آثار انس حمدان برای ایران و این روزهایش+کاریکاتورهایش
انس حمدان کاریکاتوریست ساکن غزه که در تمام طول جنگ در خانهاش ماند و نوشت و خلق کرد و خبررسانی کرد، این بار توجه جهانیان را به اوضاع ایران جلب کرده. حمدان کاریکاتوریستی است که با آثارش ظالمان زمانه را به سخره میکشد.
به گزارش خبرنگار ایلنا، انس حمدان کاریکاتوریست، کارتونیست و روزنامهنگار ساکن غزه که ایلنا پیشتر به معرفی او آثارش پرداخته بود، با دغدغه ایران و اوضاع این روزها، آتاری ضد استعمار خلق کرده است.
دست صهیونیست در حال پاره کردن پیکر انسانیت
حمدان در این چند اثر جدید خود ترامپ، نتانیاهو و سیاستهای کثیف آنها درباره کشورمان را به چالش کشیده است.
انس حمدان که طی سالهای جنگ و بمباران هرگز غزه را ترک نکرده و در بدترین شرایط ممکن به خبررسانی پرداخته، در سالهای اخیر با انتشار کارتونهای سیاسی درباره جنگ و زندگی نابسامان مردمش شناخته شده است.
او با استفاده از کاریکاتورهای نمادین و اعتراضی تلاش میکند وضعیت انسانی مردم غزه در زمان جنگ را نشان دهد، خشونت، محاصره و بحران انسانی را به تصویر بکشد و توجه افکار عمومی جهان را به رنج غیرنظامیان جلب نماید.
در آرزوی ایران میمانید
کارهای انس حمدان، به ندرت در شبکههای اجتماعی و رسانهها منتشر میشود. او به دلیل شرایط جنگی، گاهی با دسترسی محدود به اینترنت آثارش را منتشر میکند.
ویژگیهای هنری انس حمدان
سبک آثار او معمولاً دارای ویژگیهایی است. بیان نمادین و مینیمال (چند عنصر ساده اما معنای سیاسی قوی)، استفاده از نمادهای فلسطینی مثل کلید بازگشت، کودک، زیتون و پرچم، تصویرسازی از ویرانی، محاصره و مقاومت، برخی از آن ویژگیها هستند.
کاریکاتورهای او نمونهای از چیزی است که در مطالعات هنر سیاسی به آن “visual resistance” (مقاومت تصویری) میگویند.
موشک ایرانی و ترامپ و خوشخیالیهایش
مفهوم «Visual Resistance» چیست؟
مفهوم «Visual Resistance» یا «مقاومت بصری» در سالهای اخیر به یکی از مفاهیم پرکاربرد در تحلیل هنر سیاسی و رسانهای تبدیل شده است. این اصطلاح به مجموعهای از شیوههای هنری گفته میشود که در آن تصویر، کاریکاتور، عکاسی، گرافیک یا هنر خیابانی به ابزاری برای بیان اعتراض، روایت رنجهای انسانی و به چالش کشیدن روایتهای رسمی قدرت تبدیل میشود. در چنین رویکردی، تصویر تنها یک عنصر زیباییشناسانه نیست، بلکه به نوعی «کنش فرهنگی و سیاسی» بدل میشود که میتواند افکار عمومی را تحت تأثیر قرار دهد.
قدرتی به نام ایران
به یاد دانشآموزان شهید مدرسه میناب
پژوهشگران حوزه Visual Culture Studies معتقدند در عصر رسانههای تصویری، تصویر نقشی تعیینکننده در شکلگیری ادراک عمومی از رویدادها دارد؛ به همین دلیل هنرمندان در شرایط بحرانی، بهویژه در مناطق درگیر جنگ یا منازعه، از ابزارهای بصری برای روایت تجربه زیسته مردم استفاده میکنند. در چنین فضایی، کاریکاتورها، پوسترهای اعتراضی، عکسهای خبری و حتی آثار ساده گرافیکی در شبکههای اجتماعی میتوانند به بخشی از «مقاومت فرهنگی» تبدیل شوند.
اثری دیگر از انس حمدان کاریکاتوریست اهل خان یونس
در تاریخ معاصر نمونههای متعددی از این نوع بیان هنری دیده میشود. برای مثال، آثار کاریکاتوریست فلسطینی Naji al-Ali و شخصیت نمادین او یعنی Handala به یکی از شناختهشدهترین نمونههای مقاومت بصری در جهان عرب تبدیل شد. این شخصیت کارتونی که اغلب با پشت به مخاطب و دستهای گرهخورده تصویر میشود، در طول دههها به نمادی از اعتراض و مطالبه عدالت برای مردم فلسطین بدل شده است.
وقتی که ایران را دست کم میگیرند
کارشناسان هنر معتقدند ویژگی مهم مقاومت بصری، استفاده از زبان نمادین و فشرده تصویر است؛ به این معنا که یک تصویر ساده میتواند معنایی گسترده و چندلایه را منتقل کند. از همین رو در بسیاری از آثار این حوزه از نمادهایی مانند کودک، دیوار، پرنده، درخت زیتون یا ویرانهها استفاده میشود تا بدون نیاز به توضیح طولانی، پیام اثر به سرعت برای مخاطب قابل درک باشد.
جدیدترین اثر حمدان برای ایران
سخن پایانی
با گسترش شبکههای اجتماعی در سالهای اخیر، مقاومت بصری ابعاد تازهای نیز پیدا کرده است. هنرمندان و کاریکاتوریستها اکنون میتوانند آثار خود را به سرعت در فضای آنلاین منتشر کنند و مخاطبانی در سراسر جهان داشته باشند. به همین دلیل برخی تحلیلگران رسانه معتقدند در عصر دیجیتال، تصویر به یکی از مؤثرترین ابزارهای روایت بحرانهای انسانی و جلب توجه افکار عمومی جهانی تبدیل شده است.
