همکاری «هابل و جیمز وب«؛ ثبت یک پدیده عجیب کهکشانی

به گزارش خبرنگار ایلنا، اسپیس‌دات‌کام در گزارش «تصویر روز فضا» برای ۱۸ اوت ۲۰۲۶، تصویری ترکیبی از «کهکشان چشم سیاه» را معرفی کرده است.

این تصویر  حاصل همکاری تلسکوپ فضایی هابل و تلسکوپ فضایی جیمز وب است. این دو رصدخانه فضایی با قابلیت‌های متفاوت خود، تصویری دقیق و چشمگیر از این کهکشان مارپیچی عجیب ثبت کرده‌اند.

کهکشان «چشم سیاه» در این تصویر ترکیبی جدید که با همکاری تلسکوپ فضایی هابل و تلسکوپ فضایی جیمز وب ثبت شده است، دیده می‌شود/ناسا، سازمان فضایی کانادا، آژانس فضایی اروپا، فابریزیو بلفیوره (رصدخانه جنوبی اروپا – آلمان)، جِی. لی (مؤسسه علمی تلسکوپ فضایی)، اِی. لِروی (دانشگاه ایالتی اوهایو) و دی. تیلکر (دانشگاه جانز هاپکینز)؛ پردازش تصویر: گلَدیس کوبر (ناسا/دانشگاه کاتولیک آمریکا).

«کهکشان چشم سیاه» چیست؟

«کهکشان چشم سیاه» که با نام رسمی مسیه ۶۴ شناخته می‌شود، یک کهکشان مارپیچی عجیب است که در فاصله حدود ۱۷ میلیون سال نوری از زمین و در صورت فلکی گیسوی برنیکه قرار دارد. این نام در زبان لاتین به معنای «موی برنیکه» است.

کهکشان مذکور در سال ۱۷۷۹ کشف شد و نسبتاً از دیگر کهکشان‌ها فاصله دارد.

این کهکشان به دلیل ظاهر خیره‌کننده و حالتی که شبیه یک «نگاه خیره‌کننده» به نظر می‌رسد، توجه اخترشناسان را به خود جلب کرده است. این ظاهر حاصل حرکت چرخشی گازها درون کهکشان است. با این حال، آنچه «مسیه ۶۴» را از بسیاری از کهکشان‌های مارپیچی دیگر متمایز می‌کند، جهت چرخش متفاوت گازهای بخش‌های بیرونی آن است.

در حالی که گاز و ستارگان نزدیک مرکز کهکشان در یک جهت می‌چرخند، اما گاز موجود در نواحی بیرونی در جهت مخالف حرکت می‌کند! پدیده‌ای که حرکت درونی این کهکشان را به‌ شدت غیر معمول کرده است.

تصویری حاصل از همکاری دو تلسکوپ

برای تهیه این تصویر ترکیبی، اخترشناسان داده‌های به‌ دست‌آمده از تلسکوپ فضایی جیمز وب در طول موج‌های فروسرخ نزدیک و فروسرخ میانی را با داده‌های تلسکوپ فضایی هابل در طول موج‌های فرابنفش، نور مرئی و فروسرخ نزدیک ترکیب کردند.

این همکاری نشان می‌دهد که تلسکوپ‌های فضایی قدرتمند لزوماً جایگزین یکدیگر نمی‌شوند، بلکه هرکدام قابلیت‌های منحصربه‌فردی دارند و می‌توانند با تکمیل توانایی‌های یکدیگر، تصویری جامع‌تر از اجرام کیهانی ارائه کنند.

این موضوع به‌ ویژه با نزدیک شدن به آغاز رصدهای تلسکوپ فضایی نانسی گریس رومن، اهمیت پیدا می‌کند، زیرا نشان می‌دهد نسل‌های مختلف رصدخانه‌های فضایی می‌توانند در کنار یکدیگر، زوایای متفاوتی از جهان را آشکار کنند.

کهکشانی برای رصدگران آماتور

با وجود آنکه تصویر تازه «مسیه ۶۴» حاصل فناوری پیشرفته و همکاری دو تلسکوپ فضایی قدرتمند است، این کهکشان تنها هدف اخترشناسان حرفه‌ای نیست.

«کهکشان چشم سیاه» یکی از اجرام مورد علاقه رصدگران آماتور نیز به شمار می‌رود و در بسیاری از مواقع می‌توان آن را با تلسکوپ‌های کوچک مشاهده کرد.