فرعون در قلمرو آنفیلد
پادشاهی بیتکرار محمد صلاح بر قله فوتبال جهان
هر بار که قدم به اینجا میگذارم، ناخودآگاه محو تماشای نمایش ستارهای میشوم که با حرکات پا به توپ و کنترلهای جادوییاش، استانداردهای جدیدی را در مستطیل سبز تعریف کرده است.
به گزارش ایلنا، یکی از اولین مربیان محمد صلاح، درهای جدید و سبز تیره مرکز جوانان «نجریج» را باز میکند؛ روستایی که در سه ساعتی شمال قاهره قرار دارد. اینجا همان نقطهای است که همهچیز برای یکی از گلزنترین مهاجمان جهان آغاز شد؛ بازیکنی که در ماه می، لیورپول را به سمت قهرمانی لیگ برتر سوق داد.
در خیابانهای نجریج بود که صلاح هفتساله با دوستانش فوتبال بازی میکرد و وانمود میکرد که رونالدو (مهاجم برزیل)، زینالدین زیدان (بازیساز افسانهای فرانسه) یا فرانچسکو توتی (استاد ایتالیایی) است.
غمری عبدالحمید السعدنی در حالی که به زمین چمن مصنوعی که اکنون به افتخار صلاح نامگذاری شده اشاره میکند، میگوید: «محمد در مقایسه با همتیمیهایش کوچکجثه بود، اما کارهایی انجام میداد که حتی پسرهای بزرگتر هم از پس آن برنمیآمدند.»
«شوتهای او به شکلی باورنکردنی قدرتمند بود و کاملاً مشخص بود که او اراده و انگیزه بالایی دارد.»
اولین فوقستاره جهانی فوتبال مصر، تمام افتخارات داخلی و همچنین لیگ قهرمانان اروپا را با قرمزها به دست آورده، اما هنوز طعم موفقیت با کشورش را نچشیده است.
لامیس السادق در «کافه دندانپزشکان» در شرق قاهره میگوید: «من هنوز وقتی بازی صلاح را تماشا میکنم، شادی پدرم را حس میکنم. بعد از پیوستن صلاح به لیورپول، ما عادت داشتیم تمام مسابقات را با هم از تلویزیون تماشا کنیم.»
نام این کافه از شغل مالک قبلیاش گرفته شده و اکنون جایی است که هواداران لیورپول برای تماشای مسابقات روی صفحه نمایش بزرگ دور هم جمع میشوند.
لامیس پیراهن لیورپولی به تن دارد که نام پدرش پشت آن نقش بسته است. او میافزاید: «او متأسفانه دو سال پیش درگذشت.»
«هر بازی لیورپول، شادترین دو ساعت هفته در خانه ما بود و حتی اگر مجبور میشدم بخشی از بازی را به خاطر مدرسه یا کار از دست بدهم، پدرم لحظه به لحظه جزئیات را برایم پیامک میکرد.»
«صلاح از طبقه مرفه جامعه نبود. او واقعاً سخت تلاش کرد و فداکاریهای زیادی انجام داد تا به جایگاهی که الان هست برسد. بسیاری از ما خودمان را در او میبینیم.»
همه بچهها میخواهند صلاح باشند
روستای کوچک کشاورزی نجریج در دلتای نیل مصر، در میان مزارع سبز وسیعی محصور شده که در آنها یاسمن و هندوانه کشت میشود. گاومیشها، گاوها و الاغها در جادههای خاکی با ماشینها، موتورها و گاریهای اسبی شریک هستند.
اینجا همان جایی است که یکی از بهترین و گلزنترین مهاجمان جهان که با محبت «پادشاه مصری» نامیده میشود، سالهای اولیه زندگی خود را سپری کرد.
السعدنی که خود را اولین مربی صلاح میداند و از هشت سالگی او را پرورش داده، میگوید: «خانواده صلاح پایه و اساس و راز موفقیت او هستند.»
«آنها هنوز با فروتنی، ارزشها و احترام در اینجا زندگی میکنند. این یکی از دلایلی است که مردم تا این حد دوستشان دارند.»
مرکز جوانان اخیراً به نشانه ادای احترام به مشهورترین فرزند روستا، بازسازی چشمگیری شده است و سطح بازی سبز آن دستکمی از یک زمین تمرین حرفهای ندارد.
