میکروپلاستیکها تا بند ناف جنین نفوذ کردهاند
عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، با اشاره به حضور گسترده میکروپلاستیکها در هوا، آب، خاک و حتی بافت ماهیان قزلآلای استان، هشدار داد: این ذرات تا بند ناف جنین نیز راه یافتهاند و امروز هیچ نقطهای از جهان از آلودگی میکروپلاستیکی در امان نیست.
به گزارش ایلنا از وبدا، محمد مهدی بانشی، دکتری تخصصی مهندسی بهداشت محیط و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج، با تأکید بر اینکه انسان و محیط زیست قرنها تعامل پایدار داشتند، گفت: با رشد جمعیت و انقلاب صنعتی، مصرفگرایی افزایش یافت و ورود آلایندهها به هوا، آب و مواد غذایی شدت گرفت که مستقیماً سلامت انسان را هدف قرار داده است.
وی افزود: در گذشته بیماریهای واگیردار شایع بودند، اما امروز به لطف پیشرفت پزشکی و واکسیناسیون، بیماریهای غیرواگیر ناشی از آلایندههای محیطی افزایش یافتهاند. پسماندها بهویژه پلاستیکها که هر سال مصرفشان بیشتر میشود، به معضل اصلی تبدیل شدهاند.
این عضو هیات علمی دانشگاه یاسوج با اشاره به وضعیت استان که منطقهای گردشگری و بکر است، اظهار کرد: متأسفانه پسماندهای پلاستیکی حتی در دل طبیعت نیز دیده میشوند. برای کنترل این وضعیت باید از رفتار خودمان شروع کنیم؛ کاهش مصرف، استفادهی چندباره بهجای ظروف یکبارمصرف، و جلوگیری از رهاسازی زباله در طبیعت.
بانشی با بیان اینکه پلاستیکها تا صدها سال در محیط باقی میمانند، به موضوع میکروپلاستیکها و نانوپلاستیکها پرداخت و گفت: این ذرات ریز که در محصولات بهداشتی هم وجود دارند، آلایندههای نوظهوری هستند که در اثر سایش یا تغییرات فیزیکی و شیمیایی ایجاد میشوند. آنها در هوا، آب و خاک نفوذ کرده و وارد زنجیره غذایی میشوند خطری که سلامت انسان را چند برابر میکند.
وی ادامه داد: مطالعات نشان میدهد میکروپلاستیکها علاوه بر آلایندگی مستقیم، حامل سایر آلایندههای شیمیایی هستند و به بافتهای مختلف بدن، حتی خون و مغز، راه پیدا میکنند. در پژوهشی که در استان انجام شد، حتی در بافت خوراکی ماهیان قزلآلا نیز ردپای میکروپلاستیکها مشاهده گردید که نشان میدهد این ذرات به آب آشامیدنی و مواد غذایی نیز رسیدهاند.
بانشی یکی از مسیرهای مهم ورود میکروپلاستیک به بدن را ظروف یکبارمصرف پلاستیکی، بهویژه هنگام تماس با غذای داغ، دانست و هشدار داد: لیوانهای کاغذی دارای لایه پلاستیکی و بطریهای آب (بهخصوص در حالت انجماد) نیز منبع ورود این ذرات هستند. حتی برخی فیلترهای دستگاههای تصفیه آب خانگی خود میتوانند منبع میکروپلاستیک باشند – ذراتی که تا بند ناف جنین نیز شناسایی شدهاند و قدرت نفوذ بالای خود را نشان دادهاند.
وی در ادامه به دیگر چالشهای سلامت اشاره کرد و گفت: مصرف نادرست مواد شوینده خانگی، ترکیب آنها با یکدیگر و نبود تهویه مناسب میتواند گازهای سمی و بیماریهای تنفسی ایجاد کند. استفاده از دستکش، تهویه مناسب و پرهیز از ماندن در فضای بسته هنگام مصرف این مواد ضروری است.
بانشی همچنین درباره حشرهکشها و سموم کشاورزی بیان کرد: اگرچه ناگزیرند، اما باید کنترلشده مصرف شوند. این سموم در مواد غذایی تجمع مییابند و همه آنها با شستوشو از بین نمیروند. رعایت مقدار مصرف، زمان مجاز برداشت (دوره کارنس) و استفاده از وسایل حفاظت فردی هنگام سمپاشی نقش مهمی در کاهش خطرات دارد.
این عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی یاسوج در پایان تأکید کرد: حفظ سلامت فردی، سلامت جامعه و محیط زیست، مسئولیتی مشترک برای همه ماست که نیازمند آگاهی، دقت و تغییر رفتار است.
