قم به جمع شهرهای ملی صنایع‌دستی پیوست/ راه‌اندازی بازارچه‌های تخصصی صنایع دستی در دستور کار است

به گزارش خبرنگار ایلنا، قم پس از اصفهان و شیراز، با برخورداری از ظرفیت‌های متنوع در حوزه صنایع‌ دستی، به جمع شهرهای ملی صنایع‌ دستی ایران پیوست. این شهر با تکیه بر هفت رشته و شاخصه از جمله فرش دستباف، علامت‌ سازی، تذهیب، مبل و منبت، سفال، خراطی و انگشتر سازی، موفق به ثبت ملی شده است.

بر اساس ضوابط و آیین‌نامه‌های شورای جهانی صنایع‌ دستی، شهرهایی که در یک یا چند رشته صنایع‌ دستی دارای شهرت قابل قبول در سطح ملی و بین‌المللی و برخوردار از استانداردهای تعیین‌ شده باشند، می‌توانند در مسیر نامزدی برای دریافت عنوان شهر جهانی صنایع‌ دستی قرار گیرند.

ثبت ملی و جهانی شهرهای صنایع‌ دستی علاوه بر آثار اقتصادی همچون معرفی محصولات در سطح بین‌المللی، توسعه بازار فروش، برندسازی و رونق کسب‌وکارهای محلی، می‌تواند زمینه معرفی فرهنگ، آداب و رسوم مناطق مختلف و تقویت ظرفیت‌های فرهنگی و اجتماعی آنها را نیز فراهم کند.

همچنین شهرها و روستاهای دارای صنایع‌ دستی منحصربه‌فرد می‌توانند با معرفی ظرفیت‌های خود، به مقاصد گردشگری تبدیل شوند و زمینه برگزاری جشنواره‌ها، دوره‌های آموزشی، همایش‌ها و رویدادهای تخصصی در حوزه صنایع‌ دستی را فراهم کنند.

پیشگامی اصفهان و شیراز در صنایع‌دستی ایران

اصفهان، مهد صنایع‌ دستی ایران، نخستین شهر ایرانی است که در سال ۱۳۹۵ در فهرست جهانی شهرهای صنایع‌ دستی ثبت شد. این شهر بیش از ۱۳۰ رشته و نوع صنایع‌ دستی دارد که از جمله آنها می‌توان به مینا کاری، فیروزه‌ کوبی، زری‌بافی، مخمل‌ بافی، سماور سازی، قلم‌ کاری، سفالگری و منبت‌ کاری اشاره کرد.

در اصفهان علاوه بر تولید انواع صنایع‌ دستی، آموزشگاه‌ها و دانشگاه‌های متعددی نیز به آموزش ساخت این آثار و هنرهای سنتی می‌پردازند.

شیراز نیز با برخورداری از جاذبه‌های تاریخی، فرهنگی، ادبی، مذهبی و طبیعی و داشتن حدود ۸۰ رشته صنایع‌ دستی، در سال ۱۳۹۸ در فهرست جهانی شهرهای صنایع‌ دستی قرار گرفت.

معرق‌کاری، منبت‌کاری، صنایع سفالی و سرامیکی از جمله کاشی معرق و کاشی هفت‌رنگ، هنرهای فلزی مانند نقره‌کاری و قلم‌زنی، دستبافته‌ هایی همچون گلیم و گبه، شیشه‌گری سنتی، نمدمالی، گچ‌بری، گیوه‌بافی و نگارگری از جمله مهم‌ترین صنایع‌ دستی این شهر هستند.

قم با هفت شاخصه صنایع دستی ثبت ملی شد

بهزاد احمدی فارسانی، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی استان قم درباره ثبت این شهر گفت: خوشبختانه شهر قم را در شورای ثبت کشور به عنوان شهر ملی صنایع‌ دستی ثبت ملی کردیم.