السعدنی که کنار عکس بزرگی از صلاح با جام لیگ قهرمانان که پشت یکی از دروازهها نصب شده ایستاده، میگوید: «آنها [خانواده صلاح] زمانی که او جوان بود فداکاریهای زیادی کردند.»
«آنها از همان ابتدا به طرز باورنکردنی حمایت کردند، به خصوص پدر و عمویش که در واقع رئیس این مرکز است.»
رد پای صلاح در همه جای نجریج دیده میشود؛ جایی که کودکان با پیراهنهای لیورپول و مصر که نام و شماره این بازیکن را بر تن دارند، میدوند.
دیوارنگارهای از صلاح بیرون مدرسه قدیمیاش وجود دارد، در حالی که یک توکتوک با بوقزنی ممتد و برچسب بزرگی از چهره خندان این بازیکن روی جلوی آن، از کنار ما میگذرد.
در قلب نجریج، آرایشگاهی قرار دارد که صلاح در نوجوانی پس از تمرین، موهایش را آنجا کوتاه میکرد.
احمد المصری میگوید: «من کسی هستم که آن مدل موی مجعد و ریش را به او دادم.»
«دوستانش به او میگفتند موهایت را اینجا کوتاه نکن چون ما اهل روستا هستیم نه شهر، اما او همیشه پیش من میآمد. روز بعد دوستانش [از اینکه او چقدر خوب شده] غافلگیر میشدند و از او میپرسیدند آرایشگرت کیست؟»
این آرایشگر به یاد میآورد که مهارتهای صلاح را در مرکز جوانان و خیابانهای روستا تماشا میکرد.
او میافزاید: «بزرگترین چیزی که بیش از همه به یاد دارم این است که وقتی همه پلیاستیشن بازی میکردیم، صلاح همیشه انتخاب میکرد که لیورپول باشد. بقیه پسرها منچستریونایتد یا بارسلونا را انتخاب میکردند، اما او همیشه لیورپول بود.»
«تمام بچههای کوچکی که الان در روستا زندگی میکنند میخواهند شبیه او باشند.»
تحصیلات فوتبالی صلاح شامل یک دوره ۶ ساله در باشگاه «مقاولون عرب» (پیمانکاران عرب) مستقر در قاهره بود.
او در ۱۴ سالگی به آنها پیوست و داستان اجازه گرفتن صلاح برای ترک زودهنگام مدرسه جهت انجام سفرهای روزانه رفت و برگشت که ساعتها طول میکشید تا در مقاولون عرب تمرین و بازی کند، در مصر و فراتر از آن افسانهای شده است.

شکلگرفته توسط یک سفر اتوبوسی مشهور
چند نفر از مسافران ون سوزوکی هفتنفره و تنگ در حاشیه نجریج، کمی کلافه شدهاند.
«بالاخره سوار میشوند یا نه؟»
این یک سرویس اتوبوسرانی نیست که طبق جدول زمانی حرکت کند. در واقع، راننده فقط زمانی حرکت میکند که ماشین پر شود.
در دوران نوجوانی، این ایستگاه اتوبوس جایی بود که صلاح سفر طولانی خود را برای تمرین در مقاولون عرب آغاز میکرد. السعدنی میگوید: «سفر سختی بود و همچنین به شدت گران.»
«او به خودش متکی بود و بیشتر اوقات تنها سفر میکرد. تصور کنید کودکی ساعت ۱۰ صبح خانه را ترک کند و تا نیمهشب برنگردد. آن سفر به فردی قوی نیاز داشت؛ فقط کسی که هدفی روشن داشت میتوانست چنین باری را تحمل کند.»
وقتی سوار اتوبوس میشویم، در عقب ماشین پشت سر یک مادر و دو پسرش فشرده میشویم و به سمت شهری به نام «بسیون» حرکت میکنیم؛ اولین توقف در سفر همیشگی صلاح به قاهره.
او سپس سوار اتوبوس دیگری به مقصد «طنطا» میشد، پیش از آنکه دوباره سوار ماشین شود تا به ایستگاه اتوبوس «رامسس» در قاهره برسد؛ جایی که یک تعویض دیگر لازم بود تا در نهایت به مقصد برسد.
