معاون پیشین ارزی بانک مرکزی در گفتوگو با ایلنا:
جمعآوری نقدینگی با عرضه اوراق سلف تمام سکه/اثرگذاری ۵ درصدی در کاهش تورم
معاون پیشین ارزی بانک مرکزی با اشاره به سازوکار اوراق سلف موازی تمامسکه اظهار داشت: از آنجا که قرار است در زمان سررسید، ارزش اوراق بر اساس قیمت روز سکه محاسبه و پرداخت شود، به نظر میرسد ریسک این ابزار برای افرادی که قصد خرید سکه یا سرمایهگذاری در این بازار را دارند، کمتر باشد.
سید کمال سیدعلی، معاون پیشین ارزی بانک مرکزی، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایلنا با اشاره به بسته جدید بانک مرکزی برای کنترل نقدینگی و عرضه اوراق سلف موازی تمامسکه، گفت: هدف اصلی از اجرای این طرح، جمعآوری نقدینگی از سطح جامعه است و با توجه به شرایط خاص فعلی و افزایش تعداد صندوقها و ابزارهای مختلف سرمایهگذاری، انتشار این اوراق از سوی بانک مرکزی میتواند اعتماد بیشتری در میان سرمایهگذاران ایجاد کند.
وی ادامه داد: در شرایطی که تعداد صندوقها و سیستمهای مختلف سرمایهگذاری مانند قارچ در حال افزایش است و تبلیغات گستردهای نیز دارند، وقتی بانک مرکزی اقدام به انتشار اوراق میکند، طبیعتاً اعتماد بیشتری نسبت به سایر دستگاهها، صندوقها و مجموعههای فعال در این حوزه وجود دارد.
سیدعلی با بیان اینکه میزان مقرونبهصرفه بودن این اوراق در مقایسه با سایر بازارها به میزان ریسک سرمایهگذاران در هر بازار بستگی دارد، افزود: اینکه این ابزار برای سرمایهگذار مقرونبهصرفه باشد یا خیر، در مقایسه با سایر بازارها مشخص میشود و به ریسک افرادی که در این بازارها فعالیت و سرمایهگذاری میکنند، بستگی دارد.
معاون پیشین ارزی بانک مرکزی ادامه داد: با این حال، تصور میکنم بخش قابل توجهی از این اوراق فروخته شود و همین جمعآوری نقدینگی میتواند به فضای کاهش شتاب تورم کمک کند؛ چراکه کنترل نقدینگی و کاهش فشارهای تورمی از جمله اهدافی است که بانک مرکزی دنبال میکند.
وی اعتماد به بانک مرکزی را یکی از مهمترین مزیتهای این طرح دانست و گفت: مزیت این اقدام آن است که اوراق توسط بانک مرکزی منتشر میشود و این موضوع میتواند اعتماد بیشتری را برای سرمایهگذاران ایجاد کند.
سیدعلی با اشاره به سازوکار اوراق سلف موازی تمامسکه اظهار داشت: از آنجا که قرار است در زمان سررسید، ارزش اوراق بر اساس قیمت روز سکه محاسبه و پرداخت شود، به نظر میرسد ریسک این ابزار برای افرادی که قصد خرید سکه یا سرمایهگذاری در این بازار را دارند، کمتر باشد.
وی تأکید کرد: به نظر من این اقدام میتواند موفق عمل کند به شرط آنکه در زمان بازپرداخت، بانک مرکزی به تعهدات و وعده خود عمل کند و اتفاقاتی مشابه برخی موارد گذشته، از جمله موضوع حسابهای ارزی، تکرار نشود.
معاون پیشین ارزی بانک مرکزی افزود: البته در شرایط فعلی بانک مرکزی ریسک خاصی را متحمل نمیشود و سازوکار به این صورت است که بانک مرکزی ریال را در زمان انتشار دریافت میکند و در سررسید نیز ریال پرداخت خواهد کرد؛ یعنی بانک مرکزی اعلام کرده که سکه را بر مبنای قیمت روز خریداری کرده و در زمان سررسید، معادل ارزش روز آن را به سرمایهگذار پرداخت میکند.
سیدعلی ادامه داد: بنابراین اینکه در روز سررسید قیمت سکه نسبت به امروز کمتر یا بیشتر باشد، ریسکی است که بر عهده خود سرمایهگذار قرار دارد؛ همانطور که فردی که در بازار اقدام به خرید سکه میکند نیز این ریسک را میپذیرد.
وی در پاسخ به این پرسش که آیا این سیاست را میتوان با سیاستهای قبلی بانک مرکزی در زمینه ضرب و فروش سکه مقایسه کرد، گفت: برای ارزیابی موفقیت سیاست ضرب و فروش سکه در گذشته باید به شرایط خاص همان دوره و همه ابعاد اقتصادی آن زمان توجه کرد. شرایط امروز با آن دوره بسیار متفاوت است و فضای اقتصادی و بازارها ملتهبتر شدهاند.
معاون پیشین ارزی بانک مرکزی با اشاره به تفاوت مهم ابزار جدید با سیاست فروش سکه در گذشته اظهار داشت: در آن زمان بانک مرکزی باید سکه را در اختیار داشت و سپس آن را ضرب و عرضه میکرد، اما امروز این مشکل وجود ندارد در آن دوره در واقع بانک مرکزی ارز به فروش میرساند چراکه فروش سکه همان فروش ارز است و طلا کالای وارداتی محسوب میشود، اما در این سازوکار چنین نیازی وجود ندارد و پرداختها به صورت ریالی انجام میشود.
سیدعلی در پاسخ به این پرسش که آیا اجرای این طرح میتواند در کاهش شتاب تورم مؤثر باشد، گفت: میزان تأثیرگذاری این سیاست به حجم اوراقی که در بازار عرضه و به فروش میرسد، بستگی دارد. اگر حجم انتشار و فروش اوراق قابل توجه باشد، قطعاً تأثیر آن نیز بیشتر خواهد بود.
وی افزود: در صورت انتشار حجم بالایی از اوراق، این سیاست میتواند در حدود چهار تا پنج درصد به کاهش فشار تورمی کمک کند، اما میزان دقیق اثرگذاری آن به حجم بازار و میزان نقدینگی جمعآوریشده بستگی دارد.
معاون پیشین ارزی بانک مرکزی درباره زمان نمایان شدن آثار این سیاست بر تورم نیز گفت: آثار سیاستهای پولی و مالی معمولاً بلافاصله در شاخصهای تورمی نمایان نمیشود و با وقفه زمانی خود را نشان میدهد؛ بنابراین برای ارزیابی دقیق آثار بسته جدید بانک مرکزی باید چند ماه از اجرای آن بگذرد و احتمالاً در یک بازه حدود ششماهه میتوان تصویر روشنتری از میزان اثرگذاری این سیاست بر نقدینگی و شتاب تورم ارائه کرد.
گفتوگو: مهدیانی
