انستیتو پاستور ایران حقایق مهمی را درباره سلامت عمومی جهانی نشان میدهد
جنگ ممکن است توجهات را به خود جلب کند، اما رفاه مردم در آزمایشگاهها ساخته میشود. در هفتههای گذشته، رسانهها از انفجارهایی در مرکز تهران گزارش دادهاند، از جمله در خیابان پاستور که محل استقرار نهادهای کلیدی دولتی است. اما خیابان پاستور تنها به قدرت سیاسی مربوط نمیشود. این خیابان محل انستیتو پاستور ایران نیز می باشد که آن نیز در این حملات مورد آسیب قرار گرفته است.
به گزارش ایلنا به نقل از وبدا، نام "پاستور" نوع بسیار متفاوتی از قدرت را تداعی میکند: اقتدار علمی مبتنی بر انقلاب نظریه میکروب. آنچه در پاریس به عنوان مؤسسه پاستور در سال ۱۸۸۸ آغاز شد، به یک شبکه جهانی تبدیل شد. مؤسسات پاستور خیلی زود به نقطه تلاقی میکروبیولوژی، اپیدمیولوژی و تحقیقات واکسن تبدیل شدند.
انستیتو پاستور ایران در سال ۱۹۲۰ تأسیس شد. این مؤسسه یک مرکز پیشرو است که در زمینه توسعه واکسن، تولیدات بیوفارماسیوتیک و تولید کیتهای تشخیصی فعالیت میکند. همچنین آزمایشگاههای مرجع ملی برای مدیریت بیماریهای عفونی را اداره میکند و برنامههای آموزش دکتری پیشرفته ارائه میدهد.
طراحی نهادی موسسات پاستور آموزنده است. بر خلاف آزمایشگاههای ملی، مؤسسات پاستور به طور تاریخی به عنوان بخشی از یک شبکه عمل کردهاند که پروتکلها و یافتههای تحقیقاتی را به اشتراک میگذارند. این مدل توزیعشده علم امکان سازگاری محلی و هماهنگی جهانی را فراهم کرد.
پیامدهای رفاهی ناشی از این موسسات بسیار عمیق بوده است. واکسنهای تولید شده در این شبکه علیه بیماریهای عفونی، مرگ و میر را کاهش داده، بازارهای کار را تثبیت کرده و امید به زندگی را افزایش دادهاند و جمعیتهای سالمتر، هزینههای درمان پایینتر و افزایش بهرهوری داشته اند. نرخ بازگشت اجتماعی چنین سرمایهگذاریهایی احتمالاً بسیار بیشتر از هزینههای مالی آنها بوده است.
از منظر اقتصاد رفاه، مدل پاستور اهمیت مؤسسات دانشی حمایتشده توسط دولت را در ارتقای سلامت نشان میدهد. کنترل بیماریهای عفونی یک کالای عمومی است که موسسات خصوصی به دلیل عدم قطعیت بازدهها و اینکه معمولاً به صورت جمعی و نه فردی تحقق مییابند، در آمادگی برای اپیدمیها سرمایهگذاری کمتری میکنند. بنابراین، مؤسسات پاستور به عنوان تأمینکنندگان کالاهای عمومی عمل میکنند: آنها با تولید واکسنها، تشخیصها و سیستمهای پایش که به نفع کل جمعیتهاست، به افزایش امید به زندگی کمک کردهاند. علاوه بر این، این مؤسسات به کاهش نابرابری جهانی کمک میکنند. با قرار دادن ظرفیت علمی پیشرفته در کشورهای با درآمد پایین و متوسط، شبکه پاستور تخصصی را که در غیر این صورت در کشورهای با درآمد بالا متمرکز میماند، غیرمتمرکز کرده است. این گسترش دانش دارای پیامدهای رفاهی بلندمدت است: سیستمهای بهداشت ملی را تقویت میکند، سرمایه انسانی را ایجاد میکند و وابستگی به واردات را کاهش میدهد.
سه درس از موسسات پاستور بارز است. اول، آزمایشگاههایی که امروز ساخته میشوند، تابآوری را برای دهههای آینده شکل میدهند. دوم، شبکههای بهداشت جهانی داراییهای استراتژیک هستند. سوم، منافع رفاهی ناشی از مؤسسات بهداشت عمومی فراتر از کاهش مرگ و میر است. آنها اقتصادها را پایدار میکنند، و توسعه بلندمدت را پایهگذاری میکنند.
جنگ میتواند همکاریهای علمی را مختل کند و زیرساختها را آسیب بزند. گزارشهای اخیر درباره انفجارها در نزدیکی خیابان پاستور یادآوری میکند که مؤسسات بهداشت عمومی از تنشهای ژئوپلیتیکی در امان نیستند. وقتی آزمایشگاهها در فضاهای شهری فعالیت میکنند، در همان آسیبپذیریها قرار دارند.
تصاویر انفجارها در نزدیکی خیابان پاستور ممکن است امروز تیتر اخبار را تسخیر کند. مؤسسات پاستور در سراسر جهان با جنگ، استعمارزدایی، ناآرامیهای اقتصادی و شوکهای پاندمی مواجه بودهاند؛ اما دوام آوردهاند زیرا میکروبها به چرخههای سیاسی احترام نمیگذارند و جوامع در نهایت تشخیص میدهند که بهداشت عمومی مهم برای شکوفایی است.
نکتهای که در رویدادهای در حال وقوع در تهران وجود دارد این است: جنگ ممکن است توجه ها را جلب کند، اما رفاه در آزمایشگاهها ساخته میشود. تاریخ مؤسسات پاستور نشان میدهد که سرمایهگذاری در علم، هنگامی که در طول تنشهای ژئوپلیتیکی پایدار باشد، یکی از بالاترین باز دههای اجتماعی را تولید میکند.
در یک دنیای تکهتکهشده، حفظ و تقویت چنین موسساتی تنها یک انتخاب فنی نیست؛ یک ضرورت اقتصادی و اخلاقی است.
نویسندگان: چیرانتان چاترجی (استاد توسعه اقتصادی، نوآوری و اقتصاد سلامت جهانی در دانشگاه ساسکس) و گای ورنه (رییس انستیتو پاستورهای کامرون و بانگ)
لینک مقاله: https://www.statnews.com/2026/04/09/pasteur-institute-iran-history-global-health