به گفته فارسانی، قم در هفت شاخصه شامل فرش قم، علامت‌ سازی، تذهیب، مبل و منبت، سفال، خراطی و انگشتر سازی موفق به ثبت ملی شده است.

وی با اشاره به حاشیه های مطرح‌ شده در جریان ثبت قم به عنوان شهر ملی صنایع‌ دستی افزود: آن زمان هیچکس زیر بار نمی‌رفت و همه می‌گفتند اصفهان و شیراز شهر ملی صنایع‌ دستی هستند. ما گفتیم مبل و فرش قم اصلاً نفیس است، کاملاً جهانی است و صادر می‌شود.

احمدی فارسانی همچنین درباره ظرفیت علامت‌ سازی در قم گفت: علامت‌ سازی رشته‌های مرتبط با مذهب است و شامل زره‌ بافی، کلاه‌ خودسازی و علامت‌ سازی است که متعلق به شهر و استان قم است.

گنبد سبز و سرای ملاحسین بازارچه صنایع‌دستی می شوند

مدیرکل میراث‌فرهنگی قم با اشاره به اقدامات انجام‌شده در اطراف مجموعه گنبد سبز گفت: سه خانه نیز در اطراف این مجموعه تملک شده و قرار است با ساماندهی فضای پیرامونی، ظرفیت‌های فرهنگی و صنایع‌ دستی این محدوده توسعه پیدا کند.

وی تأکید کرد: هدف از این اقدامات، ایجاد فضایی برای عرضه و معرفی صنایع‌ دستی و هنرهای سنتی قم و همچنین برگزاری رویدادهای فرهنگی است.

فارسانی همچنین از پیگیری برای راه‌اندازی بازارچه صنایع‌ دستی و سوغات در سرای ملاحسین خبر داد و گفت: برای سرای ملاحسین نیز روز شنبه با رئیس دادگستری، دادستان و شهردار قم جلسه‌ای تشکیل داده‌ایم تا مشکلات بازارچه صنایع‌ دستی و سوغات را حل کنیم.

وی با اشاره به موقعیت مکانی این بنا در خیابان آذر افزود: در ابتدا ما یک چیزهایی را فراهم کنیم و به صورت زیرساختی تمام مقدمات را فراهم کنیم تا بتوانیم نزدیک به عید نوروز سرای ملاحسین را افتتاح کنیم.

مدیرکل میراث‌فرهنگی قم با بیان اینکه این استان در حال حاضر بازارچه تخصصی صنایع‌ دستی ندارد، گفت: الان اگر یکی بیاید قم، یک بازارچه صنایع‌ دستی تخصصی برای فروش محصولات نداریم.

وی ادامه داد: این بازارچه صنایع‌ دستی را یکی در سرای ملاحسین می‌خواهیم راه‌اندازی کنیم که موقعیت مکانی بسیار خوبی در خیابان آذر دارد و دیگری را هم در گنبد سبز راه اندازی می کنیم.

طراحی المان‌های صنایع‌ دستی در میادین و بلوارهای قم

مدیرکل میراث‌فرهنگی قم درباره برنامه‌های برندسازی شهری نیز گفت: ابتدا شهر قم را ملی کردیم و در حال حاضر در حال طراحی دار قالی وسط میدان‌ها و بلوارهای قم هستیم.

فارسانی افزود: «مبل و منبت، تذهیب و علامت‌ سازی» نیز در قالب المان‌ها و نمادهای شهری مورد توجه قرار گرفته‌اند تا با نصب این نمادها در نقاط مختلف شهر، هویت صنایع‌ دستی قم در فضای شهری بیشتر معرفی شود.

وی تأکید کرد که پس از فراهم شدن زیرساخت‌های لازم، از جمله راه‌اندازی بازارچه‌ها و ساماندهی مجموعه‌های تاریخی، موضوع برندسازی صنایع‌ دستی قم با جدیت بیشتری دنبال خواهد شد.