امکان افزایش حقوق معلمان و کادر درمان با صرفه‌جویی در مدارس و بیمارستان‌ها
پورمحمدی از امکان افزایش حقوق معلمان و کادر درمان با صرفه‌جویی در مدارس و بیمارستان‌ها خبر داد.
به گزارش خبرنگار اقتصادی ایلنا، حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور، در جمع خبرنگاران با تشریح جزئیات اجرای بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد در وزارت آموزش و پرورش و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اظهار داشت: در این طرح، کیفیت خدماتی که به مردم ارائه می‌شود، از جمله درمان بیماران و آموزش و تربیت دانش‌آموزان، باید مشخص و استانداردسازی شود و هزینه مورد نیاز برای ارائه این خدمات نیز بر مبنای استانداردهای تعیین‌شده محاسبه شود.
وی افزود: بر این اساس، بودجه مورد نیاز برای ارائه خدمات با کیفیت مشخص به مدارس و بیمارستان‌ها اختصاص می‌یابد و در صورتی که این مجموعه‌ها بتوانند استانداردهای تعیین‌شده را رعایت کنند، کیفیت خدمات خود را ارتقا دهند یا هزینه‌ها را کاهش دهند، منابع حاصل از صرفه‌جویی به خود آن مجموعه بازمی‌گردد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: مدرسه یا بیمارستان می‌تواند منابع حاصل از صرفه‌جویی را برای پرداخت بیشتر به معلمان، پزشکان و سایر ارائه‌دهندگان خدمات یا برای خرید تجهیزات و بهبود امکانات خود هزینه کند. برای مثال، ممکن است معلمی اعلام کند که در ساعات بعدازظهر نیز برای ارتقای سطح یادگیری دانش‌آموزان وقت می‌گذارد یا یک مدرسه با استفاده از ابزارهای جدید، کیفیت آموزش را افزایش دهد. در چنین شرایطی، امکان پرداخت بیشتر به افراد ارائه‌دهنده خدمت فراهم می‌شود.
پورمحمدی با بیان اینکه این رویکرد به ایجاد رقابت برای ارتقای کیفیت خدمات و کاهش هزینه‌ها منجر می‌شود، تصریح کرد: این همان بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد است که در سال‌های اخیر توانسته‌ایم نظامات و سامانه‌های آن را تعریف کنیم و امکان پرداخت منابع به ذی‌نفع نهایی را فراهم آوریم.
وی با اشاره به تفاوت این شیوه با روش‌های پیشین تخصیص بودجه گفت: در گذشته منابع ابتدا به وزارتخانه اختصاص پیدا می‌کرد و سپس از طریق استان‌ها، مناطق و شهرستان‌ها به مدرسه یا بیمارستان می‌رسید؛ اما در این مسیر طولانی، سهم و اختیار چندانی برای مجموعه‌ای که در نقطه نهایی خدمت را ارائه می‌کرد، باقی نمی‌ماند. اکنون منابع به‌صورت مستقیم به همان نقطه نهایی اختصاص می‌یابد و از آن انتظار می‌رود خدمات را با کیفیت و کارآمدی، مشابه الگوهای مدیریتی بخش خصوصی، ارائه کند.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور تأکید کرد: اگر مجموعه‌ای بتواند هزینه‌ها را کاهش دهد، منابع حاصل از صرفه‌جویی در اختیار خودش قرار می‌گیرد تا از آن برای بهبود کیفیت خدمات، پرداخت بیشتر به کارکنان یا ارتقای تجهیزات استفاده کند. این شیوه، نظام بودجه‌ریزی کشور را تا حد زیادی تغییر خواهد داد.
پورمحمدی با اشاره به آغاز اجرای این طرح در دو وزارتخانه آموزش و پرورش و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی گفت: اجرای این رویکرد را در این دو وزارتخانه آغاز کرده‌ایم و امیدواریم تا سال آینده، مطابق تکلیف قانون برنامه، آن را به سایر وزارتخانه‌ها نیز گسترش دهیم.
