پایان گفت‌وگو، قربانی از آزادی می‌پرسد سه سال آینده اکسیراز را چگونه می‌بیند. پاسخ او بیش از آنکه به توسعه یک سرویس دیجیتال یا محصول تازه مربوط باشد، بر گسترش دسترسی به شمش فیزیکی به‌عنوان کالای سرمایه‌گذاری متمرکز است.
آزادی می‌گوید هدف او این است که این شکل از سرمایه‌گذاری در طلا گسترده‌تر شود و جمله‌ای را که به گفته خودش در مجموعه تکرار می‌کنند این‌طور بیان می‌کند: «به امید روزی که هر ایرانی یک شمش اکسیراز داشته باشد.»
مدلی که آزادی توصیف می‌کند بر چند حلقه به‌هم‌پیوسته استوار است: تولید شمش، فروش فیزیکی، شماره سریال و فاکتور، شبکه توزیع، تحویل و در نهایت بازخرید. اینکه این مدل در مقیاس بزرگ تا چه اندازه می‌تواند همان استاندارد قیمت، نقدشوندگی و کیفیت را در سراسر شبکه حفظ کند، احتمالاً یکی از مهم‌ترین موضوعاتی است که باید در ادامه مسیر اکسیراز دنبال کرد.
