هر دقیقه تأخیر در درمان سکته مغزی تهدیدی جدی برای جان بیمار است
یک متخصص بیماریهای مغز و اعصاب و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با تاکید بر اهمیت ارتقای دانش و مهارتهای علمی کادر درمان در زمینه تشخیص سریع، تصمیمگیری بهموقع و مدیریت مؤثر بیماران مبتلا به سکته حاد مغزی گفت: اقدام سریع و هماهنگ تیم درمان در کاهش مرگومیر و پیشگیری از بروز ناتوانیهای پایدار در بیماران مبتلا به سکته مغزی نقشی حیاتی دارد.
به گزارش ایلنا به نقل از وزارت بهداشت، دکتر شهرام رفیع، متخصص بیماریهای مغز و اعصاب و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با تأکید بر اهمیت زمان در درمان سکته مغزی اظهار کرد: از لحظه بروز سکته مغزی، هر دقیقه برای بیمار اهمیت زیادی دارد و افزایش آگاهی عمومی درباره علائم و نحوه برخورد با این بیماری میتواند نقش مهمی در کاهش عوارض و ناتوانیهای ناشی از آن داشته باشد.
وی افزود: زمان طلایی برای درمان سکته مغزی و جلوگیری از آسیبهای جدی، حدود ۴.۵ ساعت پس از شروع علائم است، اما بهترین نتایج درمانی زمانی حاصل میشود که بیمار در همان یک ساعت نخست به مراکز درمانی منتقل شود. هرچه روند تشخیص و آغاز درمان سریعتر انجام شود، احتمال نجات بیمار و کاهش عوارض بیشتر خواهد بود.
دکتر رفیع با اشاره به علائم هشداردهنده سکته مغزی گفت: ضعف یا فلج ناگهانی یک نیمه بدن، اختلال در تکلم و غیرقرینگی صورت از مهمترین علائم سکته مغزی هستند و در صورت مشاهده این نشانهها در خود یا اطرافیان، باید بدون درنگ با اورژانس ۱۱۵ تماس گرفته شود.
وی ادامه داد: در شهر اهواز، بیمارستان گلستان بهعنوان مرکز جامع مراقبت و درمان بیماران مبتلا به سکته حاد مغزی فعالیت میکند و در راستای تسریع روند درمان، تمهیداتی اندیشیده شده است تا ظرفیت ارائه خدمات درمانی در سایر بیمارستانها نیز توسعه پیدا کند.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با اشاره به عوامل خطر سکته مغزی عنوان کرد: فشار خون بالا، دیابت، چربی خون، مصرف دخانیات و الکل، بیماریهای قلبی، مصرف قرصهای ضدبارداری بهویژه در زنان بالای ۳۵ سال، استرس، چاقی، کمتحرکی و مصرف ناکافی میوه و سبزیجات از جمله عوامل افزایشدهنده خطر سکته مغزی هستند.
وی تأکید کرد: بسیاری از این عوامل با اصلاح سبک زندگی، کنترل بیماریهای زمینهای و رعایت توصیههای بهداشتی، قابل پیشگیری یا کنترل هستند و توجه به این موارد میتواند از بروز بسیاری از سکتههای مغزی جلوگیری کند.
دکتر رفیع همچنین توانبخشی بیماران پس از سکته مغزی را بسیار مهم دانست و گفت: توانبخشی زمانی اثربخشی بیشتری خواهد داشت که بهصورت تیمی و هماهنگ انجام شود. فیزیوتراپی، کاردرمانی، گفتاردرمانی، بلعدرمانی و توانبخشی شناختی باید در سریعترین زمان ممکن و متناسب با شرایط بیمار آغاز شوند تا امکان بهبودی ناتوانیهای ناشی از سکته افزایش یابد.
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با بیان اینکه تأخیر در درمان سکته مغزی میتواند آسیب قابل توجهی به مغز وارد کند، اظهار کرد: با هر دقیقه تأخیر در درمان، حدود دو میلیون نورون و ۱۴ میلیارد سیناپس مغزی از بین میرود. از سوی دیگر، هر ۱۵ دقیقه تسریع در زمان تزریق داروی ترومبولیتیک میتواند تا حدود چهار درصد از مرگومیر و ناتوانی بیماران بکاهد. این آمار بهخوبی اهمیت سرعت عمل تیمهای درمانی و آمادگی بیمارستانها را نشان میدهد.
فوکالپوینت استروک دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با اشاره به توسعه خدمات تلهاستروک در استان گفت: در حال حاضر خدمات تلهاستروک تقریباً در تمام شهرستانهای تحت پوشش دانشگاه علوم پزشکی اهواز راهاندازی شده و امکان ارزیابی و انجام اقدامات درمانی لازم از جمله تزریق داروی ترومبولیتیک در این مراکز فراهم شده است. این اقدام از ظرفیتهای مهم دانشگاه علوم پزشکی اهواز محسوب میشود و تعداد دانشگاههایی که چنین فرآیندی را بهصورت گسترده اجرا کردهاند، محدود است.
این عضو هیات علمی دانشگاه ادامه داد: برای نیروهای درمانی شهرستانها، آموزشهای مستمر و دورههای بازآموزی متعددی در زمینه مدیریت درمان سکته مغزی برگزار شده و در برخی مراکز تزریق داروی ترومبولیتیک در چندین مورد با موفقیت انجام شده است.
وی گفت: اگر در بررسیها مشخص شود که یکی از عروق گردن دچار تنگی قابل توجه است، ممکن است بیمار پس از عبور از مرحله حاد بیماری، نیازمند اقدامات درمانی مانند جراحی یا استنتگذاری باشد. هدف از این اقدامات، کاهش احتمال بروز سکته مغزی مجدد است، چرا که در صورت باقی ماندن عامل خطر، احتمال تکرار سکته وجود دارد.
دکتر رفیع با اشاره به تجربههای بالینی در درمان بیماران مبتلا به سکته حاد مغزی اظهار کرد: در مواردی که بیمار در شرایط حاد با انسداد عروق بزرگ مغزی مراجعه میکند، با استفاده از روشهای درمانی نوین میتوان لخته را از داخل رگ خارج کرد و جریان خون مغز را مجدداً برقرار ساخت. این روش در بیماران واجد شرایط میتواند نقش مهمی در کاهش آسیبهای ناشی از سکته داشته باشد.
وی خاطرنشان کرد: درمان سکته مغزی تنها به مرحله حاد و خارج کردن لخته محدود نمیشود، بلکه پس از درمان اولیه، شناسایی علت سکته، بررسی دقیق عروق و قلب و انتخاب درمان مناسب برای پیشگیری از سکته مجدد اهمیت بسیار زیادی دارد. بنابراین، همکاری میان تیم درمان، پیگیری دقیق بیمار و انجام بررسیهای لازم میتواند در کاهش خطر عوارض و تکرار سکته مغزی مؤثر باشد و هدف اصلی، کاهش زمان رسیدن بیمار به مرکز درمانی، تسریع در تشخیص و آغاز درمان و در نهایت کاهش مرگومیر و ناتوانی ناشی از سکته مغزی است و تحقق این هدف نیازمند همکاری مردم، اورژانس و تیمهای درمانی است.
