در گفتگو با ایلنا مطرح شد؛
فعالیت معدنی در حریم «سنگر تکاب» ادامه دارد/ تپه تاریخی را کامل از بین بردند
ادامه فعالیت یک معدن تراورتن در حریم اثر ثبتملیشده «سنگر تکاب» در آذربایجان غربی، بار دیگر نگرانی فعالان میراثفرهنگی این شهرستان را درباره تخریب تدریجی محوطههای تاریخی منطقه افزایش داده است؛ موضوعی که به گفته فعالان میراث فرهنگی، با وجود پایان اعتبار مجوز معدن و صدور دستور توقف فعالیت، همچنان ادامه دارد.
به گزارش خبرنگار ایلنا، شوذب محمدی، فعال میراث فرهنگی شهرستان تکاب، با اشاره به سابقه اعتراضها نسبت به فعالیت این معدن به ایلنا گفت: «سالهای قبل موضوع فعالیت معدن تراورتن روستای قزلقشلاق را پیگیری کردیم. میراث فرهنگی رسما نامه زده بود که در حریم محوطه تاریخی سنگر نباید فعالیت معدنی انجام شود.»
به گفته او، پس از پیگیریهای حقوقی مشخص شد بخشی از فعالیتهای معدنی بدون مجوز و همراه با تخریب منابع طبیعی انجام شده است.
محمدی افزود: «در روند شکایتها مشخص شد حدود ۱۰ هکتار تخریب منابع طبیعی صورت گرفته و بعد از آن دادستان دستور توقف فعالیت معدن را صادر کرد.»
محوطه باستانی سنگر از جمله محوطههای تاریخی ثبتملیشده در شهرستان تکاب است؛ منطقهای که علاوه بر مجموعه جهانی تخت سلیمان، دهها اثر تاریخی و محوطه باستانی دیگر را در خود جای داده و طی سالهای گذشته بارها با چالش معدنکاوی و فعالیتهای صنعتی در نزدیکی آثار تاریخی مواجه بوده است.
محمدی با اشاره به وضعیت فعلی معدن گفت: «امسال فعالیت معدن کمتر شده بود و پیگیری کردیم. مجوزی که آن زمان صادر شده بود، ۲۶ اردیبهشت امسال به پایان رسیده و تمدید هم نشده است. حتی رییس صنعت و معدن استان اعلام کرده به دلیل آسیبهایی که معدن به منطقه زده، مجوز آن را تأیید نکردهاند. منابع طبیعی هم گفته این معدن مجوزی ندارد.»
او ادامه داد: «چند روز قبل هم به منابع طبیعی، امور آب، محیط زیست و دادستانی نامه زدیم و اعلام کردیم وقتی پروانه این معدن تمام شده باید ماشینآلات جمع شده و منطقه را ترک کنند. اما همچنان ماشینآلات در حال خاکبرداری، بارگیری و انتقال سنگ هستند.»
این فعال میراث فرهنگی با اشاره به حساسیت تاریخی محدوده سنگر تکاب گفت: «در این محوطه بقایای معماری از جمله یک گودال تاریخی وجود دارد که دیوارههای آن دستچین شده و به خاطر اهمیت همین محوطه، میراث فرهنگی قبلا تأکید کرده بود که حتی در حد کرگیری هم نباید فعالیتی در این منطقه انجام شود.»
به گفته محمدی، نگرانی فعالان محلی تنها محدود به فعالیت معدن در حریم اثر ثبت ملی نیست و برخی محوطههای تاریخی شناسایینشده نیز در جریان فعالیتهای معدنی از میان رفتهاند. او در این باره گفت: «در نزدیکی معدن، تپهای تاریخی وجود داشت که همراه مسئولان میراث فرهنگی بررسی و حتی نقشه آن تهیه و قرار بود برای ثبت ملی اقدام شود. اما حالا اگر تصاویر هوایی را نگاه کنید، دیگر چیزی از آن تپه باقی نمانده است.»
او با انتقاد از بیتوجهی به تخریب این محوطه افزود: «بازرسی که سال گذشته از ارومیه آمده بود، خودش این تپه را دیده بود اما بعدا گفت اصلا چنین تپهای وجود نداشته است. در حالی که پیش از حفاریها، محل را نشان داده بودیم و آثار دیوارها و ساختارهای تاریخی آن مشخص بود.»
محمدی همچنین ادعا کرد مالک معدن پیشتر نیز سابقه پرونده فعالیت غیرقانونی داشته و اکنون نیز با وجود پایان اعتبار مجوز، فعالیتها در منطقه ادامه دارد.
او گفت: «بحث ما این است که چرا باید در یک محدوده ثبت ملی شده و حساس تاریخی، چنین فعالیتهایی بدون مجوز ادامه پیدا کند و هیچ برخورد موثری صورت نگیرد.»
موضوع تعارض میان معدنکاوی و حفاظت از میراثفرهنگی در تکاب طی سالهای اخیر بارها خبرساز شده است. پیشتر نیز گزارشهایی درباره تهدید محوطههای تاریخی اطراف تخت سلیمان و سایر آثار ثبت ملی منطقه منتشر شده بود؛ منطقهای که به دلیل تمرکز ذخایر معدنی و همزمان تراکم آثار تاریخی، همواره در معرض تعارض میان توسعه معدنی و حفاظت میراث فرهنگی قرار دارد.