پس از جلسات تمرینی اوایل شب، زمان همان سفر طولانی بازگشت به نجریج و همان تعویضهای پیاپی در مسیر معکوس فرا میرسید.
میکروبوسهای سفیدی که در تمام ساعات در جادهها میپلکند، یکی از اولین چیزهایی است که هنگام ورود به قاهره متوجه میشوید، در حالی که مملو از مسافرانی هستند که مدام سوار و پیاده میشوند.
وائل السید، روزنامهنگار مصری توضیح میدهد: «این وسایل نقلیه حدود ۸۰ درصد از تردد مسافران را در شهری که خانه بیش از ۱۰ میلیون نفر است، جابجا میکنند.»
«هزاران دستگاه از این ونها به صورت شبانهروزی کار میکنند.»
حتی سفر کوتاه به بسیون در شرایط گرم و ناراحتکننده عقب اتوبوس دشوار است، بنابراین فقط میتوانید تصور کنید که سفر بسیار طولانیتر، چندین بار در هفته، برای صلاح نوجوان چقدر چالشبرانگیز بوده است.
مربیای که اولین بازی ملی صلاح را به او هدیه داد، معتقد است چنین تجربیاتی به شکلگیری ذهنیت این بازیکن برای موفقیت در بالاترین سطح کمک کرده است.
هانی رمزی میگوید: «شروع به عنوان یک بازیکن فوتبال در اینجا در مصر بسیار سخت است.»
رمزی بخشی از تیم مصر بود که در جام جهانی ۱۹۹۰ مقابل انگلیس قرار گرفت و ۱۱ سال در بوندسلیگا بازی کرد. او در اکتبر ۲۰۱۱، زمانی که سرمربی موقت تیم ملی بود، صلاح را برای اولین بار در ترکیب بزرگسالان مصر قرار داد.
او همچنین مسئول تیم زیر ۲۳ سال مصر بود که صلاح در المپیک ۲۰۱۲ لندن در آن بازی کرد.
رمزی میافزاید: «من هم مجبور بودم اتوبوس سوار شوم و ۵ یا ۶ کیلومتر پیاده راه بروم تا به اولین باشگاهم یعنی الاهلی برسم و پدرم توانایی خرید کفش فوتبال برای مرا نداشت.»
«اینکه صلاح در بالاترین سطح بازی میکند و برای سالهای زیادی در اوج مانده، ۱۰۰ درصد تحت تأثیر این دوران شکل گرفته است، زیرا این نوع زندگی بازیکنان قوی میسازد.»
«دفاع نکن!» هنگام رانندگی در قاهره و عبور از یکی از شلوغترین پلهای آن، یک بیلبورد الکترونیکی بزرگ از تبلیغ بستنی به عکسی از صلاح در کنار کلمه عربی «شکراً» تغییر میکند.
در دفتری در همان نزدیکی، ضیاء السید منتظر است؛ یکی از تأثیرگذارترین مربیان در اوایل دوران حرفهای صلاح.
او زمانی که صلاح برای اولین بار در سطح جهانی و در جام جهانی زیر ۲۰ سال ۲۰۱۱ در کلمبیا خوش درخشید، سرمربی تیم بود.
مردی که همه او را «کاپیتان ضیاء» صدا میزنند، میگوید: «کشور ثبات نداشت، انقلاب شده بود، بنابراین آمادهسازی برای مسابقات برای ما سخت بود.»
«صلاح با ما آمد و اولین چیزی که جلب توجه میکرد، سرعت او بود و اینکه همیشه تمرکز داشت. او به اینجا رسیده چون خیلی خوب گوش میدهد؛ با هیچکس بحث نمیکرد، همیشه گوش میداد و کار میکرد، گوش میداد و کار میکرد. او لیاقت هر چه دارد را دارد.»
«کاپیتان ضیاء» به یاد میآورد که به صلاح جوان میگفت از محوطه جریمه خودی دور بماند و فقط روی حمله تمرکز کند.
او با خنده میگوید: «بعد در بازی مقابل آرژانتین، او برای دفاع به محوطه ۱۸ قدم برگشت و یک پنالتی داد.»
«به او گفتم دفاع نکن، چرا در محوطه جریمه ما هستی؟ تو نمیتوانی دفاع کنی!»
