سرویس BNPL چیست؟

سرویس BNPL یا Buy Now, Pay Later به عنوان یک روش پرداخت مدرن و جذاب شناخته می‌شود که به مشتری اجازه می‌دهد کالا یا خدمات موردنیاز خود را در همان لحظه دریافت و پرداخت هزینه را به زمان دیگری موکول کند. در این مدل، اعتبار پیش از خرید به کاربر اختصاص پیدا می‌کند و مبلغ خرید بر اساس شرایط سرویس‌دهنده، در یک موعد مشخص یا چند قسط پرداخت می‌شود. BNPL در مقایسه با بسیاری از روش‌های اعتباری سنتی، فرایندی دیجیتال، سریع و متناسب با خریدهای روزمره دارد. در ایران نیز این شیوه پرداخت با ارائه اعتبارهای کوتاه‌مدت و بدون سود مورد توجه قرار گرفته است. برای آشنایی دقیق‌تر با سازوکار، مزایا و تفاوت‌های این روش، ادامه مطلب را بررسی کنید.

نحوه کارکرد سرویس BNPL

عملکرد BNPL از زمان انتخاب گزینه پرداخت اعتباری آغاز می‌شود؛ اما پیش از آن معمولا اعتبار کاربر توسط ارائه‌دهنده سرویس تعیین شده است. در مرحله نخست، اطلاعات هویتی و سابقه اعتباری فرد بررسی می‌شود تا سقف اعتبار قابل استفاده مشخص شود. پس از تایید، کاربر می‌تواند از فروشگاه‌های طرف قرارداد خرید کند و هنگام پرداخت، گزینه BNPL را انتخاب کند. ارائه‌دهنده سرویس مبلغ معامله را مطابق قرارداد با پذیرنده تسویه می‌کند و مشتری بدهی خود را در سررسید تعیین شده می‌پردازد. در مدل‌های چندقسطی، مبلغ خرید به چند بخش تقسیم می‌شود. برای نمونه، در طرح 4 قسطی وام اسنپ پی، اعتبار خرید به 4 قسط تقسیم می‌شود و پرداخت‌ها طبق برنامه مشخص انجام می‌گیرند. بنابراین، BNPL عملا فاصله میان زمان خرید و زمان پرداخت را مدیریت می‌کند.

مزایای استفاده از سرویس‌های BNPL

مهم‌ترین مزیت BNPL را می‌توان تبدیل یک هزینه فوری به تعهدی قابل برنامه‌ریزی دانست. دیگر مزایایی که استفاده از این سرویس در اختیار مشتریان قرار می‌دهد را در این بخش مورد بررسی کامل قرار می‌دهیم.

خرید فوری کالای موردنیاز

گاهی زمان خرید، اهمیت بیشتری از زمان پرداخت پیدا می‌کند؛ برای مثال ممکن است تلفن همراه، لوازم ضروری منزل یا یک خدمت مشخص در همان روز موردنیاز باشد، اما خریدار نقدینگی کافی نداشته باشد. BNPL برای چنین موقعیتی طراحی شده است؛ به این صورت که کاربر می‌تواند از اعتبار تخصیص‌یافته خود استفاده کند، کالا را در زمان موردنیاز تهیه کند و هزینه آن را مطابق برنامه بازپرداخت بپردازد. این ویژگی به‌ویژه در خریدهای ضروری یا هزینه‌هایی که امکان به تعویق انداختن آن‌ها وجود ندارد، کاربردی است. البته استفاده از اعتبار نباید با افزایش بی‌‌قاعده مخارج اشتباه گرفته شود؛ مبلغ خرید همچنان یک تعهد مالی است و باید پیش از انجام معامله، توان پرداخت اقساط آن بررسی شود.

سود بسیار کم

یکی از تفاوت‌های قابل توجه برخی طرح‌های BNPL با تسهیلات اعتباری متداول، ساختار هزینه آن‌ها است. در بسیاری از طرح‌های خرید اعتباری، به‌خصوص طرح‌های 4 قسطی، مشتری مبلغ خرید را بدون اضافه شدن سود به اصل بدهی پرداخت می‌کند. در چنین شرایطی، اگر قیمت کالا هنگام خرید و مجموع مبالغ بازپرداخت یکسان باشد، کاربر عملا هزینه‌ای بابت بهره پرداخت نمی‌کند. این مدل درآمدی سرویس‌دهنده می‌تواند از محل توافق با فروشندگان و پذیرندگان تامین شود و الزاما به دریافت سود از مشتری وابسته نیست. با این حال، عبارت بدون سود نباید به معنای رایگان بودن تمام خدمات تلقی شود؛ شرایط هر طرح، فروشگاه و نوع اعتبار می‌تواند متفاوت باشد.

بدون نیاز به طی کردن مراحل پیچیده

فرایند دریافت اعتبار در BNPL طوری طراحی شده که برای خریدهای روزمره ساده و سریع باشد؛ به همین دلیل، بیشتر مراحل آن به صورت آنلاین و دیجیتال انجام می‌شود. کاربر معمولا اطلاعات موردنیاز را در بستر سرویس ثبت می‌کند، فرایند اعتبارسنجی انجام می‌شود و در صورت تایید، سقف اعتبار قابل استفاده در اختیار او قرار می‌گیرد. این ساختار در مقایسه با برخی روش‌های سنتی دریافت تسهیلات که ممکن است شامل مراجعه حضوری، تکمیل فرم‌های متعدد و ارائه مدارک گوناگون باشند، ساده‌تر است. البته دیجیتال بودن فرایند به معنای حذف اعتبارسنجی نیست؛ ارائه‌دهنده همچنان باید توان بازپرداخت و سوابق مالی متقاضی را بررسی کند. تفاوت اصلی این است که بسیاری از مراحل به‌صورت غیرحضوری و آنلاین انجام می‌شوند و کاربر سریع‌تر به نتیجه می‌رسد.

