احیای یک میراث در حال فراموشی/ «پرده نو» در شیراز کلید خورد

به گزارش ایلنا، معاون صنایع دستی اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی فارس در این خصوص گفت: همه رشته‌های صنایع دستی در مسیر تحول قرار دارند و اگر نتوانند خود را با نیازهای زمانه سازگار کنند، به تدریج از بین خواهند رفت. برخی از این هنرها با تغییر در فرم و کارکرد خود ماندگار می‌شوند و برخی دیگر با وجود از دست دادن کاربردهای گذشته، به‌عنوان آثار تزئینی به حیات خود ادامه می‌دهند.

مجید سلیمی افزود: نقاشی قهوه‌خانه‌ای نیز از این قاعده مستثنا نیست و اگر در قالب‌های سنتی گذشته باقی بماند، با توجه به تغییرات چند دهه اخیر، در معرض فراموشی قرار خواهد گرفت.

وی با تأکید بر اهمیت پرده‌خوانی به‌عنوان یکی از میراث‌های ناملموس فرهنگی ایران اظهار کرد: پرده‌خوانی فراتر از یک هنر دستی، یک الگو و سنت فرهنگی کهن است که می‌تواند با تغییر در شیوه ارائه و بهره‌گیری از ابزارهای نوین، مخاطبان جدیدی جذب کند و زمینه حفظ و پاسداشت این میراث ارزشمند را فراهم آورد.

معاون صنایع دستی فارس با اشاره به برگزاری رویداد «پرده نو» گفت: نوآوری و خلاقیت در این رویداد از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و این امکان وجود دارد که شرکت‌کنندگان با ایده‌های تازه، شکل‌های متفاوتی از نقالی و نقاشی قهوه‌خانه‌ای را خلق و عرضه کنند؛ آثاری که ضمن حفظ هویت و ریشه‌های سنتی، از نظر فرم و محتوا واجد ویژگی‌های جدید باشند.

وی هدف این رویداد را خلق پرده‌های خلاقانه با تلفیق هنر نقاشی و فناوری هوش مصنوعی دانست و افزود: «پرده نو» تنها به روایت واقعه عاشورا یا داستان‌های شاهنامه محدود نیست، بلکه تلاش دارد مفاهیم و بن‌مایه‌های انسانی را در قالب این هنر بازتاب دهد.

احیای میراث کهن با زبان فناوری

دبیر علمی رویداد «پرده نو» نیز با بیان اینکه این رویداد به دنبال عبور از مرزهای سنت و مدرنیته است، گفت: هدف اصلی، احیای نقاشی قهوه‌خانه‌ای و پرده‌خوانی و آشنا کردن نسل جدید با میراثی است که در سال‌های اخیر کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

زینب ذوالفقاری افزود: بسیاری از آیین‌های کهن قابلیت آن را دارند که با بهره‌گیری از ابزارهای نوین و فناوری‌های روز بازآفرینی شوند و در دسترس مخاطبان گسترده‌تری قرار گیرند.

وی ادامه داد: برنامه «پرده نو» همزمان با ایام محرم و صفر از روایت واقعه عاشورا آغاز می‌شود و در ادامه با موضوعاتی همچون آرش کمانگیر و دیگر روایت‌های ماندگار فرهنگی و انسانی ادامه خواهد یافت.

تولید محتوای بومی برای هوش مصنوعی

دبیر اجرایی این رویداد نیز با اشاره به ظرفیت‌های هوش مصنوعی در حوزه فرهنگ و هنر گفت: کرامت انسان در شرایط بحران، آزادی و انتخاب آگاهانه، وفاداری به حقیقت، پایبندی به ارزش‌ها و امید به ماندگاری پیام انسانیت از جمله محورهای محتوایی آثار این رویداد خواهد بود.

محمدامین نجفی افزود: این مفاهیم از نیازهای فکری و فرهنگی جامعه امروز به شمار می‌روند و تلاش شده است آیین‌های کهن با نگاهی انسانی و متناسب با نیازهای روز بازخوانی و بازآفرینی شوند.

وی با اشاره به نقش هوش مصنوعی در تولید محتوا اظهار کرد: بخش قابل توجهی از داده‌های موجود در سامانه‌های هوش مصنوعی درباره فرهنگ، هنر و میراث ایران مبتنی بر اطلاعات ناقص یا تکرارشده است؛ از این رو یکی از اهداف «پرده نو» تولید محتوای معتبر و گسترده در حوزه فرهنگ، هنر، مذهب و میراث ایرانی برای ارتقای کیفیت این داده‌ها است.

نجفی همچنین از برنامه‌ریزی برای طراحی یک ابزار هوش مصنوعی بومی در مرکز نوآوری جیران خبر داد و گفت: این سامانه می‌تواند در آینده به‌عنوان مرجعی تخصصی در حوزه فرهنگ و میراث ایرانی مورد استفاده قرار گیرد.

آغاز فراخوان از سوم تیرماه

فراخوان رویداد ملی «پرده نو» از سوم تیرماه آغاز می‌شود و علاقه‌مندان از سراسر کشور تا سوم مردادماه فرصت دارند آثار خود را به دبیرخانه ارسال کنند.

آثار ارسالی توسط هیأت داورانی متشکل از استادان دانشگاه شیراز در حوزه هوش مصنوعی و محتوای پرده‌خوانی، هنرمندان و نقالان برجسته و فعالان فناوری‌های نوین ارزیابی خواهد شد.

بر اساس اعلام برگزارکنندگان، سه اثر برگزیده این رویداد ۱۳ مردادماه و همزمان با ایام اربعین حسینی، در مراسمی ویژه و با اجرای پرده‌خوانان برجسته، احتمالاً در ارگ کریم‌خانی شیراز به نمایش و روایت درخواهد آمد.

همچنین کانال اطلاع‌رسانی رویداد با عنوان «پرده نو» در پیام‌رسان بله راه‌اندازی شده و اطلاعات تکمیلی و لینک ثبت‌نام از طریق وب‌سایت اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی فارس در دسترس علاقه‌مندان قرار خواهد گرفت.