«بعد از اینکه لیورپول فصل گذشته قهرمان لیگ برتر شد، شنیدم که او میگفت آرنه اسلات به او میگوید دفاع نکند. اما من اولین مربیای بودم که به او گفتم دفاع نکند.»

«بزرگترین سفیر» مصر
صلاح ۱۴ سال است که برای تیم ملی بزرگسالان بازی میکند و اهمیت او برای مصر به حدی است که مقامات عالیرتبه دولتی هم در زمان مصدومیت او مداخله میکنند.
دکتر محمد ابوعلا، پزشک تیم ملی، زمانی را به یاد میآورد که صلاح در شکست لیورپول مقابل رئال مادرید در فینال لیگ قهرمانان ۲۰۱۸ دچار آسیبدیدگی شدید شانه شد و گمانهزنیهایی مبنی بر غیبت او در جام جهانی روسیه وجود داشت. او میگوید: «من حتی تماسهایی از وزیر بهداشت مصر داشتم.»
«به او گفتم وحشت نکنید، همهچیز خوب پیش میرود.»
دکتر ابوعلا در کلینیک پزشکی خود در منطقه معادی قاهره میافزاید: «من جوانتر بودم و فشار از داخل کشور شدید بود.»
«از افراد زیادی تماس داشتم که سعی میکردند کمک کنند. یکی از اعضای هیئتمدیره ما به من گفت که تو اکنون یکی از مهمترین افراد در کل دنیا هستی.»
«آن موقعیت مرا به عنوان یک انسان تغییر داد.»
صلاح در نهایت بهبود یافت تا در دو بازی از سه بازی مرحله گروهی کشورش بازی کند، اما نتوانست مانع از خروج زودهنگام مصر پس از شکست مقابل اروگوئه، روسیه و عربستان سعودی شود.
محمود فایز، مربی سابق تیم ملی مصر، در خانهاش در حومه قاهره میگوید: «باید به شما بگویم که صلاح در تکتک گلهای ما در رقابتهای مقدماتی جام جهانی ۲۰۱۸ نقش داشت.»
صلاح در یک پنالتی دراماتیک در دقیقه ۹۵ مقابل کنگو در اسکندریه، پیروزی ۲ بر ۱ و صعود مصر به جام جهانی را پس از ۲۸ سال، یک بازی مانده به پایان مسابقات، قطعی کرده بود.
در آن بازی نفسگیر، صلاح مصر را پیش انداخت اما کنگو سه دقیقه مانده به پایان بازی را به تساوی کشاند.
فایز میافزاید: «میدانید چه زمانی میتوانید صدای سکوت را بشنوید؟ من وقتی کنگو گل زد، صدای سکوت را شنیدم؛ ۷۵ هزار تماشاگر و همه جا سکوت.»
سپس نوبت به پنالتی رسید که صلاح را به یک قهرمان ملی تبدیل کرد.
فایز میگوید: «تصورش را بکنید، ملتی نزدیک به ۱۲۰ میلیون نفر منتظر این لحظه برای صعود بودند. او سختترین و دشوارترین لحظه را برای یک بازیکن داشت؛ پنالتی در دقیقه ۹۵ که محمد باید گل میکرد.»
«او آن را گل کرد و همه ما را سربلند کرد. بعد از آن در رختکن شروع به رقصیدن کرد، همه را در آغوش گرفت و فریاد میزد "ما انجامش دادیم، ما انجامش دادیم"؛ بعد از ۲۸ سال، ما انجامش دادیم.»
در قاهره آکادمی فوتبالی به نام «The Maker» وجود دارد که توسط میدو، مهاجم سابق تاتنهام و مصر، تأسیس و اداره میشود؛ او امیدوار است بازیکنانی تولید کند که راه صلاح را دنبال کنند.
میدو میگوید: «من وقتی فقط ۱۷ ساله بودم، جوانترین بازیکنی که نماینده مصر بود، مقابل ۱۱۰ هزار نفر برای تیم ملی بازی کردم. من عاشق این هستم که حس کنم مردم به من وابسته هستند و صلاح هم همینطور است.»
در زمان بازدید ما، یک درس کلاسی برای بازیکنان جوان درباره ذهنیتی که برای تبدیل شدن به یک حرفهای سطح بالا لازم است، در حال برگزاری است.