عدم نیاز به ارائه ضامن

در روش‌های سنتی دریافت تسهیلات، ارائه ضمانت‌هایی مانند ضامن رسمی، چک یا سفته در بسیاری از موارد، بخشی از فرایند دریافت اعتبار است. BNPL با تکیه بیشتر بر اعتبارسنجی دیجیتال، در بسیاری از طرح‌های خرد چنین الزامی را برای مشتری ایجاد نمی‌کند. به این ترتیب، تصمیم ارائه اعتبار می‌تواند بر مبنای اطلاعات هویتی، سوابق پرداخت و ارزیابی اعتباری کاربر انجام شود و نیازی به معرفی شخص دیگری برای تضمین بازپرداخت وجود نداشته باشد. این موضوع زمان دریافت اعتبار را کاهش خواهد داد.

بازپرداخت آسان و معمولا کوتاه

ساختار بازپرداخت BNPL معمولا برای هزینه‌هایی طراحی شده است که قرار نیست سال‌ها در سبد بدهی کاربر باقی بمانند. در ساده‌ترین مدل، مبلغ خرید در موعد مشخص، مثلا پایان ماه، تسویه می‌شود؛ مدل‌های دیگر نیز هزینه را به چند قسط تقسیم می‌کنند تا مدیریت هزینه‌ها ساده‌تر شود. برای مثال اسنپ‌پی در طرح 4 قسطی خود امکان تقسیم اعتبار خرید به 4 بخش را فراهم کرده و طبق اطلاعات ارائه شده، این اعتبار بدون سود است؛ در نتیجه، کاربر می‌تواند مبلغ خرید را در 4 مرحله پرداخت کند.

تفاوت سرویس BNPL با روش‌های سنتی خرید اقساطی

BNPL و خرید اقساطی سنتی هر دو امکان پرداخت مرحله‌ای را فراهم می‌کنند؛ اما ساختار مالی و فرایند دریافت آن‌ها یکسان نیست. در BNPL، اعتبار معمولا برای استفاده در زمان خرید اختصاص می‌یابد و فرایند دریافت آن تا حد زیادی آنلاین و سریع است. در مقابل، خرید اقساطی سنتی ممکن است به مدارکی مانند چک، سفته، ضامن یا وثیقه نیاز داشته باشد و بررسی پرونده زمان بیشتری ببرد. تفاوت دیگر به مدت بازپرداخت مربوط می‌شود؛ BNPL عموماً برای دوره‌های کوتاه‌مدت طراحی شده، در حالی که تسهیلات سنتی می‌توانند چندین ماه یا حتی چند سال ادامه داشته باشند. از نظر هزینه نیز برخی طرح‌های BNPL بدون سود ارائه می‌شوند؛ اما تسهیلات سنتی معمولا ساختار سود و کارمزد بیشتری دارند.

اسنپ‌پی؛ بهترین سرویس BNPL در ایران

در پاسخ به این که اسنپ پی چیست، باید گفت که این پلتفرم یکی از شناخته‌شده‌ترین سرویس‌های خرید اعتباری در ایران است و به دلیل اتصال به اکوسیستم گسترده اسنپ و برخورداری از شبکه متنوع پذیرندگان، گزینه‌ای مهم برای استفاده از روش پرداخت BNPL محسوب می‌شود. یکی از طرح‌های شاخص آن، اعتبار 4 قسطی بدون سود است که امکان استفاده از اعتبار 50 میلیون تومانی در قالب 4 قسط را فراهم می‌کند. علاوه بر این، اسنپ‌پی اعتبار بانکی تا 200 میلیون تومان با بازپرداخت 24 ماهه و بدون ضامن نیز ارائه می‌کند که از نظر دوره بازپرداخت با BNPL کوتاه‌مدت تفاوت دارد. گستردگی پذیرندگان، فرایند آنلاین ثبت‌نام و ساختار متنوع اعتبارها، از مهم‌ترین عواملی هستند که اسنپ‌پی را به یکی از گزینه‌های مطرح بازار اعتبار خرد ایران تبدیل کرده‌اند.

حرف آخر

BNPL را نباید صرفا یک روش پرداخت اقساطی دانست؛ زیرا این سرویس ابزاری برای جابه‌جایی زمان پرداخت و مدیریت نقدینگی در هنگام خرید است. کاربر با استفاده از اعتبار اختصاص‌یافته می‌تواند نیاز فعلی خود را برطرف کند و هزینه آن را در بازه‌ای مشخص بپردازد. سرعت دریافت اعتبار، حذف بسیاری از مراحل اداری، نبود نیاز به ضامن در طرح‌های مربوطه و امکان بازپرداخت کوتاه‌مدت، مهم‌ترین ویژگی این مدل هستند. در میان گزینه‌های موجود، اسنپ‌پی با ارائه اعتبار 4 قسطی بدون سود و همچنین اعتبار بانکی 200 میلیون تومانی با بازپرداخت 24 ماهه، تسهیلات جذابی را برای نیازهای مالی کاربران در نظر گرفته است.