وی با بیان اینکه بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد می‌تواند بر نحوه پرداخت به کارکنان تأثیر بگذارد، افزود: برای مثال، ممکن است در یک مدرسه چراغ‌ها و وسایل گرمایشی بدون ضرورت روشن بمانند، شیرهای آب باز باشند یا تجهیزات مدرسه فرسوده و نامناسب باشند. در چارچوب این طرح، به مدرسه اختیار داده می‌شود که منابع خود را بهتر مدیریت کند و هر میزان صرفه‌جویی را برای پرداخت به معلمان یا بهبود تجهیزات و امکانات مدرسه به کار بگیرد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور ادامه داد: با این روش، اختیار از مرکز به مجموعه‌ای منتقل می‌شود که مستقیماً مسئول ارائه خدمت است. هرچه مدرسه یا بیمارستان بهتر اداره شود و صرفه‌جویی بیشتری داشته باشد، امکان پرداخت بیشتر به کارکنان یا سرمایه‌گذاری در تجهیزات کارآمدتر فراهم می‌شود. در نتیجه، هم کیفیت خدمات ارتقا پیدا می‌کند و هم کارکنان در منافع حاصل از صرفه‌جویی مشارکت خواهند داشت.
پورمحمدی با اشاره به اولویت‌بندی اجرای این طرح خاطرنشان کرد: آموزش و پرورش در این مرحله اولویت ویژه‌ای دارد؛ نه به این دلیل که سایر بخش‌ها اهمیت کمتری دارند، بلکه به این دلیل که مدارس بیشترین ارتباط را با مخاطبان دارند و خدمات آنها را می‌توان بهتر استانداردسازی، اندازه‌گیری و نظارت کرد. در بیمارستان‌ها نیز به دلیل ارتباط گسترده با مردم، امکان اجرای این رویکرد وجود دارد.
وی با تأکید بر اینکه بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد محدود به دو وزارتخانه نخواهد بود، گفت: این الگو در ادامه می‌تواند در سایر بخش‌ها، از جمله پیمانکاری‌ها، پرداخت یارانه‌ها و حقوق کارکنان نیز اجرا شود. هرجا دولت خدمتی دریافت می‌کند، مانند خدمات معلمان، یا کالایی خریداری می‌کند، باید ذی‌نفع نهایی، استانداردهای ارائه خدمت و فرایند رقابتی مشخص باشد تا کیفیت افزایش و هزینه‌ها به سطحی مقرون‌به‌صرفه برسد.
رئیس سازمان برنامه و بودجه کشور با اشاره به محدودیت اثرگذاری توصیه‌های اخلاقی در کاهش مصرف منابع اظهار داشت: ممکن است توصیه کنیم چراغ‌ها خاموش شوند یا مصرف آب و گاز کاهش پیدا کند، اما این توصیه‌ها همیشه اثرگذار نیستند. بودجه ابزار مهمی برای ایجاد انگیزه است؛ زیرا به مجموعه‌ها نشان می‌دهد که اگر صرفه‌جویی کنند، می‌توانند مدرسه یا بیمارستان بهتری داشته باشند و پرداخت بیشتری به همکاران خود انجام دهند.
پورمحمدی در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا منابع حاصل از صرفه‌جویی صرفاً به رفاهیات کارکنان اختصاص می‌یابد یا حقوق آنها را نیز شامل می‌شود، گفت: میزان صرفه‌جویی در اختیار خود مدرسه قرار می‌گیرد و مدیران می‌توانند درباره نحوه استفاده از آن تصمیم بگیرند؛ از جمله اینکه بخشی از منابع را به کارکنان اختصاص دهند یا تجهیزات بهتری خریداری کنند. برای مثال، ممکن است مدرسه تصمیم بگیرد کولرهای خود را تعویض کند تا در آینده صرفه‌جویی بیشتری در مصرف انرژی داشته باشد.