زیر نام صلاح روی یک تخته سفید، یکی از مربیان نوشته است: «نظم، فداکاری و انگیزه».
میدو میافزاید: «دلیلی که صلاح اکنون در این جایگاه است، این است که او روزانه روی قدرت ذهنی خود کار میکند.»
«او بزرگترین سفیر برای مصر و همچنین برای بازیکنان آفریقایی است. او باعث شد باشگاههای اروپایی به بازیکنان عرب احترام بگذارند؛ این کاری است که صلاح انجام داده است.»
«فکر میکنم الان خیلی از باشگاههای اروپایی وقتی یک بازیکن جوان از مصر میبینند، به صلاح فکر میکنند. او باعث شده بازیکنان جوان ما رویاپردازی کنند.»

بخشش به جایی که همهچیز از آنجا شروع شد
به نجریج برمیگردیم و با رشیده روبرو میشویم؛ پیرزن ۷۰ سالهای که در یک دکه کوچک سبزی میفروشد. او از این میگوید که صلاح چگونه زندگی او و صدها نفر دیگر را در روستایی که در آن متولد و بزرگ شده، تغییر داده است.
رشیده میگوید: «محمد مرد خوبی است. او محترم و مهربان است، او برای ما مثل یک برادر است.»
او یکی از بسیاری از اهالی روستاست که از فعالیتهای خیریه صلاح بهرهمند شدهاند؛ خیریهای که به جایی که سفر او به سوی ستاره شدن در فوتبال از آنجا آغاز شد، خدمترسانی میکند.
حسن بکر از بنیاد خیریه محمد صلاح میگوید: «هدف، کمک به یتیمان، زنان مطلقه و بیوه، فقرا و بیماران است.»
«این بنیاد حمایتهای ماهانه، وعدههای غذایی و بستههای غذایی در تعطیلات و مناسبتهای خاص فراهم میکند. برای مثال [در مورد رشیده] مکمل مستمریای است که یک بیوه دریافت میکند.»
«وقتی محمد اینجاست، متواضع میماند، با لباسهای معمولی راه میرود و هرگز خودنمایی نمیکند. مردم به خاطر فروتنی و مهربانیاش او را دوست دارند.»
علاوه بر کمکهای خیریه به افرادی مثل رشیده، صلاح بودجه ساخت یک دفتر پستی جدید برای خدمت به جامعه محلی، یک واحد آمبولانس، یک مؤسسه مذهبی را تأمین کرده و زمین یک ایستگاه فاضلاب را در کنار پروژههای دیگر اهدا کرده است.
وقتی لیورپول فصل گذشته برای بیستمین بار (رکورد مشترک) قهرمان لیگ انگلیس شد، هواداران در کافهای محلی در نجریج جمع شدند تا از تلویزیون تماشا کنند و موفقیت فرزند مشهور روستا را جشن بگیرند.
آیا در سال ۲۰۲۶-۲۰۲۵ جشنهای بیشتری در روستای زادگاه صلاح برپا خواهد شد؟
با وجود کمک به لیورپول برای قهرمانی در لیگ برتر در فصلهای ۲۰-۲۰۱۹ و ۲۵-۲۰۲۴، این بازیکن هنوز موفق به بالای سر بردن جام برای کشورش نشده است.
نسل پیش از صلاح، بین سالهای ۲۰۰۶ تا ۲۰۱۰ سه عنوان قهرمانی پیاپی جام ملتهای آفریقا را کسب کرد. از آن زمان، دو شکست در فینال، مقابل کامرون در سال ۲۰۱۷ و سنگال در نسخه ۲۰۲۱ (که اوایل ۲۰۲۲ برگزار شد)، رخ داده است.
با توجه به اینکه جام ملتهای آفریقا ۲۰۲۵ از ۲۱ دسامبر شروع میشود - یعنی شش ماه قبل از جام جهانی - آیا مصریها احساس میکنند که این بازیکن ۳۳ ساله اکنون باید در عرصه بینالمللی نیز به موفقیت برسد؟
میدو میگوید: «صلاح قبلاً میراث خود را ساخته است. او بزرگترین فوتبالیست مصری در تاریخ ماست.»
«او مجبور نیست چیزی را به کسی ثابت کند؛ او یک اسطوره برای لیورپول و یک اسطوره برای مصر است.»
منبع: بی بی سی